Feeds:
ჩანაწერები
კომენტარები

Archive for the ‘სხვადასხვა’ Category

თავიდან პატარა კლასიფიკაცია:

პირობითად სტომატოლოგთან მიმავალი ყველა ბავშვი შეიძლება დაიყოს სამ ჯგუფად:

  1. რომლებიც საერთოდ არ არიან სტომატოლგთან ნამყოფები
  2. რომლებიც იყვნენ და მიიღეს უარყოფითი ემოციები
  3. რომლებიც იყვნენ სტომატოლოგთან და დარჩნენ კმაყოფილები.

ბოლო ჯგუფს არ შევეხებით, მათთან არც მშობლებს და არც ექიმს არანაირი პრობლემები არ ექმნებათ. მინდა ვისაუბროთ პირველ ორ ჯგუფზე, მათთან მუშაობა პრინციპულად განსხვავებულია. ჩვენი ამოცანაა პირველი და მეორე ჯგუფიდან ბავშვები გადავიყვანოთ მესამე ჯგუფში. მაგრამ როგორ?

პირველ რიგში რა უნდა ვიცოდეთ

თუკი გეშინიათ თქვენ, ეშინია ბავშვსაც. ამიტომ აუცილებელია დასძლიოთ საკუთარი შიში. თუკი ეს არ გამოგდით ბავშვის წაყვანა დაავალეთ მას ვისაც არ ეშინია: მეუღლეს, ბებიას, ბაბუას და ა.შ.

სტომატოლოგთან ვიზიტი ბავშვისთვის  – სტრესია. თუკი მას დამატებით ეუბნებიან ან რაიმეთი მიანიშნებენ ბავშვის წარმოდგენა ამას გააბუქებს და ცუდად იმოქმედებს. ამიტომ სტომატოლოგთან ვიზიტს უნდა მოეკიდოთ, როგორც ჩვეულებრივ, ყოველდღიურ მოვლენას. მაგალითად, როგორც მაღაზიაში წასვლას.

აბსოლუტურად უკონტაქტო ბავშვები არ არსებობს. არსებობენ ბავშვები, რომლებთანაც რთულია საკონტაქტო გზების მონახვა.

არ შეიძლება სტომატოლოგებით (და საერთოდ ექიმებით) დაშინება. ფრაზები: „თუ კბილებს არ გაიხეხავ, წაგიყვან სტომატოლოგთან“, მხოლოდ გააუარესებენ სიტუაციას. ბავშვი აღარც კბილებს გაიხეხავს და სტომატოლოგთანაც არ წამოვა.

არ შეიძლება ბავშვის შექება კლინიკაში მოწყობილი აურზაურისათვის. მაგ: „აი რა უქენით ექიმს“, ან „უჰ, როგორ კარგად უკბინე თითზე“. აღტაცებით იმის მოყოლა, თუ როგორ „იცელქა“ თქვენმა შვილმა კლინიკაში, ნამდვილად არა საქებარია.

არასდროს არ დაამციროთ ბავშვი ვიზიტისას. ნუ დაემუქრებით სახლში გალახვით და კუთხეში დაყენებით. ამით უკეთესს ვერ იზამთ, მხოლოდ დამატებით სტრესს მიაყნებთ მას.

ნუ შეაშინებთ ბავშვს მამით, საშიში ძიათი ან პატრულის თანამშრომლით. იგივე მიზეზით დამატებითი სტრესია.

რაც უფრო ადრე მიიყვანთ ბავშვს სტომატოლოგთან მით უკეთესი.  თქვენი პირმშო არა მარტო მიეჩვევა ექიმს, არამედ აღიქვამს მას, როგორც მისი ცხოვრების ნაწილს.

რაც უფრო ხშირად დაგყავთ ბავშვი სტომატოლოგთან მით უკეთესი.  სად კარიესის დაბჟენა და სად პულპიტის და პერიოდონტიტის მკურნალობა. ეს უკანასკნელები მოითხოვს უფრო მეტ დროს და უფრო შრომატევადია. თან კარიესის მკურნალობა უფრო იაფი ჯდება ვიდრე მისი გართულებების.

ბავშვისათვის ყველაზე მარტივი პროცედურა პროფილაქტიკური დათვალიერებაა. მიუხედავად იმისა აწუხებს თუ არა რამე თქვენს პატარას, ნუ დაიზარებთ სტომატოლოგთან წელიწადში ორჯერ ვიზიტს. ამით არა მარტო აირიდებთ პრობლემებს, არამედ გაუჩენთ მას კარგ ჩვევას.

რომელი ასაკიდან უნდა დავიწყოთ სტომატოლოგთან სიარული?

ამაზე ზოგადად ბევრი იწერება, ამაზე ჩვენს ადრეულ სტატიებში იყო საუბარი. დასავლეთში, ბავშვთა სტომატოლოგის მიერ პირველი კონსულტაცია, დაბადებიდან მე-3 დღეს ჯერ კიდევ სამშობიაროში ტარდება. აგრეთვე დედას აწვდიან რაიონის სტომატოლოგ-ნეონატოლოგების სიას, რომელთაც შეუძლია მიმართოს მშობელმა კონსულტაციისათვის. მიღებას აწარმოებენ ექიმი-სტომატოლოგი და ექიმი-პედიატრი. დედა ღებულობს კონკრეტულ რჩევებს ბავშვის კვებასთან და ვიზიტებთან დაკავშირებით. პირველი ვიზიტი ტარდება დაბადებიდან მე-12 თვესს და გრძელდება სულ 10 წუთი. მეორე ვიზიტისთვის მშობლებს ეგზავნებათ წერილი კონკრეტული დარიგებებით, თუ, როგორ უნდა შეამზადონ ბავშვი სტომატოლოგთან ვიზიტისთვის, რა და როგორ უნდა უთხრან. ამავე

წერილშია ბავშვის ასაკის შესაფერი კითხვარი. შევსებული კითხვარი ბრუნდება კლინიკაში ფაქსის ან იმეილის საშუალებით. წერილის გაანალიზების შემდეგ, ექიმი იბარებს ჯერ მარტო მშობლებს, შემდეგ უკვე – ბავშვთან ერთად. ბავშვის ასაკი მეორე ვიზიტისთვის შეადგენს 1,5 – 2 წელს. შემდგომში პატარა პაციენტის ვიზიტების გრაფიკი დგება დაავადების განვითარებიდან გამომდინარე. ექიმთან ვიზიტი წარმოებს წელიწადში 2ჯერ, იშვიათად 2 თვეში ერთხელ. ესეც „ველური დასავლეთი“. ჩვენს პირობებში ცოტა რთულადაა საქმე. მაგრამ ჩემი აზრით ბავშვთა სტომატოლოგთან პირველი ვიზიტი პირველი კბილების ამოჭრის შემდგომ უნდა მოხდეს. 2-3 წლამდე შეგიძლიათ წელიწადში ერთხელ მიმართოთ სტომატოლოგს. ხოლო 3 წლიდან წელიწადში 2-ჯერ.

მოდით გადავიდეთ ყველაზე რთულ საკითზე – ჯგუფები.

მაშასადამე პირველი ჯგუფი: ბავშვები, რომლებიც არ ყოფილან სტომატოლოგთან.

