Feeds:
ჩანაწერები
კომენტარები

dr_steven_y_park150გთავაზობთ ექიმი სტივენ პარკის სტატიას: რატომ არის პირით სუნთქვა საშიში თქვენი ჯენმრთელობისათვის.

ექიმი სტივენ პარკი გახლავთ ქირურგი და ავტორი სხვადასხვა ნაშრომებისა. მისი მიზანია დაეხმაროს ადამიანებს, რომლებსაც აწუხებთ ქრონიკული დაღლილობა და სხვადასხვა დაავადებები, რათა დაიბრუნონ და აღიდგინონ ჯანმრთელობა და ენერგია. 13 წლიანი კერძო პრაქტიკის და 5 წელი აკადემიურ წრეებში მოღვაწეობის შედეგად იგი დაეხმარეა ათასობით მამაკაცს და ქალბატონს: უკეთ ძილში და უფრო სრულყოფილ ცხოვრებაში. მისი ძირითადი მიმართულება არის ამოიცნოს და დაეხმაროს ადამიანებს ძილთან დაკავშირებული სუნთქვის პრობლემების დაძლევაში. რომლებსაც ბევრი ჩვენგანი ვერ აცნობიერებს და ამავდროულად არის უამრავი სამედიცინო პრობლემის მიზეზი.

ექიმი პარკი დაიბადა ნიუ-იორკში, სადაც მან დაამთავრა Stuyvesant სკოლა. მან მიიღო ბაკალავრის დიპლომი ჯონ ჰოპკინსის უნივერსიტეტში და სამედიცინო ხარისხი კოლუმბიის უნივერსიტეში. იგი გახლავთ:

ამერიკის ოტორინოლარინგოლოგიის აკადემიის წევრი – თავისა და კისრის ქირურგი. ამერიკის ძილის მედიცინის აკადემიის წევრი. სხვა ქირურგებს და მოსახლეობას ასწავლის უახლესი ქირურგიული მეთოდების გამოყენებას.

ჯორჯ კეტლინი XIX საუკუნის ამერიკელი ფერმწერი, რომელიც ხატავდა ძირძველ ამერიკელებს მათ საკუთარ ტერიტორიებზე. საკუთარ წიგნში “დახურე პირი და გადაარჩინე საკუთარი სიცოცხლე” კეტლინმა აღნიშნა, რომ ადამიანები, რომლებიც სუნთქავენ პირით უფრო მიდრეკილნი არიან სხვადასხვა დაავადებების მიმართ. თქვენ შეგიძლიათ ნახოთ ამის მტკიცებულება ყურადღების დეფიციტისა და ჰიპერაქტიურობის სინდრომის (ADHD) მქონე ბავშვებში, რომლებიც ასევე სუნთქავენ პირით.

PreviewScreenSnapz001და რატომ არის პირით სუნთქვა ასე ცუდი ჩვენთვის? აი 5 მიზეზიც

  1. NO-ს არ არსებობა

NO გახლავთ Nitric Oxide ანუ აზოტის ოქსიდი, წარმოადგენს აირს ანუ გაზს და ახდენს ორგანიზმში სისხლძარღვების გაფართოებას. კარდიოვასკულარულ და ნერვულ სისტემებში NO-ს როლის აღწერაში 1998 წელს მედიცინა და ფიზიოლოგიის დარგში ნობელის პრემიით დაჯილდოვდა სამი ამერიკელი მეცნიერი. იგი ასევე მოქმედებს სინუსებში (ცხვირის დანამატ ღრუებში) გვეხმარება ფილტვებში მეტი რაოდენობით ჟანგბადის შეთვისებაში სისხლძარღვების გაფართოებით. ასე რომ პირით სუნთქვის დროს თქვენ 10-20% ნაკლებ ჟანგბადს ითვისებთ. შედეგად კომპენსაცია ხდება ჩქარი და ზედაპირული სუნთქვით – ჰიპერვენტილაციით. ეს თავის მხრივ იწვევს ნახშირორჟანგის დონის შემცირებას, სისხლში рН დონის მომატებას და ორგანიზმის ქსოვილებში ჟანგბადის მიწოდების შეწყვეტას.

