Feeds:
ჩანაწერები
კომენტარები

Posts Tagged ‘შაქრიანი დიაბეტი’

პირის ღრუდან აცეტონის სუნი შესაძლოა იყოს დიაბეტის, თირკმლების ან ფარისებრი ჯირკვლის დაავადებების სიმპტომი.

აცეტონიარის რაღაც რაც ცალსახად არასასიამოვნოა. მაგალითად, მუდამ უსიამოვნოა, როდესაც მოსაუბრეს არასასიამოვნო სუნი აქვს პირის ღრუდან და იმის გააზრება, რომ შენ პირის ღრუდან უსიამოვნო სუნი ამოგდის ორმაგად უსიამოვნოა. სუნი პირის ღრუდან – ეს უბრალოდ ესთეტიკის და შეგრძნების პრობლემა არაა, მას ხშირად საფუძვლად უდევს ორგანიზმში არსებული სხვადასხვა პრობლემები, რასაც აუცილებლად უნდა მიექცეს ყურადღება.

არასასიამოვნო სუნი შესაძლოა გაჩნდეს სხვადასხვა მიზეზით: პირის ღრუს არასწორი მოვლის შედეგად, არასაკმარისი ნერწვდენის შემთხვევაში და შინაგანი ორგანოების დაავადებების დროს. მაგალითისთვის მჟავე სუნი – კუჭის დაავადების ნიშანია, ლპობის – ნაწლავური პრობლემების. ხშირად საუბრისას იგრძნობა აცეტონის სუნი. რამ შეიძლება განაპირობოს აღნიშნული პრობლემა?

პირის ღრუდან მომდინარე აცეტონის სუნი შესაძლოა მოდიოდეს ორგანიზმში არსებული მრავალი დარღვევიდან. ასეთი სუნი შესაძლოა ნიშნავდეს:

  • შაქრიანი დიაბეტი
  • არასწორად იკვებებით და გაქვთ საჭმლის მომნელებელი სისტემის პრობლემები
  • ფარისებრი ჯირკვლის პრობლემები
  • არასწორი კვებაცუდად მუშაობს ღვიძლი
  • თირკმლების პრობლემები
  • ინფექციური დაავადება

არასწორი კვება და აცეტონის სუნი

აცეტონი ცილების და ცხიმების დაშლის შუალედური პროდუქტია. თუკი ჩვენ ვიღებთ დიდი რაოდენობით ცილოვან და ცხიმოვან საკვებს, ორგანიზმი უბრალოდ ვერ ასწრებს მათ დაშლას საბოლოო პროდუქტებად და შედეგად აცეტონის შემცველობა მატულობს. ვიღებთ თავისებურ სუნს პირის ღრუდან. აღნიშნული ეფექტი ხშირად გვხვდება უნახშირწყლო დიეტის მოყვარულებში, აგრეთვე მათში ვინც უბრალოდ არარაციონალურად იკვებება.

აცეტონის სუნი შიმშილის დროს

არა მარტო არასწორი კვება არამედ შიმშილიც შესაძლოა გახდეს ამ სუნის მაპროვოცირებელი. თუკი ორგანიზმი დიდი ხანი არ იღებს საკვებს, სისხლში მცირდება გლუკოზის რაოდენობა. საჭირო ენერგიის მისაღებად ორგანიზმი იწყებს საკუთარი ცილების და ცხიმების დაშლას. შედეგად სისხლში ჩნდება უამრავი აცეტონი და სუნი პირის ღრუდან.

diabetes-diagnostika2აცეტონის სუნი შაქრიანი დიაბეტის დროს

აღნიშნული პრობლემის ხშირი მიზეზი – შაქრიანი დიაბეტია. ამ დაავადების დროს გლუკოზა ვერ აღწევს საკმარისი რაოდენობით ორგანიზმის უჯრედებში და გროვდება სისხლში. შედეგად უჯრედები ვერ იკვებებიან საკმარისად და იწყება ენერგეტიკული შიმშილი. უჯრედების ენერგიით მომარაგების მიზნით ჩვენი ორგანიზმი იწყებს ცილების და ცხიმების დაშლას. ეს იწვევს აცეტონის გამომუშავებას. სისხლში კეტონური სხეულების დიდი რაოდენობა წამლავს ორგანიზმს და იწვევს თავისებურ სუნს. დიაბეტის დროს აცეტონის სუნი იგრძნობა შარდშიც და კანზეც.