  1. შეარჩიეთ კლინიკა და სპეციალისტი, რომელსაც ეხერხება ბავშვებთან მუშაობა. არანაირი დიდების ექიმები – ბავშვთა სტომატოლოგია გაცილებით რთულია, მათ სხვა მიდგომა ესაჭიროებათ. თუკი თქვენ მოხვდებით „ყასაბთან“ და ასეთი შემთხვევები არსებობს, გადაიყვანთ თქვენს შვილს არა მესამე, არამედ მეორე ჯგუფში (საიდანაც გადმოყვანა საკმაოდ რთულია), პირველი ვიზიტისათვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია – ნუ გააკეთებთ ეკონომიას ექიმზე!
  2. დაივიწყეთ სიტყვები „ჩხვლეტა“, „ბურღვა“, „ამოღება“, „ტკივილი“ და ა.შ. ყველაფერი ამისათვის ბავშვთა სტომატოლოგიაში არსებობს შემდეგი სიტყვები: „კბილის გაყინვა, ან დაძინება“, „კბილების გაფერადება და მოღუტუნება“, „კბილის ამოვარდნა და მორყევა“, „უსიამოვნო შეგრძნება“ და ა.შ.
  3. ჩვეულებრივ ბავშვი დაინტერესდება თუ რატომ მოიყვანეს იგი ამ დაწესებულებაში.  სასურველია უთხრათ, რომ აქ დადიან ყველა მისი ნაცნობები, მეგობრები, მშობლები, ხოლო იგი ჯერ არაა აქ ნამყოფი, რათა მან თავი იგრძნოს ჩვეულებრივ ადამიანად.
  4. შეიძლება სახლში სტომატოლოგობანაც ითამაშოთ აჩვენოთ სარკეში კბილები, აჩვენოთ თქვენი კბილები, გამოძერწოთ ან დახატოთ კბილები და ა.შ.
  5. წინასწარ შეუთანხმდით ექიმს საბრის თემებზე. თუკი თქვენი შვილი გატაცებულია მუსიკით ან აქვს რაიმე ჰობი – ექიმი გაესაბრება ამ თემაზე. სჯობს ექიმი წინასწარ გააფრთხილოთ თუ რა თემაზე არაა სასურველი ბავშვთან საუბარი.
  6. ექიმთან ვიზიტისას მოიქეცით ჩვეულებრივად, არანაირი ზედმეტი ყურადღება და ზეემოციები. ყველაფერი ჩვეულებრივადაა, თითქოს და მიხვედით მაღაზიაში საყიდლებზე. თქვენი ზედმეტი ყურადღება და ფერება ბავშვში გამოიწვევს ეჭვს, რომ თითქოს, რაღაც მტივნეული იწყება. ამიტომ ცოტაოდენი ხასიათის სიმტკიცე და ნაკლები ემოციები.
  7. ხანდახან ბავშვი უნდა გაამხნევოთ, მაგრამ ზედმეტსაც ნუ იზამთ. ნუ ეცემით ხვევნა კოცნით ანესთეზიის გაკეთების შემდგომ. შეიძლება ცრემლი წამოუვიდეს, არაუშავს შეაქეთ უთხარით, თუ როგორი მამაცია, როგორი გმირია, ნამდვილი „სუპერმენია“.
  8. ბავშვს ნუ დაუთმობთ. იყავით მკაცრი, მაგრამ სამართლიანი, თუ კარგად მოიქცა შეაქეთ, თუ ცუდად გაუჯავრდით.
  9. რაც შეეხება საჩუქრებს: „ხშირად მსმენია აი კარგად თუ მოიქცევი გიყიდი აიფონს“. შედეგად მკურნალობა გარკვეული შანტაჟის სახეს იღებს, შემდგომ იგი მოგთხოვთ მაკ-ბუქს, თუ არადა არ წამოგყვებათ.

10. ჩემი აზრით უმჯობესია თუ საჩუქარს აჩუქებს ექიმი. ამიტომ წინასწარ იზრუნეთ საჩუქარზე და მიეცით იგი ექიმს. რომელიც მკურნალობის შემდგომ მას თქვენს პატარას უსახსოვრებს. საჩუქარი სასურველია იყოს ჩვეულებრივი, ისეთი, როგორსაც თქვენ ჩუქნით ხოლმე: მანქანა ან თოჯინა ან სხვა.

11. მკურნალობის შემდგომ შეეკითხეთ მას მოეწონა თუ არა. წესით უნდა მოეწონოს. თუკი არა გამოარკვიეთ მიზეზი და გაითვალისწინეთ შემდგომ ვიზიტზე, სასურველია ეს ინფორმაცია ექიმსაც გაუმხილოთ.  

თუკი ყველაფერმა ისე ჩაიარა, როგორც სასურველი იყო თქვენი პირმშო მიიღებს მხოლოდ დადებით ემოციებს, გადავა მესამე ჯგუფში და მთელი ცხოვრება იქნება თქვენი მადლიერი.

მეორე ჯგუფი: ბავშვები, რომლებიც იყვნენ უკვე სტომატოლოგთან და მიიღეს უარყოფითი ემოციები

აი ყველაზე რთული ბავშვები. ხანდახან სრულიად უიმედოა მათთან მუშაობა. როგორც წესი მოჰყავთ სერიოზული პრობლემებით, ან იმიტომ, რომ დიდი ხანია არ ყოფილა სტომატოლოგთან ან საერთოდ არ იკეთბს კბილებს. შედეგად სერიოზული დაავადებები ითხოვენ სერიოზულ მკურნალობას, აქედან დამატებით ნერვიულობა, სტრესი და ხარჯები.

  1. თუ შეგიძლიათ მოძებნეთ სხვა ექიმი. თუ ასეთი შესაძლებლობა არ არის, ექიმთან ერთად შეეცადეთ, რომ ახალი ვიზიტი არ დაემსგავსოს წინას, კარგი იქნებოდა გაგერკვიათ თუ არ მოეწონა ბავშვს.
  2. არ გამოიყენოთ სიტყვები, რომლებიც იხმარეთ თქვენ და ექიმმა წინა ვიზიტზე. შეეცადეთ მოიგონოთ სხვა სიტყვები და ასე ჩაანაცვლოთ სასურველი მანიპულაციების მნიშვნელობა.
  3. დაათვალიერებინეთ ბავშვს ყველა ინსტრუმენტი და დანადგარი (რა თქმა უნდა მჭრელი და მჩხვლეტავი ინსტრუმენტების გარდა). დარწმუნდეს, რომ ამჯერად არაფერი საშიში არაა.
  4. იყავით მკაცრი. ბავშვმა უნდა იგრძნოს, რომ სხვა გზა არ არსებობს.
  5. ნუ იჩქარებთ. რაც მეტხანს გრძელდება მკურნალობა უფრო მშვიდად მიმდინარეობს პროცესი.  
  6. მიეცით ბავშვს მაგალითი – აჩვენეთ, თუ როგორ იკეთებთ თქვენ კბილებს, რომ ამაში საშიში და მტკივნეული არაფერია.
  7. პირველი ჯგუფის ყველა პუნქტი მუშაობს აქაც – შეგიძლიათ კიდევ ერთხელ გადაიკითხოთ.

თუკი მკურნალობა ვერ ხერხდება – და ასეთებიც ხდება ხოლმე, – ნუ მიიყვანთ ბავშვს ისტერიკებამდე. ჩაეწერეთ სხვა დროისათვის (აუცილებლად შეუთანხმდით მას, როცა მას სურვილი ექნება). აუცილებლად გამოარკვიეთ თუ რატომ თქვა უარი მკურნალობაზე. ნუ მოგერიდებათ ექიმთან მიხვიდეთ ერთხელ, ორჯერ, სამჯერ – კარგი ექიმი აუცილებლად გაგიგებთ.

ცოტაოდენი ბავშვთა სტომატოლოგიაზე

  1. ბავშვთა სტომატოლოგია გაცილებით რთულია ვიდრე დიდების.
  2. ყველა მანიპულაცია სასურველია ჩატარდეს ანესთეზიით. ნებისმიერი დიაგნოზი, მათ შორის ბანალური კარიესიც სასურველი გაკეთდეს ანესთეზიით.
  3. რენტგენო-დიაგნოსტიკა ბავშვებში ისეთივე აუცილებელია, როგორც დიდებში.
  4. ყველა სტომატოლოგს არ აქვს ბავშვებთან მუშაობის არც ცოდნა და არც გამოცდილება. ამიტომაც არსებობს ბავშვთა სტომატოლოგი.
  5. ბავშვებისათვის არსებობს სპეციალური ბჟენები და სამკურნალო საშუალებები.
  6. ბავშვთა სტომატოლოგია ერთ ადგილზე არ დგას, იგი ვითარდება.
  7. ძირითადი პრობლემები მოსდევს ცუდ ჰიგიენას და კბილების გახეხვის უცოდინარობას.
  8. კბილების მკურნალობა ზოგადი ნარკოზით უფრო მავნეა ვიდრე სასარგებლო.

მადლობთ ყურადღებისათვის, გისურვებთ ჯანმრთელობას!

Advertisements

Read Full Post »

–         ექიმო, ცოლი მღალატობს და რქები კი არ ამომდის?