   2. პირით სუნთქვა შესაძლოა გახდეს კბილების არასწორი დგომის მიზეზი

სტომატოლოგიურ და სამედიცინო წრეებში ითვლება, რომ პირით სუნთქვა ხელს უშლის სახის ნორმალურ განვითარებას. ერთ-ერთ ასეთ გამოვლინებას ეწოდება ადენოიდური სახე, ამ დროს პაციენტს აღენიშნება: ღია პირი, თავის წინა მდებარეობა, ვიწრო და გრძელი სახე, მაღალ თაღოვანი სასა, ჩავარდნილი ქვედა ყბა და ქრონიკულად გაჭედილი ცხვირი. მაიმუნებზე ჩატარებული კვლევების დროს აღმოჩნდა, რომ გაჭედილი ცხვირი საგრძნობლად ამცირებს სახის ნორმალურ ზრდას. პაციენტებს, რომელთაც აქვთ ყბების შევიწროება, უფრო მეტად აქვთ სასუნთქი გზები შევიწროებული და შესაბამისად უფრო მეტად აქვთ ძილთან დაკავშირებული პრობლემები.

ყბების ნორმალური განვითარების დარღვევა იწვევს კბილების დგომის ანომალიას და ზედა სასუნთქი გზების შევიწროებას. აი რატომ არის მნიშვნელოვანი აქტიურად ბრძოლა ცხვირით სუნთქვის გამოსასწორებლად ბრეკეტებით მკურნალობის დროს.

interrupted-sleep-fb3. პირით სუნთქვა იწვევს კბილების კარიესულ დაზიანებებს

როგორც წესი კარიესის გამომწვევ მიზეზებად ძირითადად სახელდება ტკბილეული და პირის ღრუში არსებული ბაქტერიები. თუმცა პირის ღრუს სიმშრალეს, რომელსაც იწვევს პირით სუნთქვა შეუძლია მთელი რიგი იდეალური პირობები შექმნა: ნერწყვი ამცირებს მჟავეების მოქმედებას და ხელს უშლის ნადების დაგროვებას. თუკი თქვენ გაქვთ ვიწრო და პატარა ყბები, როგორც წესი გექნებათ ძილში ცხვირით სუნთქვის დარღვევა, რაც თავის განაპირობებს კუჭიდან მჟავის შეწოვას სუნთქვის გაჩერების დროს. თქვენი კუჭის წვენი შეიცავს არა მარტო მჟავას, არამედ ნაღველს, ბაქტერიებს და საჭმლის მომნელებელ ფერმენტებს. დამტკიცებულია, რომ ეს ნივთიერებები აღწევენ თქვენს წიაღებამდე, ფილტვებამდე და ყურებამდე.

4. პირით სუნთქვამ შესაძლოა გამოიწვიოს ცხვრის ძგიდის გამრუდება

ვიწრო და მაღალ თაღოვანი ზედა ყბის რკალი აწვება ცხვირის ღრუს და შეუძლია გამოიწვიოს ცხვირის ძგიდის გამრუდება ერთ ან მეორე მხარეს.

5. პირით სუნთქვა იწვევს ენის კოლაფსს

არ დაფიქრებულხართ რატომ გიჭირთ სუნთქვა სტომატოლოგის სავარძელში მწოლიარეს დიდზე გაღებული პირით? ალბათ ფიქრობთ, რომ უკეთ ისუნთქებთ როცა პირი გექნებათ გაღებული, მაგრამ ცდებით. პირის გაღების დროს ენა გადაადგილდება უკან ხელს უშლის ნორმალურ სუნთქვას. გთავაზობთ პაციენტის ფოტოებს ღია და დახურული პირით. მარცხენა ფოტოზე ჩანს ენის უკანა სივრცე ღია პირის დროს. როგორც ხედავთ ენა და ენის ჯირკვალი ბლოკავს ნორმალურ სუნთქვას, ამასთან ხვრელი კოქტეილის ჩხირზე ვიწროა. მარჯვენა მხარეს იგივე ადამიანი მხოლოდ დახურული პირით. ხედავთ, რომ ენის ძირი გადმონაცვლებულია წინ ხორხსარქველთან ერთად.