 img1აცეტონი და ფარისებრი ჯირკვალი

აცეტონის სუნი შესაძლოა იყოს ისეთი ენდოკრინული დაავადების დროს, როგორიცაა თირეოტოქსიკოზი. აღნიშნული დაავადების დროს მატულობს ფარისებრი ჯირკვლის ჰორმონების რაოდენობა, რაც ასტიმულირებს ცილების და ცხიმების დაშლას. ზედმეტი რაოდენობით დაშლის შედეგად ჩნდება დიდი ოდენობით კეტონური სხეულები და პირის ღრუდან აცეტონის სუნი.

ღვიძლი და სისხლში აცეტონის მომატება

ღვიძლი მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ორგანიზმის ნივთიერებათა ცვლის პროცესებში. ღვიძლი გამოიმუშავებს უამრავ ფერმენტს, რომლებიც პასუხს აგებენ ნივთიერებათა დაშლასა და შეწოვაზე. მისი ნორმალური მუშაობის დარღვევა ახდენს ნივთიერებათა ცვლის pechenდარღვევის პროვოცირებას, შედეგად შესაძლოა დიდი რაოდენობით კეტონური სხეულების გაჩენა.

თირკმლები და აცეტონის სუნი

აცეტონის სუნი ასევე შესაძლოა მოდიოდეს ნეფროზის ან თირკმლების დისტროფიის შედეგად.  თირკმლის მილაკებში არსებული პრობლემების გამო ირღვევა ორგანიზმში ცილოვანი მიმოცვლა. თირკმლების დაავადებების დროს აცეტონის სუნი იგრძნობა შარდშიც.

აცეტონის სუნი ბავშვებში – განსაკუთრებული შემთხვევა

აცეტონის სუნი ხშირად ჩნდება ბავშვებში. ითვლება, რომ აღნიშნული მდგომარეობა უჩნდება ყოველ მეხუთე ბავშვს. სისხლში აცეტონის რაოდენობის პერიოდული მატების დროს საუბრობენ აცეტონემიურ სინდრომზე.

ბავშვებში აღნიშნული სინდრომის განვითარების მიზეზი შესაძლოა იყოს:

  • ინფექციები
  • ზედმეტი საკვების მიღება ან არასწორი კვება
  • სტრესული სიტუაციები
  • გადაღლა
  • შინაგანი ორგანოების მუშაობის დარღვევა
  • ენდოკრინული მოშლილობა
  • ნერვული სისტემის დაზიანება

არსებობს აღნიშნული სინდრომის განვითარების გენეტიკური წინასწარგანწყობა. მაგრამ სისხლში აცეტონი შესაძლოა გაუჩნდეთ იმ ბავშვებსაც ვინც აღნიშნულ გენს არ ატარებს.

ძირითადად აცეტონემიური სინდრომი უკვალოდ ქრება 12 წლის ასაკისათვის

Read Full Post »

ზოგიერთი ენდოკრინული დარღვევის სტომატოლოგიურ გამოვლინებას დიდი დიაგნოსტიკური მნიშვნელობა ენიჭება, ვინაიდან ისინი წინ უსწრებენ საერთო კლინიკური სურათის განვითარებას.

შაქრიანი დიაბეტი. დაავადება, რომელიც უარყოფითად მოქმედებს, როგორც მთლიანად ორგანიზმის ასევე პირის ღრუზე მდგომარეობაზე. მას საფუძვლად უდევს უპირატესად ნახშირწყლოვანი ცვლის დარღვევა. თუმცა, მოგვიანებით შეინიშნება ცილოვანი და ცხიმოვანი ცვლის მოშლაც. პირის ღრუს ცვლილებები ხშირად დაავადების პირველი ნიშანია.

რა სტომატოლოგიური დაავადებებისკენაა მიდრეკილი შაქრიანი დიაბეტით დაავადებული პაციენტი?