–         იცით ეს უბრალოდ გამოთქმაა ასეთი…

–         ააა! კიდევ კარგი, თორე ვიფიქრე კალცის ნაკლებობა ხომ არ მაქვსთქო….

მოდით ვისაუბროთ კალციუმის როლზე ორგანიზმში.

მართალია, რომ კბილების და ძვლების დაშლის მიზეზი – ორგანიზმში კალცის დეფიციტია? აქვს თუ არა აზრი კალცის პრეპარატების მიღებას, ცარცის ღეჭვას და ა.შ. რამდენად საიმედოა რეკლამა კალციუმის შემცველ პრეპარატებზე, საკვებ დანამატებზე და კბილის პასტებზე?

შველის კი?

ცოტაოდენი ფიზიკა და ქიმია.

ბევრი გაოცდება მაგრამ კალციუმი – ლითონია. თან საკმაოდ აქტიური ლითონი, ამიტომ სუფთა სახით ბუნებაში არ გვხვდება. სამაგიეროთ მისი ნაერთები საკმაოდ გავრცელებულია. დედამიწაზე გავრცელების მხრივ მას საპატიო მეხუთე ადგილი უკავია, ჟანგბადის, სილიციუმის ალუმინის და რკინის შემდეგ.

არაა გასაკვირი, რომ იგი საკმაოდ მნიშვნელოვან, როლს ასრულებს ცხოველებისა და მცენარეების ნივთიერებათა ცვლის პროცესებში.

ცოტაოდენი ბიოლოგია.

კალციუმის აქტიური ცვლა თითქმის ყველა ცხოველისა და მცენარისთვისაა დამახასიათებელი. მისი შენაერთებისაგანაა ზოგიერთი უხერხემლოს ჯავშანი, მოლუსკების ნიჟარები, მარჯნები, ადამიანის და ცხოველების ძვლოვანი ქსოვილი, ცალკეული ბაქტერიების ცისტები და სხვა.

დიდი რაოდენობით კალციუმს შეიცავს მცენარეების თესლები, განსაკუთრებით პარკოსნები, თხილეული, მარცვლეული კულტურები. ცხოველური პროდუქტებიდან კალციუმის შემცველობით ყველაზე მდიდარია რძე და რძის ნაწარმი. რა თქმა უნდა ხორციც.

სხვა სიტყვებით, რომ ვთქვათ ადამიანის კვების რაციონი შეიცავს საკმარისზე მეტ კალციუმს.

ფიზიოლოგია.

კალციუმის ნაერთები – ეს არა მხოლოდ „საშენი მასალაა“ ძვლებისა და კბილებისათვის. კალციუმის იონები მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ, როგორც კუნთოვანი შეკუმშვების ინიციაციაში (მათ შორის გულის კუნთის შეკუმშვები) ასევე ჰორმონების პროდუქციაში. ასევე კალციუმის ბიოორგანული ნაერთები მონაწილეობენ სისხლის შედედებაში და ოსმოსური წნევის შენარჩუნებაში.

კალციუმის შეწოვა ხდება კუჭში D და C ჯგუფის ვიტამინების დახმარებით.

მნიშვნელოვანია კალციუმის, მაგნიუმის და ფოსფორის ცვლის ურთიერთკავშირი – ამ უკანასკნელის დეფიციტისას ზარალდება კალციუმის ცვლაც.

პათფიზიოლოგია.

არსებობს ორგანიზმის მდგომარეობა, როდესაც ვითარდება კალციუმის დეფიციტი. ასეთი შეიძლება იყოს მაგ.: ზოგიერთი ენდოკრინული დაავადება, გარკვეული პრეპარატების მიღება, ზოგჯერ მავნე ჩვევების ზემოქმედებაც (მათ შორის ალკოჰოლი და ნიკოტინი).

მიუხედავად ყველაფრისა კალციუმის ალიმენტარული (კვებითი) დეფიციტი  ძალზედ იშვიათია.

უნდა აღინიშნოს ერთი მნიშვნელოვანი დეტალი: რაც უფრო მაღალია ორგანოებში და ქსოვილებში ნივთიერებათა ცვლის სიჩქარე, მით უფრო განიცდიან ისინი მაკროელემენტების დეფიციტს და მით უფრო მიდრეკილნი არიან დაავადებებისადმი.

მაგალითისათვის ნივთიერებათა ცვლა ძვლოვან ქსოვილში მიდის ძალიან ნელა, როდესაც სისხლში, კუნთოვან და სეკრეტორულ ქსოვილებში მეტაბოლიზმის პროცესი ძალზედ აქტიურია.

კიდევ უფრო ნელი ტემპებით მიდის ცვლის პროცესები მინანქარში, აღნიშნულ ცვლას კი ახორციელებს არა სისხლი არამედ ნერწყვი. თავის მხრივ ნერწყვის ქიმიურ შემადგენლობაზე დიდ გავლენას ახდენს ჰორმონალური ფონი.

მაშასადამე, კალციუმის დეფიციტისას პირველ რიგში ზიანდება „სწრაფი“ ცვლის მქონე ქსოვილები და ორგანოები: სისხლი, კუნთები, შიდა სეკრეციის ჯირკვლები, შედეგად ვიღებთ ორგანიზმში კალციუმის დეფიციტის ადრეულ ნიშნებს – სისხლის შედედების დარღვევა, კუნთოვანი სპაზმები, გულის რითმის დარღვევა და ა.შ.

რა თქმა უნდა, ორგანიზმი ცდილობს მოახდინოს კალციუმის დეფიციტის კომპენსაცია, ამიტომ „იღებს“ მათ „ნელი ცვლის“ მქონე ქსოვილებიდან, პირველ რიგში ძვლებიდან. ასე ვითარდება ოსტეოპოროზი. უფრო მარტივად, რომ ვთქვათ კბილების და ძვლების პრობლემები ორგანიზმში კალციუმის დეფიციტის უკიდურესი ნიშანია. მას წინ ახლავს გაცილებით უსიამოვნო უამრავი სიმპტომი, სინდრომი და დაავადება.

ოსტეოპოროზი და კალციუმის ცვლა.

ჩნდება საინტერესო შემთხვევა, ოსტეოპოროზის დროს კალციუმის შემცველობა ძვლებში კლებულობს, ხოლო სისხლში პირიქით – მატულობს. კალციუმი ვერ ჩერდება ძვლოვან ქსოვილებში, იმ დროს, როდესაც მისი შემცველობა სხვაგან საკმარისზე მეტია.

რაშია საქმე?

საქმე იმაშია, რომ ძვლოვანი ქსოვილის შენება, მიმდინარეობს D და C ჯგუფის ვიტამინების და მაგნიუმის ნაერთების აქტიური მონაწილეობით. აღნიშნული ნივთიერებების ნაკლებობისას კალციუმის ცვლის პროცესები ირღვევა.

შესაბამისად ვიტამინი D3 ის დეფიციტის ალბათობა გაცილებით მეტია ვიდრე კალციუმის.

შედეგად ოსტეოპოროზის დროსაც უფრო გონებრივია კალციუმის ცვლის ხელშემწყობი პრეპარატების მიღება: ვიტამინები, სხვა მიკროელემენტები, რომლებიც მონაწილეობენ მეტებოლიზმში: მაგნიუმის და ფოსფორის პრეპარატები. თუმცა ამ უკანასკნელების დეფიციტი ნაკლებ შესაძლებელია.

რას გვეუბნება რეკლამა?

სარეკლამო რგოლებით გვეუბნებიან, რომ კბილების და ძვლების პრობლემები ჩნდებიან ორგანიზმში ძირითადად კალციუმის ნაკლებობისას. ამიტომ აუცილებელია აღნიშნული პრეპარატის მიღება, თან რაც მეტი მით უკეთესი და ოსტეოპოროზსაც და კარიესს ერთდროულად ეშველებაო. ამას ისიც ემატება, რომ ბავშვობაში ცარცისა და საშენი მასალების ჭამა სასარგებლოა ბავშვების ძვლებისა და კბილებისათვისო. ა

მაგრამ, როგორც ზევით ავღნიშნე საშუალო სტატისტიკური ადამიანი, ჩვეულებრივი კვების რაციონით იღებს საკმარისზე მეტ კალციუმს. მისი რაოდენობის გაზრდა საკვები დანამატების, კალციუმის  გლუკონატის, ცარცის და სხვა საშუალებებით, არანაირად არ მოქმედებს სისხლში მის შემცველობაზე, ვინაიდან იგი უბრალოდ არ შეიწოვება დამატებითი ფაქტორების გარეშე.