Openclosed-mouthადამიანებს ხვრინვის დროს პირი ღია აქვთ, ხოლო პირის დახურვა სპეციალური აპარატების მეშვეობით ხშირად ეხმარებათ ხვრინვის მოშორებაში.

დახურეთ პირი და გადაირჩინეთ სიცოცხლე

არსებობს უამრავი სტატია და კვლევა, სადაც აღწერილია პირით სუნთქვის ნეგატიური ზეგავლენა ადამიანის ჯანმრთელობაზე. ამ კვლევების მიღმა სხვადასხვა კულტურის ხალხში არსებობდა ცხვირით სუნთქვის ასე ვთქვათ პროპაგანდა. კორეულ კულტურაში დედები შვილებს ეუბნებოდნენ, რომ დაემუწათ, დაეხურათ პირი შთამომავლობის გასაგრძელებლად. შესაძლოა იპოვოთ მსგავსი შეგონებები სხვა კულტურის ხალხშიც. თუ გინდათ გაეცნოთ რა შედეგები შეიძლება მოყვეს პირით სუნთქვას გირჩევთ წაიკითხოთ წიგნი ძილის შეწყვეტა: ექიმი გვიჩვენებს #1 მიზეზს თუ რატომ ვართ ავად და რატომ ვართ ქრონიკულად დაღლილები

Advertisements

ძილში სუნთქვის გაჩერება, ანუ ღამე ძილის აპნოეს ახასიათებს სუნთქვითი ფუნქციის შეწყვეტა, რომელიც შესაძლოა გაგრძელდეს 3 წუთამდე. აღნიშნული სინდრომი იწვევს სხვადასხვა ფსიქოსომატურ და ნივთიერება ცვლის დარღვევებს, აგრეთვე პრობლემებს გულ-სისხლძარღვთა სისტემაში. ვრცლად ამ საშიშ და საკმაოდ გავრცელებულ დარღვევაში შეგიძლიათ გაეცნოთ ჩვენს სტატიაში.

 რა არის ძილისმიერი აპნოე და რითაა იგი საშიში?

ღამის აპნოე – ეს არის მდგომარეობა, რომლის დროსაც რაღაც დროით წყდება სუნთქვითი ფუნქცია, შედეგად მცირდება ტვინში ჟანგბადის მიწოდება, რის გამოც ადამიანი ნაწილობრივ ფხიზლდება. შეფხიზლების დროს კუნთების ტონუსი აღდგება და სუნთქვა ნორმალიზდება. ასეთი სინდრომი შესაძოა გამეორდეს 10-15 ჯერ საათში, რიგ შემთხვევებში კი ყოველ წუთს. ძილისმიერ აპნოეს, როგორც წესი ახლავს ძლიერი ხვრინვა და ღრმა ჩასუნთქვების სერია.

თავად სუნთქვის შეჩერებები არ არის სასიკვდილოდ საშიში, რასაც ვერ ვიტყვით იმ პროცესებზე რასაც ის “რთავს”. ამ მდგომარეობის შედეგები, თუკი სუნთქვის გაჩერება გრძელდება 10 წამს, საკმაოდ სერიოზულია რადგან იწვევს ჰიპოქსიას ანუ ჟანგბადის უკმარისობას.