დიაბეტიან პაციენტებს აქვთ შემდგომი დარღვევების განვითარების რისკი:

  • პირის ღრუს სიმშრალე. არაკონტროლირებადი დიაბეტისას ნერწყვის გამოყოფა შემცირებულია. შედეგად ვითარდება პირის ღრუს სიმშრალე. რომელიც თავის მხრივ იწვევს ტკივილს, წყლულებს, ინფექციას და კარიესს.
  • ღრძილების ანთება (გინგივიტი პაროდონტიტი). ლეიკოციტების ფუნქციის დარღვევის გარდა დიაბეტი იწვევს სისხლძარღვების კედლების გასქელებას, შედეგად ნელდება საკვები ნივთიერებების ქსოვილებამდე მიტანის და იქიდან მეტაბოლიზმის პროდუქტების გატანის პროცესი. ამ ფაქტორების გათვალისწინებით ორგანიზმის ბრძოლის უნარიანობა კლებულობს. დიაბეტიან პაციენტებში პაროდონტიტით დაავადების სიხშირე 90% აღწევს. განსაკუთრებით ქრონიკული დაავადების ფონზე წარმოშობილი პაროდონტიტი კბილების დაკარგვის და ყბა-კბილთა სისტემის მოშლის ერთ-ერთი უმთავრესი მიზეზია. ამას გარდა პაროდონტის დაავადება ყველაზე დამანგრევლად მოქმედებს მთელს ორგანიზმზე, რადგან მუდამ ხდება ინფიცირებული ნერწყვის გადაყლაპვა.
  • პირის ღრუში ქსოვილების ცუდი შეხორცება. უკონტროლი დიაბეტის მქონე პაციენტებს ქირურგიული ოპერაციების ან სხვა სტომატოლოგიური მანიპულაციების ჩატარების შემდგომ შეხორცების პროცესი მიმდინარეობს ნელა.
  • პირის ღრუს კანდიდოზი (რძიანა).  დიაბეტიანი პაციენტები, რომლებიც  სხვადასხვა ინფექციებთან საბრძოლველად ხშირად იღებენ ანტიბიოტიკებს, წარმოადგენენ სოკოვანი დაავადების განვითარების მაღალ რისკ ჯგუფს.
  • პირის ღრუში ან ენაზე წვის შეგრძნება დაკავშირებულია სოკოვან ინფექციასთან.

თუკი დიაბეტიანი პაციენტი ეწევა, გართულებების განვითარების ალბათობა 20-ჯერ იზრდება.

ყველამ არ იცის, რომ არა მარტო დიაბეტი მოქმედებს კბილების მდომარეობაზე, არამედ  პაროდონტალურ ინფექციასაც შეუძლია დიაბეტის დროს გლუკოზის რაოდენობაზე ზემოქმედება. პაროდონტიტის მკურნალობა, რომელიც ამცირებს ბაქტერიების ზემოქმედებას, შედეგად პაროდონტის დაშლას, ხელს უწყობს სისხლში გლუკოზის რაოდენობის შემცირებას. ეს მნიშვნელოვანია რათა იცოდნენ, როგორც პაციენტებმა ასევე მათმა მკურნალმა ექიმებმა, რადგან მხოლოდ ამის შემდეგ ხდება ნათელი პაროდონტის დაავადებების გამოკვლევის, დიაგნოსტიკის, მკურნალობის და პროფილაქტიკის მნიშნველობა.

შაქრიანი დიაბეტს (თუკი ის ცუდად კომპენსირებულია) მუდამ თან ახლავს მინერალური ცვლის დარღვევა, ეს კი აისახება ორგანიზმის მაგარი ქსოვილების მდგომარეობაზე. ადამიანის ორგანიზმის ყველაზე მაგარი ქსოვილი – კბილის მინანქარია. კბილის კვება ხდება, როგორც პირის ღრუდან, ასევე მიკროსისძლღარღვოვანი წრიდან. მაგრამ მინერალური ცვლის დარღვევა იწვევს ორგანიზმიდან კალცის, ხოლო შემდგომ ფტორის გამორეცხვას.

როდესაც კალცი და ფტორი არასაკმარისი რაოდენობითაა, ემალი ხდება არამყარი. მასში მარტივად აღწევენ ბაქტერიების მიერ გამოყოფილი მჟავეები და ვითარდება კარიესი. ხოლო მისი პროგრესირების დიდი სიჩქარე აიხსნება დენტინის (დენტინი – მინანქარის ქვეშ მდებარე კბილის ქსოვილია) მილაკების გაფართოებით, რაც ამარტივებს ინფიცირების პროცესს.