თუკი კალციუმის დეფიციტი მაინც ვითარდებდა, პირველ რიგში უნდა ვიფიქროთ რაიმე ენდოკრინულ პათოლოგიაზე, მერე – ვიტამინების და კალციუმის დამაკავშირებელი ფაქტორების ნაკლებობაზე და ბოლოს უკვე კალცის შემცველი პრეპარატების ნაკლებობაზე.

ამიტომ, თუკი ეჭვი შეგეპარათ, რომ ოსტეოპოროზის ნიშნები გაქვთ, ან რაიმე პრობლემები გაქვთ კბილის ქსოვილების, დაანებეთ თავი ცარცს და საკვებ დანამატებს, მიმართეთ ექიმ-სპეციალისტს, იპოვეთ ნამდვილი მიზეზი და იმკურნალეთ.

არაფერი, რომ აღარ ვთქვა ხშირ მოტეხილობებზე და კარიესის განვითარებაზე, რომელიც არანაირ კავშირში არ არის საკვებით მიღებულ კალციუმთან. ძირითადად ეს ცხოვრების წესის შედეგია.

Read Full Post »

სინუსლიფტინგი (სწორი დასახელება „სუბანტრალური აუგმენტაცია“) – დენტალურ იმპლანტოლოგიაში გამოყენებადი ყველაზე გავრცელებული ძვლოვან-პლასტიკური ოპერაცია. თითქმის ყოველი მესამე პაციენტი, რომელიც საჭიროებს იმპლანტაციას ზედა ყბის გვერდით სეგმენტში საჭიროებს აღნიშნულ მანიპულაციას – ყოველივე დაკავშირებულია ადამიანის ყბა-სახის ანატომიურ თავისებურებებთან.

მინდა კონკრეტულ მაგალითზე მოგითხროთ ოპერაციის ჩვენებებზე, ჩატარების ტექნიკაზე, შედეგებზე და შესაძლო გართულებებზე.

არსებობს აღნიშნული  ოპერაციის ჩატარების უამრავი მეთოდი, თუმცა ძირითადად ისინი იყოფა ორ ჯგუფად:

–         ლატერალური სინუსლიფტინგი ზედა ყბის წიაღის გვერდითი კედლის გახსნით (ღია სინუსლიფტინგი). მას „დიდ“ სინუსლიფტინგსაც უწოდებენ.

–         ვერტიკალური (ტრანსკრესტალური) სინუსლიფტინგი იმპლანტის ჭრილიდან შესვლით (დახურული სინუსლიფტინგი). „პატარა“ სინუსლიფტინგი.

ჩვენი დღევანდელი საუბარი ძირითადად შეეხება პირველ მეთოდს. მარტივად, რომ მოგახსენოთ ვერტიკალური ლიფტინგი ტარდება ოსტეოკონდენსორებით იმპლანტის ჩანერგვის პროცესში. მას შედარებით შეზღუდული ჩვენებები აქვს, შესრულების თვალსაზრისით გაცილებით მარტივია.

როგორც ავღნიშნეთ არსებობს ლატერალური სინუსლიფტინგის ჩატარების უამრავი მეთოდი და მოდიფიკაცია. მეცნიერები და ექიმები გამუდმებით მუშაობენ აღნიშნულ საკითხზე. ასე გაჩნდა ოპერაციის „ბალონური“, „ენდოსკოპური“ და „ულტრაბგერითი“ მეთოდები. ყველა ექიმი ირჩევს მისთვის სასურველ მეთოდს, რადგან მიზანი ერთია – შევქმნათ საიმედო დენტალური იმპლანტაციისათვის საჭირო, ქსოვილის ადექვატური რაოდენობა.

საერთოდ რა საჭიროა სინუსლიფტინგი?

განსხვავებით ქვედა ყბისაგან, რომელიც ერთი მთლიანი ძვალია, ზედა ყბას აქვს 2 დიდი წიაღი. აღნიშნული წიაღები ამოფენილია ლორწოვანი გარსით და უერთდება ცხვირის ღრუს, ჩვენ მას ვეძახით ზედა ყბის ანუ „ჰაიმორის“ წიაღს. ჰაიმორის წიაღი – ცხვირის წინამდებარე წიაღებში ყველაზე დიდია. მისი დანიშნულებაა – ფილტვებში მიმავალი ჰაერის გათბობა, ხმის რეზონირება და ქალას მასის შემცირება.

კომპიუტერულ ტომოგრამაზე აღნიშნული წიაღები შემდეგნაირად გამოიყურება

წიაღის ზომები და ფორმა ყველა ადამიანისათვის ინდივიდუალურია, ზოგს დიდი და ჰაეროვანი აქვს, ზოგს კი – პატარა და სქელი კედლებით.

ყველაფერი კარგია, მაგრამ როდესაც ადამიანი კარგავს კბილებს და დგება საკითხი მათი იმპლანტებით ჩანაცვლების შესახებ, იბადება შეკითხვა ზედა ყბის წიაღსა და პირის ღრუს შორის ძვლოვანი ქსოვილის მოცულობაზე. თუკი აღნიშნული მოცულობა მცირეა, ჩვენი იმპლანტი უბრალოდ ჩავარდება ჰაიმორის ღრუში.

იმპლანტაციის ზონაში ძვლოვანი ქსოვილი საჭირო მოცულობის შესაქმნელად მოგონილ იქნა სინუსლიფტინგის ოპერაცია.

უნდა გავითვალისწინოთ ის ფაქტი, რომ კბილების დაკარგვის შემდეგ, ალვეოლური მორჩი განიცდის ატროფიას (მცირდება ზომებში), ხოლო დაშორება პირის ღრუსა და წიაღს შორის უფრო კლებულობს. თუმცა არსებობს ანატომიური თავისებურებები, რომლებიც არ არის დამოკიდებული ძვლოვანი ქსოვილის ატროფიაზე. ამიტომ იმპლანტების დროული ჩანერგვაც არ უზრუნველყოფს სინუსლიფტინგის თავიდან აცილებას.

სინუსლიფტინგის ჩვენება და უკუჩვენება

კერძოდ ჩვენება ერთია – საოპერაციო ველში ძვლოვანი ქსოვილის ნაკლოვანება. როგორც ავღნიშნეთ სინუსლიფტინგი ბევრ პაციენტს ესაჭიროება.

ამისათვის კეთდება კომპიუტერული ტომოგრაფია, რის საფუძველზეც ვსაზღვრავთ საოპერაციო არეში ძვლოვანი ქსოვილის სისქეს (აღნიშნულია რიცხვებით, ითვლება მილიმეტრებში):

 თუკი ძვლის მოცულობა საკმარისია საჭირო იმპლანტის პირველადი სტაბილიზაციის მისაღწევად (მინიმუმ 10-13მმ), სინუსლიფტინგი არ გვჭირდება. თუკი სისქე ნაკლებია – მაშინ საჭიროა.

სინუსლიფტინგის ჩატარების უკუჩვენება ბევრი არ არის:

–         ზედა ყბის წიაღის ქრონიკული ანთების გამწვავება

–         ცხვირის ღრუსა და ზედა ყბის წიაღზე ჩატარებული ოპერაციის შემდგომი, სარეაბილიტაციო პერიოდი.

–         ზედა ყბის წიაღის ან ზედა ყბის სიმსივნე

–         სხივური ან ქიმიოთერაპია

–         აუტოიმუნური დაავადებები

–         აქტიური მწეველი (დღეში ორ კოლოფზე მეტი). მაგრამ აქ საკითხი დგას საერთოდ შესაძლო ხარისხიან მკურნალობასა და პროთეზირებაზე.

იმპლანტებით თუ ისე?

სინუსლიფტინგის ოპერაცია შესაძლოა ჩატარდეს ერთდროულად იმპლანტების ჩანერგვასთან ერთად, ან ცალ-ცალკე.