სინდრომის შედეგები

  • ირღვევა ნივთიერებათა ცვლა, რაც თავის მხრივ იწვევს არტერიული წნევის მატებას, შესაძლოა დიაბეტის განვითარება, ფსიქიური აშლილობები.
  • უკანასკნელი სამეცნიერო მონაცემების მიხედვით, ზუსტად ღამის აპნოე გვევლინება გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების განვითარების სასტარტო მექანიზმად.
  • ძილისმიერი ობსტრუქციული აპნოეს სინდრომი – ავტო ავარიების ყველაზე გავრცელებული მიზეზია.
  • ადამიანების სიცოცხლე, რომელთაც აწუხებთ სუნთქვის შეჩერება, მცირდება საშუალოდ 15 წლით – ეს კი ყველაზე მნიშვნელოვანია!

sindrom_obstruktivnogo_apnoe

აპნოეს ძირითადი მიზეზები

არსებობს აპნოეს რამოდენიმე მიზეზი, ისინი განსხვავდებიან მათი სახეობის მიხედვით. ძილისმიერი ცენტრალური აპნოე დაკავშირებულია თავის ტვინის სუნთქვის ცენტრის მუშაობის დარღვევასთან. ასეთ შემთხვევებში სუნთქვის შეჩერება ხდება იმის გამო, რომ ორგანიზმი ვერ ხვდება როდის უნდა ისუნთქოს.

ძილისმიერი ობსტრუქციული აპნოეს  განვითარების მიზეზები ხშირად იმალება ზედა სასუნთქი გზების შევიწროებაში და ხშირად თან ერთვის საფეთქელ-ქვედა ყბის სახსრის მუშაობის დარღვევები. ლიტერატურული მონაცემებით საფეთქელ-ქვედა ყბის სახსრის პრობლემების მქონე პაციენტების 75% აღენიშნება სუნთქვის შეკავება და პირიქით ამ დაავადების მქონე პაციენტებს აღენიშნებათ საფეთქელ-ქვედა ყბის სახსრის პრობლემები, ამასთან უმეტესობას ეჭვიც არ ეპარება, რომ სუნთქვის შეჩერება არის მათი ცუდად ყოფნის მიზეზი.

ძილისმიერი ობსტრუქციული აპნოეს სინდრომი 

apnoeh_sna_4

აპნოეს სიმპტომები

ბავშვებში ღამის აპნოეს სიმპტომები ვლინდება ყურადღების დეფიციტის სინდრომით და ჰიპერაქტივობით, აგრეთვე შარდდენის დარღვევით. ხოლო ხვრინვა და სუნთქვის შეკავება, გავრცელებული აზრის მიუხედავად ყოველთვის არ არის ერთმანეთთან დაკავშირებული. ყველას ვინც ხვრინავს არ აღენიშნებათ სუნთქვის შეკავება, და პირიქით – აპნოეს მქონე ადამიანები ყველა არ ხვრინავენ. მოზრდილებში აპნოეს სიმპტომები შემდეგია:

  • გაღიზიანება;
  • მეხსიერების დაქვეითება;
  • მუდმივი დაღლილობის შეგრძნება;
  • ქრონიკული უძილობა.

კავშირშია თუ არა ხვრინვა და აპნოე?

ხვრინვა და აპნოე გავრცელებული აზრის მიუხედავად ყოველთვის არ არის ერთმანეთთან დაკავშირებული. ყველას ვინც ხვრინავს არ აღენიშნებათ სუნთქვის შეკავება, და პირიქით – აპნოეს მქონე ადამიანებიდან ყველა არ ხვრინავენ.

khrap_i_apnoe

როგორ ხდება დაავადების დიაგნოსტირება?

დიაგნოსტირება ხდება 3 ეტაპად. პირველი – სტომატოლოგის ან სომნოლოგის (ძილის სპეციალისტი) კონსულტაცია, რომელიც გამოავლეს დაავადების პირველად სიმპტომებს და აუცილებლობის შემთხვევაში გააგზავნის პაციენტს დამატებით კვლევებზე. შემდგომ ტარდება სპეციალური ტესტი, რომლის შედეგები საშუალებას იძლევა უფრო ზუსტად მოხდეს სუნთქვის შეკავებების დიაგნოსტირება. თუმცა საბოლოო დიაგნოზი ისმება პოლისომნოგრაფიული კვლევების საფუძველზე, რომლის დროსაც პაციენტი ექიმის მეთვალყურეობის ქვეშ იძინებს. რიგ შემთხვევებში დაავადების გამოსავლენად საჭიროა რენტგენოლოგიური კვლევები.