იმედია დაგარწმუნეთ, რომ სტომატოლოგთან ვიზიტი შაქრიანი დიაბეტის მქონე პაციენტებისათვის ისეთივე რეგულარული უნდა იყოს, როგორც ენდოკრინოლოგის. სტომატოლოგის არჩევანიც უნდა გაკეთდეს სწორად, რადგან მან უნდა იცოდეს დაავადების სპეციფიაკა.

სტომატოლოგმა უნდა იცოდეს, რომ შაქრიანი დიაბეტით დაავადებულ პაციენტებს მომატებული აქვთ ტკივილის შეგრძნება, ისინი მალე იღლებიან, მათ დაქვეითებული აქვთ იმუნიტეტი.

როდესაც პაციენტს აქვს შაქრიანი დიაბეტის დეკომპენსირებული სტადია ორთოპედიული მკურნალობის გადადება ან უარის თქმა არ შეიძლება. ასეთ შემთხვევებში ორთოპედიული მკურნალობა უნდა განისაზღვროს პროთეზის დამზადებით, რომელიც აკმაყოფილებს კბილების იმობილიზაციის და დატვირთვის სწორად გადანაწილების მოთხოვნებს.

დიდი სიფრთხილით უკეთდებათ დიაბეტიან პაციენტებს იმპლანტაცია. თუმცა შაქრიანი დიაბეტი არ გახლავთ იმპლანტაციის აბსოლუტური უკუჩვენება. აქ მნიშვნელოვანია თუ რამდენად კონტროლირებადია პაციენტის სისხლში შაქრის შემცველობა.

კბილის ამოღება შაქრიანი დიაბეტის მქონე პაციენტისათვის სასურველია მოხდეს დილის საათებში, ინსულინის გაკეთების და საუზმის შემდგომ.

კვალიფიცირებული სტომატოლოგი დიაბეტიან პაციენტს შესთავაზებს პროფილაქტიკური ღონისძიებების კომპლექსს. პირველ ყოვლისა ეს გახლავთ რეგულარული ვიზიტები, წელიწადში 3-4 ჯერ. პირის ღრუს დათვალიერება, პროფესიული წმენდა. კბილის ნადები სავსეა მიკროორგანიზმებით.

6 თვეში ერთხელ სასურველია კბილების რემინერალიზაციის ჩატარება. არსებობს რემინერალიზაციის სხვადასხვა მეთოდები. მაგალითად კბილის ზედაპირზე ხდება სხვადასხვა პრეპარატების მოთავსება. გამოიყენება აპლიკაციები, ფისურების ჰერმეტიზაცია.

კბილის ყელის გაშიშვლების ნიშნების გაჩენისთანავე აუცილებელია პაროდონტის მკურნალობა. მკურნალობის შედეგი დამოკიდებული იქნება თუ რაოდენ დროულად მიმართავს მას პაციენტი.

კბილის ჯაგრისი უნდა იყოს რბილი. სასურველია იხმაროთ 2 სახის კბილის პასტა. ერთი ფტორის და კალცის შემცველი, ერთიც ღრძილებისათვის სამკურნალო ეფექტით. ჯაგრისი სასურველია გამოიცვალოს 2-3 თვეში ერთხელ. კბილები გაიხეხეთ დღეშ 2-ჯერ, ხოლო ყოველი საკვების მიღების შემდგომ გამოივლეთ. სახლის პირობებში რეკომენდებულია სამკურნალო მცენარეების გამოყენებით პირის ღრუს აბაზანები: კალენდულა, სალბი, ქრისტესსისხლა, კრაზანა, ევკალიპტი, კალანჰოეს წვენი და სხვა.

პირის ღრუს პრობლემებს მკურნალობს სტომატოლოგი, მაგრამ აუცილებელია სისხლში შაქრის რაოდენობის დარეგულირება. პირის ღრუში ანთებადი პროცესების თავიდან ასაცილებლად ყველაზე კარგი მეთოდი – სისხლში შაქრის ნორმასთან ახლო მაჩვენებელია.

Read Full Post »