არჩევანი დამოკიდებულია ალვეოლური ქედის სიმაღლეზე, რომელმაც უნდა უზრუნველყოს იმპლანტატის პირველადი ფიქსაცია. იმპლანტი უნდა ჩაიძიროს ძვალში ნახევარზე მაინც (დაახლოებით 5მმ), ასეთ შემთხვევაში იმპლანტაცია შესაძლოა ჩატარდეს ლიფტინგთან ერთად. თუკი ალევეოლური ქედის მოცულობა არ იძლევა იმპლანტის დაფიქსირების საშუალებას და ვერ ფარავს მას ნახევრამდე (ნაკლებია 5მმ) სასურველია ჩატარდეს ჯერ სინუსლიფტინგი ცალკე ოპერაციად, ხოლო შემდგომ უკვე იმპლანტაცია. არიან ექიმები, რომლებიც აფიქსირებენ იმპლანტებს 2-3მმ სისქის ძვალშიც, თუმცა ეს საკმაოდ სარისკოა და ჩვენ ამის გაკეთებას არ გირჩევდით.

 აი მაგალითისთვის კონკრეტული სიტუაცია. პაციენტს ესაჭიროება იმპლანტების ჩანერგვა ზედა ყბის გვერდით სეგმენტებში. გაკეთდა კომპიუტერული ტომოგრაფია და რას ვხედავთ: სპეციალური პროგრამული უზრუნველყოფით მოხდა საიმპლანტაციო არეში ალვეოლური მორჩის სიმაღლის განსაზღვრა.

 როგორც ხედავთ მარცხენა მხარეს (აღნიშნულია ასო L-ით) ალვეოლური მორჩის სიმაღლე შეადგენს 4,43 მმ, ხოლო მარჯვენა მხარეს (აღნიშნულია ასო R-ით) – 8,17მმ. ეს კი ნიშნავს, რომ მარჯვენა მხარეს შეგვიძლია მშვიდად ჩავატოთ იმპლანტაცია სინუსლიფტინგით, ხოლო მარცხნივ ჯერ უნდა ჩატარდეს სინუსლიფტინგის ოპერაცია, დაველოდოთ ძვლის აღდგენას და შემდგომ უკვე ჩავნერგოთ იმპლანტები.

როგორ ტარდება სინუსლიფტინგის ოპერაცია?

ოპერაცია ტარდება ადგილობრივი ანესთეზიით, ზოგადი გაუტკივარება და ნარკოზი, როგორც წესი არაა საჭირო.

საწყისი სიტუაცია:

პირის ღრუში ზედა ყბის გვერდითა კედელზე, (როგორც წესი საიმპლანტაციო ველის თავზე) კეთდება ზედა ყბის წიაღში შესასვლელი. იგი წარმოადგენს პატარა ფანჯარას, რომელიც კეთდება ფრეზის (ბორი)ან  ულტრაბგერის ზემოქმედებით. შესასვლელის გაკეთება ყველაზე რთული და საპასუხისმგებლო დაქმეა, ვინაიდან მნიშვნელოვანია ზედა ყბის წიაღის ლორწოვანის მთლიანობის შენარჩუნება.

„ფანჯრიდან“ კარგად ჩანს ჰაიმორის ლორწოვანი. სქემატურად ეს შემდეგნაირად გამოიყურება: 

სპეციალური იარაღების საშუალებით ფრთხილად ხდება ლორწოვანის აწევა, რითაც მის ქვეშ ვქმნით თავისუფალ სივრცეს.

წარმატების საწინდარი – სწორად შერჩეული იარაღები და კარგი მხედველობის არეა. ძალზედ მნიშვნელოვანია ზედა ყბის წიაღის ლორწოვანის მთლიანობის შენარჩუნება.

შემდგომი ეტაპი შექმნილი სივრცის ოსტეოპლასტიური მასით ამოვსებაა. ამ მიზნით იხმარება აუტოძვალი, ხელოვნური ძვალი, ბიოძვალი ან ალოძვალი. შექმნილი ფანჯარა იხურება ბარიერული მემბრანით. შემდგომ საოპერაციო ველი იხურება და იკერება.

Read Full Post »

ბევრ პაციენტს  ორთოდონტიული მკურნალობის შეთავაზებისას უჩნდება კითხვა: „ეხლა ამ რკინებით როგორ უნდა ვიარო?“

განსაკუთრებით ეს საკითხი მანდილოსნებს აწუხებთ, მათთვის ღიმილი – მამაკაცების გულის დაბყრობის ერთ-ერთი უძლიერესი ინსტრუმენტია. ამიტომ 1,5-2 წლით „რკინების“ ტარება სიკვდილის ტოლფასია.

მინდა დაგამშვიდოთ – სტომატოლოგია ვითარდება და თან დიდი ტემპებით.

მინდა გაგაცნოთ საკმაოდ საინტერესო და თანამედროვე ორთოდონტიული მკურნალობის მეთოდი. ბრეკეტ-სისტემა, რომელიც საერთოდ არ ჩანს.

იგი ძალზედ საინტერესოა იმ თვალსაზრისით, რომ ასახავს მედიცინაში თანამედროვე სტომატოლოგიის ტენდენციას, კონკრეტულად კი მკურნალობიდან ადამიანის ფაქტორის გამორიცხვას, მის ინდივიდუალურობას. თქვენ ექიმთან, ხომ შედეგისთვის მიდიხართ, ასე არ არის?

თუ როგორ ხდება ეს ყველაფერი პრაქტიკულად ეხლავე აგიხსნით.

საიდუმლო არაა, რომ მედიცინაში და ცხოვრებაშიც შეცდომების უმრავლესობა მოდის ე.წ. ადამიანურ ფაქტორზე. სადაც არ უნდა ნახოთ – ყოველთვის ცდება ადამიანი.

ამიტომ თანამედროვე ცხოვრების ტენდენცია მდგომარეობს – ავტომატიზაციასა და სტანდარტიზაციაში.  არა მარტო იქ სადაც სამუშო მარტივია და რუტინული, არამედ საპასუხისმგებლოც.

ამან მედიცინამდეც მოაღწია, როდესაც მკურნალობის დაგეგმვისა და ჩატარებისათვის საჭირო ხდება უამრავი ნიუანსისა და ფაქტორის გათვალისწინება. მითუმეტეს იმ პაციენტებისათვის, რომელთაც ექიმს არა მისი კრეატიულობისა და ხელოვნებისათვის მიაკითხეს, არამედ კონკრეტული შედეგის მისაღებად.

საქმისადმი ასეთი მიდგომა აისახება ლინგვალურ ბრეკეტებში. ეს გახლავთ ინდივიდუალურად დამზადებული ლინგვალური (ენისკენა) ბრეკეტები ინდივიდუალური რკალებით. მნიშვნელოვანია ის ფაქტი, რომ მკურნალობის დაგეგმარებას და პროგნოზირებას, აგრეთვე ბრეკეტ-სისტემის და რკალების პარამეტრების გამოთვლას აწარმოებენ სპეციალური კომპიუტერული პროგრამები.

შედეგად პაციენტი იღებს ზუსტად იმ რეზულტატს, რომელსაც ელოდა, ხოლო მკურნალობის პროცესში ორთოდონტიული შეცდომების ალბათობა, პრაქტიკულად გამორიცხულია.

ორთოდონტი ყველა საჭირო გამოკვლევის შემდეგ, იღებს კბილების ანაბეჭდს და აგზავნის გერმანიაში სპეციალურ ლაბორატორიაში. ანაბეჭდებთან ერთად იგზავნება სპეციალური ფორმა, სადაც აღწერილია თანკბილვის მდგომარეობა და სხვა საჭირო ინფორმაცია. გერმანელი ტექნიკოსები მიღებული ანაბეჭდებით ასხამენ მოდელებს. შემდგომ ანაბეჭდები სეგმენტურად იჭრება, ხოლო კბილები დგება საჭირო მიმართულებით. ეს ე.წ. Setup-მოდელებია. ისინი ასახავენ თანკბილვის მდგომარეობას მკურნალობის შემდეგ.