რომელ ექიმს უნდა მიმართოს პაციენტმა ძილისმიერი აპნოეს დროს, ამაზე ერთმნიშვნელოვანი პასუხი არ არსებობს. მკურნალობა უნდა აწარმოოს სხვადასხვა სპეციალისტებმა, სიმძიმის და გამომწვევი მიზეზების გათვალისწინებით: სტომატოლოგი, ყელ-ყურ-ცხვირის ექიმი, სომნოლოგი, პულმონოლოგი, კარდიოლოგი და ენდოკრინოლოგი. თითოეული მათგანი პაციენტის მკურნალობაში მნიშვნელოვან როლს ასრულებს. სტომატოლოგები სხვა ექიმებისგან განსხვავებით უფრო ხშირად ხედავენ პაციენტებს და შესაბამისად პირველი ამჩნევს დაავადების მიერ გამოწვეულ ცვლილებებს და შეუძლია მისი შემდგომი განვითარების შეჩერება. სომნოლოგი სვამს საბოლოო დიაგნოზს. ენდოკრინოლოგი და კარგიოლოგი მკურნალობენ პაციენტებს რთული შემთხვევებით.

ძილისმიერი აპნოეს მკურნალობა

გადაწყვეტილებას თუ როგორ მოხდება ძილისმიერი აპნოეს მკურნალობა იღებს ექიმი კლინიკური სიტუაციის შეფასების შემდეგ. თუკი დაავადების მიზეზი არის ტონზილების ანუ გლანდების ანთება ან ადენოიდები – აუცილებელია მათი მოცილება, თუკი პრობლემა წონაშია – საჭიროა გახდომა, თუკი გულის დაავადებებია – უნდა მიმართოთ კარდიოლოგს, თუკი ზედმეტად ჩამოწეულია რბილი სასა ან ნაქი უნდა მიმართოთ ქირურგს. როდესაც დაავადება არის საფეთქელ-ქვედა ყბის სახსრის დისფუნქციის შედეგი და ეს უკანასკნელი საკმაოდ ხშირია პაციენტი იგზავნება ორთოდონტთან თანკბილვის გასწორების მიზნით.

ispravlenie_prikusa_u_detej_3აღმოჩნდა, რომ ბავშვებში არასწორ თანკბილვასთან დაკავშირებული პრობლემების უმრავლესობის დიასგნოსტირება და წარმატებით მკურნალობა შესაძლებელია, თუკი თქვენს ბავშვს ორთოდონტთან პირველ ვიზიტზე მიიყვანთ 5-6 წლის ასაკში. მაგრამ სამწუხაროდ მშობლების უმრავლესობას ბავშვები მოყავთ, როცა მუდმივი კბილების უმრავლესობა უკვე ამოიჭრა და როგორც ხშირად ხდება ხოლმე არასწორად. იმაზე თუ დამოუკიდებლად როგორ მივხვდეთ აქვს თუ არა ბავშვს თანკბილვასთან დაკავშირებული პრობლემები, რომელი ბავშვები არიან რისკის ჯგუფში, როდის სჯობს მკურნალობის დაწყება ბავშვებში და სხვა მრავალზე იხილეთ ჩვენს სტატიაში.

რა არის ბავშვებში არასწორი თანკბილვის მიზეზი?