არსებობს უფრო განვითარებული მეთოდი, Setup-მოდელების დამზადების გარეშეც. ამ შემთხვევაში ხდება პაციენტის ანაბეჭდების სკანირება, ხოლო კბილების გადაადგილება და მკურნალობის პროგნოზირება ხდება სპეციუალურ პროგრამაში.

შემდგომი ეტაპი – ხდება Setup-მოდელების და ანაბეჭდების სკანირება. ამის მიხედვით კომპიუტერი ითვლის ბრეკეტების და რკალების პარამეტრებს.

აღნიშნული გამოთვლებით სპეციალური აპარატი ამზადებს ინდივიდუალურ ბრეკეტებს. ეს კი ნიშნავს, რომ თითოეულ კბილს შეესაბამება თავისი ორიგინალური ბრეკეტი, რაც მკურნალობას მატებს შედეგიანობას და კომფორტულობას.

დამზადებული ბრეკეტები ფიქსირდება სპეციალურ კაპაში, მკაცრად განსაზღვრული თანმიმდევრობით.  კომპლექტდება რკალებით, საჭირო დოკუმენტაციით და იგზავნება მკურნალ-ექიმთან.

ამანათი შეიცავს სადიაგნოსტიკო და Setup-მოდელებს, კაპებში მოთავსებულ ინდივიდუალურ ბრეკეტებს, მთელი მკურნალობის პერიოდით განსაზღვრულ რკალების კომპლექტს. მკურნალობის გეგმასთან დაკავშირებულ საჭირო დოკუმენტაციას.

შეგვიძლია დავიწყოთ მკურნალობა.

ბრეკეტების ფიქსაციის წინ ყველა პაციენტს ესაჭიროება პირის ღრუს სანაცია, პროფესიონალური წმენდა და ინდივიდუალური ჰიგიენის უნარ-ჩვევების შესწავლა.

პირველ რიგში ექიმი ხსნის რბილ ნადებს. შემდგომ ენისკენა ზედაპირზე მჟავური გრავირებისათვის თავსდება სპეციალური გელი. მიზანი – მინანქარზე ხაოიანი ზედაპირს შექმნა ადგეზივის უკეთესი ფიქსაციისათვის. გელს სპეციალურად აქვს ასეთი შეფერილობა რათა მოხდეს მისი არსებობის კონტროლი. 30-40 წამში ხდება მისი ჩამორეცხვა კბილებიდან, ხოლო შექმნილ ხაოიან ზედაპირზე თავსდება ადგეზივი (ბონდი). იგი საჭიროა მინანქარზე ბრეკეტების საფიქსაციო მასალის უკეთესი მიმაგრებისათვის. სანამ ასისტენტი ანათებს ადგეზივს ექიმი ბრეკეტების შიდა ზედაპირზე ათავსებს სპეციალურ საფიქსაციო მასას. ფიქსაციისათვის გამოიყენება სპეციალური ორკომპონენტიანი, ორმაგი (ქიმიური და სხივური) გამყარებადი მასალა. ვინაიდან ბრეკეტები კაპაშია, მათი პოზიცირება არ ხდება. ექიმი უბრალოდ ათავსებს კაპას კბილებზე, შემდგომ კი ანათებს მათ. შედეგად ბრეკეტები ეწებება კბილებს საჭირო ადგილებზე. ექიმს ისღა დარჩენია, რომ მოხსნას კაპა და დაამაგროს რკალი.

აი მკურნალობაც დაიწყო!

მუშაობის პრინციპი იგივეა, რაც ვესტიბულარული სახის ბრეკეტებისას. რკალი დამზადებულის ფორმის მახსოვრობის მქონე მასალისაგან, გააჩნია გარკვეული მოხრა და სიმყარე. ბრეკეტებზე ფიქსირებული რკალი თანდათან უბრუნდება თავდაპირველ ფორმას (როგორც ზამბარა), ეს ზეწოლა გადაეცემა ბრეკეტებს. შედეგად გადაადგილდება კბილები.

უნდა აღინიშნოს, რომ ორთოდონტიაში ძალზედ მნიშვნელოვან, როლს ასრულებს ბრეკეტების პოზიცირება და რკალების თვისებები. უფრო მარტივად, რომ ვთქვათ, თუკი ბრეკეტი დამაგრდა შეცდომით, შეიძლება მივიღოთ სერიოზული გართულება, კბილის დაკარგვაც კი.

ინდივიდუალური ბრეკეტების სისტემით, არასწორი პოზიცირება გამორიცხულია, რადგან თითოეული ბრეკეტი დამზადებულია კონკრეტული სიტუაციისა და კონკრეტული კბილისათვის. უკვე დაფიქსირებულია კაპაში და კბილზე მოთავსებისას იკავებს მისთვის განსაზღვრულ ადგილს. ამიტომ აღნიშნული მკურნალობის მეთოდს გააჩნია წინასწარგანსაზღვრა და არ გვჭირდება მარჩიელობა თუ როგორ შედეგს მივიღებთ მომავალში.

კიდევ ერთი პლიუსი – საშუალება გვაქვს ბრეკეტები გავხადოთ ძალზედ კომპაქტურები, რადგან რკალებიც მზადდება ინდივიდუალურად.

ყველაზე თვალსაჩინო პლიუსი კი გახლავთ ღიმილისას მისი სრული არახილვადობა. მათთვის ვისაც აწუხებს ვესტიბულარული  ბრეკეტები ეს ძალზედ მნიშვნელოვანია.

Read Full Post »

მინდა კიდევ ერთხელ და უფრო დაწვრილებით შევჩერდეთ კბილების გათეთრებაზე.

რა არის კბილების გათეთრება?

კბილების გათეთრება – სტომატოლოგიური პროცედურები, რომლებიც მიმართულია პაციენტის კბილების ფერის აღქმის შესაცვლელად.

ქიმიური გათეთრება – სტომატოლოგიური პროცედურა, რომლის დროსაც პაციენტის კბილებზე თავსდება ან წყალბადის ზეჟანგი, ან კარბამიდის პეროქსიდი სხვადასხვა კონცენტრაციით (დამოკიდებულია მათეთრებელ სისტემაზე, გათეთრების პროგრამაზე, სტომატოლოგის რეკომენდაციებზე, პაციენტის პერსონალურ მგრძნობელობაზე, ტეტრაციკლინის ლაქების არსებობა არ არსებობაზე, ფლუოროზზე და ა.შ.), ხოლო შემდგომ ხდება მოქმედი ნივთიერების აქტივაცია, რათა ამ უკანასკნელმა გამოყოს თავისუფალი ჟანგბადის რადიკალები, მინანქარ-დენტინის საზღვარზე ნახშირბადის გისოსების ჩასანაცვლებლად.

დროთა განმავლობაში ადამიანის კბილებში დენტინი არ იცვლის ფერს, მაგრამ ნახშირბადის გისოსების რაოდენობა მინანქარ-დენტინის საზღვარზე იზრდება ისეთი რთული ქიმიური პიგმენტების მქონე შენაერთებებისაგან როგორიცაა: წითელი ღვინო, შავი ყავა, ნიკოტინის ფისები და ა.შ. შედეგად შუქის შეღწევადობა კლებულობს, ნაკლები სინათლე აირეკლება თეთრი დენტინიდან, შედეგად ვიზუალურად აღიქმება „ყვითელი კბილები“.

კბილების გათეთრების პროცესში მინანქარ-დენტინის საზღვარზე ხდება ნახშირბადის გისოსების ჩანაცვლება ჟანგბადის რადიკალებით (OO), რადაც გათეთრების პროცედურის ჩატარებისას იშლება წყალბადის ზეჟანგი ან კარბამიდის პეროქსიდი. შედეგად ჟანგბადის თავისუფალი რადიკალებით გაჯერებული მინანქარ-დენტინის საზღვარის სინათლის გამტარიანობა იზრდება და ვიღებთ უფრო „თეთრ კბილებს“.


სხვათაშორის: ხშირად ერთმანეთში ერევათ კბილების პროფესიონალური წმენდა ულტრაბგერითი სკალერით, ან AirFlow აპარატით, როდესაც ხდება მინანქრის ზედა ფენიდან ნადების მოცილება და გათეთრება. ეს ორი სრულიად განსხვავებული პროცედურებია: მინანქარიდან ზემოხსენებული მეთოდებით ნადების მოშორება ცალკე არსებული ძალზედ საჭირო პირის ღრუს ჰიგიენის პროცედურაა, გათეთრებასთან მას არანაირი კავშირი არააქვს.

მაშასადამე კბილების გათეთრება – მინანქარი-დენტინის საზღვარზე სინათლის არეკვლის თვისებების შეცვლის მიზნით ჩატარებული პროცესია, რათა მივიღოთ სინათლის არეკვლის მაქსიმალური კოეფიციენტი, შედეგად კი „თეთრი კბილების“ ვიზუალური აღქმა.

რატომ უნდა გავითეთროთ კბილები?

უხსოვარი დროიდან ადამიანი ცდილობდა ყოფილიყო ახალგაზრდა და ლამაზი. აღნიშნული ფსიქოლოგიური ფენომენი მარტივი ასახსნელია: ახალგაზრდობაში ადამიანი ძლიერია, მიმზიდველი და სასურველი ობიექტია საკომუნიკაციოდ. მთელი კოსმეტოლოგიის და ესთეტიკური სტომატოლოგიის არსიც მდომარეობს იმაში, რომ შექმნან ახალგაზრდა, წარმატებული და მიმზიდველი ადამიანი. ამასთან რაც უფრო მაღალია ინდივიდის სოციალური სტატუსი, მით უფრო მნიშვნელოვანია მისთვის ეს სახე, გარეგნობა.

წარსულში, დადებითი იერსახის შესაქმნელად ღარიბი ქალბატონებიც კი სარგებლობდნენ ბუნებრივი კოსმეტიკური საშუალებებით. თუმცა წინა საუკუნეების მხოლოდ წარჩინებულ და შეძლებულ მამაკაცებს ჰქონდათ საშუალება შეექმნათ სასურველი იერი. ჩვენს დროში ორივე სქესს თანაბრად შეუძლია გაიუმჯობესოს იერსახე, მაგალითად გაიკეთოს კბილების გათეთრება, რითიც შესაშურ თეთრ ღიმილს – ახალგაზრდობის, სილამაზის, წარმატების სიმბოლოს დაეუფლება.

სოციალურ-ფსიქოლოგიური კვლევების თანახმად, „ბრწყინავი“ ღიმილის ე.წ. „ჰოლივუდის ღიმილის“ მქონე ადამიანი თანამოსაუბრეების მიერ აღიქმება, როგორც უფრო ჯანმრთელი და ძლიერი, კეთილი და წარმატებული და ა.შ. (სოციალური პერპენციის სინდრომი). ასეთ ადამიანთან უფრო ადვილად მიდიან კონტაქტზე, ეცნობიან, სიამოვნებით იღებენ სამსახურში. არ უნდა დაგვავიწყდეს ისეთი მნიშვნელოვანი ფაქტორი, როგორიცაა ადამიანის „თვითშეფასება“ – ადამიანი, რომელიც გამოდის სახლიდან იმ აზრით, რომ გამოიყურება „მილიონ დოლარად“ უფრო მარტივად ურთიერთობს, აღწევს დასახულ მიზნებს და კმაყოფილია საკუთარი თავით, ვიდრე ის ვინც არა დარწმუნებული საკუთარ გარეგნობაში, არაა თავდაჯერებული.

მაშასადამე, კბილების გათეთრება – ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნაბიჯია წარმატებისაკენ, სრული ამ სიტყვის მნიშვნელობით. თეთრი კბილები, რომლებიც თვალისმომჭრელია თქვენი ღიმილისას – თავდაჯერებულობის საფუძველია. კბილების გათეთრებით თქვენ კინოს ცნობილი მსახიობი ვერ გახდებით, მაგრამ სხვების თვალში გახდებით მიმზიდველი, თავდაჯერებული, შესაბამისად უფრო მიმზიდველი და თავისუფალი.

 საშიშია კბილების გათეთრება? მავნე ხომ არ არის?

„ჰოლივუდის ღიმილის“ და თეთრი კბილების მსურველებს ხშირად შემდეგი კითხვა ებადებათ: „კარგი ვთქვათ გავითეთრე კბილები, მერე? ეს მავნეა? რა მოუვა ჩემი კბილების მინანქარს მაგალითად 1, 5, ან 15 წელიწადში? ხომ არ დამიზიანდება?

აღნიშნულ შიშს ადამიანების ცუდი ინფორმატიულობა უდევს საფუძვლად (არამარტო პაციენტების არამედ ექიმებისაც). კბილების გათეთრების პროცესზე და ქიმიური გათეთრების მექანიზმებზე არსებული შიშები, თითქოსდა მინანქარი იბზარება, სკდება. ხშირად მას თეთრეულის ქლორშემცველი ნივთიერებებით გათეთრებასაც ადარებან .

სინამდვილეში კბილების გათეთრებას არანაირი ზიანი არ მოაქვს კბილებისათვის: არც მინანქრისათვის, არც დენტინისათვის და არც ფესვებისათვის. ქიმიური გათეთრების პროცესში ხდება მხოლოდ მინანქარ-დენტინის საზღვარზე არსებული ნახშირბადის გისოსების ჩანაცვლება ჟანგბადის რადიკალებით (OO), რადაც გათეთრების პროცედურის ჩატარებისას იშლება წყალბადის ზეჟანგი ან კარბამიდის პეროქსიდი. შედეგად ჟანგბადის თავისუფალი რადიკალებით გაჯერებული მინანქარ-დენტინის საზღვარის სინათლის გამტარიანობა იზრდება და ვიღებთ უფრო „თეთრ კბილებს“.

კბილების გათეთრება მტკივნეულია?

ქიმიური გათეთრება დაკავშირებულია ისეთ უსიამოვნო მოვლენასთან, როგორიცაა კბილების მომატებული მგრძნობელობა, ვლინდება, როგორც სუბიექტური შეგრძნება კბილების გაელვების სახით. წყალბადის ზეჟანგის, კბილების გათეთრებისათვის გამოყენების პირველივე ცდებიდან პაციენტებს აღენიშნებათ ჰიპერესთეზიის მოვლენები.

თუმცა ტექნოლოგიებმა ძალზედ წინ გადადგა ნაბიჯი და გათეთრების შემდგომი მგრძნობელობის საწინააღმდეგოდ შემუშავებულია სპეციალური დამცავი მარემინერალიზებელი გელები.

პაციენტმა უნდა იცოდეს, რომ თუკი გათეთრების დროს მას გაუჩნდა მგრძნობელობა (დენის დარტმის მაგვარი) კბილებზე, მან უნდა უმალვე უნდა აცნობოს მკურნალ სტომატოლოგს. გათეთრების სისტემის სწორად შერჩევის შემთხვაში, მომატებული მგრძნობელობის, დათხელებული მინანქრის მქონე პაციენტებიც კი ჰიპერესთეზიის გარეშე იტარებენ პროცედურებს.

მაშ, კბილების გათეთრება – უმტკივნეულო პროცედურაა, თქვენი სტომატოლოგის მიერ სწორად შერჩეული მათეთრებელი სისტემის შემთხვევაში.

Read Full Post »

როგორ ფიქრობთ ჰოლივუდის მსახიობების თვალისმომჭრელი ღიმილი და კბილების სილამაზე ბუნებისგანაა? ძალზე ხშირად თეთრი კბილები და კბილთა სწორი წყობა – სტომატოლოგების სანიმუშო ოსტატობის შედეგია. ასეთია შოუ-ბიზნესის კანონები, რომ მიიღო სამუშაო უნდა გქონდეს შესაბამისი იერსახე, თამამი ღიმილი და იდეალური გარეგნობა. არაფერი ისე არ წარმოადგენს ჯანმრთელობისა და წარმატების სიმბოლოს, როგორც შესანიშნავი თეთრი ღიმილი.

ლოს-ანჯელესის წამყვანი კოსმეტიკური-სტომატოლოგი ექიმი დოფმანი ამბობს, რომ პირველი რასაც ბრიტანელი მსახიობები აკეთებენ ჰოლივუდში გადაღებებზე ჩამოსვლისას – მიდიან სტომატოლოგთან კბილების რესტავრაციაზე. წარმატებულმა მსახიობმა და რეჟისორმა ჯორჯ ქლუნიმაც მიმართა სპეციალისტს რათა აღმოეფხვრა მისი ღიმილის ნაკლოვანებები. ხოლო სექ-სიმბოლო ტომ კრუზმა 40 წლის ასაკში გაისწორა კბილები, მხოლოდ ამის შემდეგ გახდა მისი ღიმილი გულწრფელი და თამამი.