ცნობილია, რომ მემკვიდრეობა თამაშობს უდიდეს როლს ყბა-კბილთა ანომალიების განვითარებაში. ამიტომ სასურველია, რომ ორთოდონტთან პირველი კონსულტაცია მოხდეს 3-5 წლის ასაკში, რადგან ამ ასაკში ჯერ კიდევ

ispravlenie_prikusa_u_detej_1.jpg

შესაძლებელია პრობლემების თავიდან აცილება და თანკბილვის ანომალიების პროფილაქტიკა. თანკბილვის ანომალიების განვითარების მიზეზები უმეტეს შემთხვევაში ბავშვთა მავნე ჩვევებია. ხშირად არასწორი თანკბილვის განვითარება დაკავშირებულია ხელოვნურ კვებასთან, უფრო სწორად – მაწოვარასთან. სავალალო შედეგების თავიდან აცილების მიზნით საჭიროა სწორი მაწოვარას არჩევა – ორთოდონტიული, სადაც ნახვრეტი განლაგებულია ქვევიდან, რაც არ არღვევს ენის ბუნებრივ მდებარეობას. თანკბილვაზე ასევე მოქმედებს მატყუარა (სოსკა), რომლებზეც სჯობს უარი თქვათ სანამ ბავშვი 1 წლის გახდება. კიდევ ერთი დეტალი რასაც ყურადღება უნდა მიექცეს მატყუარას არჩევისას არის – ყელის განი. რაც უფრო ვიწროა მით უკეთესი, რადგან კბილებს შორის სივრცის არსებობას შეუძლია გამოიწვიოს საჭრელების ვერტიკალური დიზოკლუზია ანუ თანკბილვის ანომალია, როდესაც ზედა და ქვედა ყბის წინა კბილები არ არის შეხებაში, რის შედეგად მათ შორის ჩნდება ნაპრალი.

111111შეუძლია თუ არა მშობელს თავად განსაზღვროს სჭირდება თუ არა ბავშვს თანკბილვის გასწორება?

მშობლებმა უნდა მიაქციონ ყურადღება სუნთქავს თუ არა ბავშვი ცხვირით, ღია აქვს თუ არა პირი ძილში ან თამაშის დროს. როგორ ძინავს, ხომ არ ხვრინავს, ძილში ქვედა ყბა წინ ხომ არ მოაქვს. ღეჭავს თუ არა კბილებით ფანქრებს ან პასტებს – რადგან ეს ყველაფერი იწვევს არასწორი თანკბილვის განვითარებას. განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიექცეს ტერფის აგებულაბს და ბავშვის აღნაგობას. ნებისმიერი ეჭვის შემთხვევაში სჯობს მიმართოთ ორთოდონტს.

რისკ ჯგუფში ხვდებიან ბავშვები ცხვირით სუნთქვის დარღვევით (ადენოიდებიანი და ალერგიული ბავშვები), აღნაგობის დარღვევით ან ხერხემლის პრობლემებით, მავნე ჩვევების მქონე ბავშვები, აგრეთვე ბავშვები, რომელთა მშობლებსაც აღენიშნებათ თანკბილვის ანომალიები. რისკ ჯგუფში ასევე ხვდებიან ბავშვები სისტემური დაავადებებით, როგორიცაა მაგ.: შაქრიანი დიაბეტი, აგრეთვე ბავშვები ნერვული სისტემის დაავადებებით. ასეთ შემთხვევებში მკურნალობა უნდა ჩატარდეს სხვა სპეციალისტებთან ერთად.

რომელი ასაკიდან უნდა დავიწყოთ თანკბილვის გასწორება ბავშვებში?

რაც ადრე მით უკეთესი! პირველ კონსულტაციაზე ექიმი-ორთოდონტი ატარებს ზოგად დათვალიერებას, შემდგომ ხდება კომპლექსური დიაგნოსტირება რაც მოიცავს: რენტგენოლოგიურ კვლევებს, სამედიცინო ფოტოგრაფირებას და სადიაგნოსტიკო მოდელების დამზადებას, რათა განისაზღვროს თანკბილვის ანომალიების განვითარების შესაძლო მიზეზები. ამის შემდეგ ბავშვი იგზავნება სხვა სპეციალისტებთან რისკ ფაქტორების გამოსავლენად რაც დაკავშირებულია მის სომატურ ჯანმრთელობასთან. შედეგად დგება 1,5-2 წელზე გაწერილი მკურნალობის გეგმა, რომელიც გულისხმობს თვეში ერთხელ კლინიკაში ვიზიტს.