ცნობილი მსახიობი და ლამაზმანი დემი მური და ტომ-მოდელი სინდი კროუფორდი სრულიად დაუფარავად ატარებდნენ ბრეკეტებს. მომღერალი და მსახიობი, ოსკარის მფლობელი შერი ჟურნალ „People“-ს გადაღებებზე ბრეკეტებით წარსდგა, ამ დროს იგი მკურნალობის კურსს გადიოდა ექიმ-ორთოდონტთან. ძალიან ბევრი მსახიობი დაუღალავად იბრძოდა საკუთარი იდეალური ღიმილისათვის. მათ შორისაა ჯულია რობერტსიც, ბუნებამ იგი დააჯილდოვა კბილთა ცუდი დგომით, მას საკმაო ხანი მოუწია ბრეკეტების ტარება, მაგრამ დღეისათვის მისი ღიმილი პოპულარობით მეორე ადგილზეა. ყველაზე ლამაზი ღიმილი კი მსახიობ ჰოლი ბერის აქვს, იგი პირველ ადგილზეა ამ ნომინაციაში.

ისეთ ვარსკვლავებს კი როგორიცაა არნოლდ შვარცნეგერი, ელტონ ჯონი და მადონა შეუძლიათ თავს უფლება მისცენ ჰქონდეთ ისეთი მცირედი ნაკლი, როგორიცაა ღარი წინა კბილებს შორის. ეს ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ნაკლია, რომელიც მილიონობით ღიმილს უქმნის პრობლემას. სტომატოლოგები მას დიასთემას უწოდებენ. ღარი საჭრელებს შორის შეიძლება უამრავი მიზეზის გამო გაჩნდეს, დღეისათვის მისი დაფარვის უამრავი საშუალება არსებობს. მაგრამ ბევრს არც აწუხებს ეს მცირე ნაკლი, პირიქით მას საკუთარ მარგალიტად მიიჩნევენ. მაგალითად ლამაზმანმა ბრიჯიტ ბარდომ და ლეგენდარულმა ჯეინ ბირკინმა მოიწყვეს

მშვენიერი კარიერა, ხოლო დიასთემამ მათ გარკვეული შარმი შესძინა. შოუ-ბიზნესის მოდელები ლარა სტოუნი და ჯორჯია მეი არც აპირებენ ამ ბუნებრივი ნაკლის მოშორებას, თვლიან რა, რომ ჰოლივუდის ღიმილი მათ ინდივიდუალურობას ხელს უშლის. მსოფლიოს ხალხთა თქმულებებში, ადამიანი რომელსაც წინა კბილებს შორის სივრცე აქვს მდიდარი და ბედნიერია. ლორენ ჰატონმა, ვანესა პარადიმ, ეშლი სმიტმა, ანა პაკუინმა და კონდოლისა რაისმა წარმატებსაც მიაღწიეს და მშვენიერი კარიერაც გაიკეთეს. მათი შესანიშნავი ღიმილის საიდუმლოება კბილების ჯანმრთელობაშია. ხოლო კბილების ჯანმრთელობისათვის, მათ მოვლა ესაჭიროებათ.

Read Full Post »

თანამედროვე პროთეზები წარმოადგენენ ფუნქციურ, ესთეტიურ და საკმაოდ გამძლე კონსტრუქციებს. პროთეზების დამზადებისათვის გამოიყენება ინოვაციური ტექნოლოგიები – სამგანზომირებიანი მოდელირება, მიკროიმპულსური არგონის შედუღება აპარატურული წნეხვა და სხვა. პროთეზების დამზადების ხარისხი ბევრს სხვადასხვა ფაქტორზეა დამოკიდებული, მათ შორისაა კბილის ტექნიკოსის და ექიმი-სტომატოლოგის კვალიფიკაცია, მასალებისა და დანადგარების ხარისხი, ბაზისის სათანადო მორგება.

მაშინაც კი როდესაც დამზადების ყველა სტანდარტი დაცულია, პროთეზის დაზიანებისაგან დაზღვეული არავინაა, აუცილებელია პროთეზების მოვლა და სტომატოლოგის ყველა რეკომენდაციის შესრულება. მაშინ კი უნდა ვიმედოვნოთ, რომ კონსტრუქცია დიდხანს გაძლებს.

სტატისტიკური მონაცემებით აკრილის პროთეზების ტარების პირველ წელს მის შესაკეთებლად პაციენტების 15% მიმართავს ექიმს. ხოლო თანამედროვე კონსტრუქციების შემთხვევაში ეს რიცხვი 8-10%-ია.

კბილის პროთეზები ტყდება შემდეგი მიზეზებით:

–         ზედმეტი დატვირთვა;

–         ტრავმა;

–         კბილებსა და ბაზის შორის ცუდი შეერთების შემთხვევაში (თავიდანვე არასწარად შესრულებული სამუშაო);

–         პროთეზის არასწორი ან სრული მოუვლელობა.

პროთეზის დაზიანების შემთხვევაში უნად მოიქცეთ შემდეგნაირად: პირველ რიგში მიმართეთ თქვენს მკურნალ ექიმს. ექიმი შეაფასებს დაზიანების ხარისხს, გეტყვით შესაძლებელია თუ არა მისი შეკეთება. პროთეზის შეკეთება ტარდება სპეციალურ სატექნიკო ლაბორატორიაში. შეკეთებას საშუალოდ 1-2 დღე ესაჭიროება, ახლის დამზადების შემთხვევაში დრო განისაზღვრება ერთი კვირით. უნდა აღინიშნოს ის ფაქტიც, რომ საშუალოდ პროთეზის საგარანტიო მომსახურება დაახლოებით 1 წელს შეადგენს (გააჩნია კლინიკას).

თუკი სხვადასხვა მიზეზის გამო დაკარგეთ საყრდენი კბილი, რომელზეც ფიქსირებული იყო პროთეზი, ლაბორატორიაში შესაძლებელია პროთეზზე კბილის დამატება.

უნდა გახსოვდეთ, რომ კბილის პროთეზი წარმოადგენს თქვენი ჯანმრთელობის ნაწილს, ასევე მას შეუძლია საუბრის, ღეჭვითი ფუნქციის და ესთეტიკის აღდგენა. ორთოპედიული კონსტრუქცია – თქვენი ახალი კბილებია, რომლებიც პირველ რიგში საჭიროებენ მიჩვევას, აგრეთვე საფუძვლიან მოვლას. სწორი მოვლა და ჰიგიენა ახანგრძლივებს პროთეზის მოხმარების ვადას.

ძირითადი რეკომენდაციები და რჩევები:

–         სტომატოლოგის დახმარებით ისწავლეთ ორთოპედიული კონსტრუქციის მოხსნა დამაგრება.

–         თავდაპირველად ეცადეთ წინა კბილებით არაფერი არ მოკბიჩოთ, საკვები დაღეჭეთ გვერდითი კბილებით (ეცადეთ ყველაფერი დაჭრათ წვრილად გამორიცხეთ მაგარი საკვები);

–         გაიხეხეთ კბილები მინიმუმ ორჯერ დღეში. ხოლო ყოველი საკვების მიღების შემდეგ კარგად გარეცხეთ პროთეზი გამდინარე წყლით, იგი მუდამ სუფთა უნდა იყოს;

–         ნუ ეცდებით თქვენით რაიმე ცვლილება შეიტანოთ პროთეზში;

–         პროთეზის დეზინფექციისათვის გამოიყენეთ სპეციალური წყალში ხსნადი ტაბლეტები.

–         წელიწადში 2-ჯერ პროფილაქტიკის მიზნით აუცილებლად მიაკითხეთ თქვენს სტომატოლოგს;

ეს რჩევები დაგეხმარებათ არა მარტო დიდი ხნით შეინარჩუნოთ პროთეზი არამედ გაახანგრძლივებს თქვენი სხეულის ჯანმრთელობას.

Read Full Post »

« Newer Posts - Older Posts »