3-დან 7 წლამდე ბავშვებში ჩვენ ვიყენებთ მოსახსნელ ფირფიტებს და მოუხსნელ აპარატებს, ყველაფერს რაც დაგვეხმარება მავნე ჩვევების თავიდან აცილებაში, ყბების გაფართოებაში, ლოგოპედური პრობლემების მოგვარებაში. კიდევ ერთი ჯგუფი ორთოდონტიული აპარატების გახლავთ – ფუქციონალური აპარატები, ანუ ისეთი, რომლებიც აქტიურად მოქმედებენ და ახდენენ ყბა-სახის მიდამოს კუნთების მუშაობის გადაწყობას. აცილებენ ლოყების და ტუჩების ზეწოლის, ათავისუფლებენ კბილთა რკალებს, რათა მიეცეთ ბუნებრივად განვითარების საშუალება, რბილი ქსოვილების ზეწოლის გარეშე.

რა თავისებურებები გააჩნია კბილების გასწორებას 12 წლის ასაკში?

მოზრდილ ასაკში ჩვენ უკვე ვიყენებთ მოუხსნელ კონსტრუქციებს, რადგან საქმე ეხება უკვე ჩამოყალიბებულ კბილებს, ხოლო ხშირად კი ჩონჩხოვან ანომალიებს. 12 წლის ასაკში კბილების გასწორება დაკავშირებულია ბრეკეტ-სისტემასათან. ბრეკეტების ფიქსაცია ბავშვებში იმ პერიოდიდან ხდება, როდესაც პირის ღრუში უკვე ამოიჭრება ყველა მუდმივი კბილი ანუ სადღაც 10 დან 12 წლამდე. თუმცა ბრეკეტების ტარება შესაძლოა თავიდან ავიცილოთ. ექიმთან დროული მიმართვა დაგეხმარებათ ამაში. რა თქმა უნდა ამ საკითხში დიდი პასუხისმგებლობა აწევს მშობელს. პირველ რიგში სპეციალისტთან ბავშვის დროული მოყვანა, ხოლო მეორე ყველა მისი დანიშნულების შესრულება.

ყველა ბავშვს სჭირდება თანკბილვის გასწორება?

ნებისმიერ გასწორებას წინ უსწრებს საფუძვლიანი დიაგნოსტიკა. მისი სწორედ ჩატარების შემდეგ თანკბილვა შესაძლოა გაუსწორდეს ყველა პაციენტს. ყველაზე მთავარი რაც უნდა იცოდეს მშობელმა – მნიშვნელოვანია თქვენი ბავშვი მიიყვანოთ მცოდნე სპეციალისტთან. რაც ადრე მით უკეთესი. თქვენი შვილის ჯანმრთელობა და სილამაზე თქვენს ხელშია! არ ღირს დაელოდოთ იმ მომენტს როდესაც მისი თანკბილვის ანომალია ყველასთვის შესამჩნევი გახდება. ლამაზი ღიმილი – არა მხოლოდ სასურველია იგი შესაძლებელიცაა.

 

1545856_524529607661231_948851813_nE-max ვინირები – კომპანია   Ivoclar Vivadent-ის ერთ-ერთი ინოვაციური გამოგონებაა, რომელმაც აღიარება ჰპოვა ესთეტიურ სტომატოლოგიაში მოღვაწე სპეციალისტებში მთელ მსოფლიოში. მაღალი სიმტკიცის მქონე ვინირები პასუხობენ ფუნქციონალურობისა და ესთეტიკის ყველაზე მკაცრს მოთხოვნებს. რაში გამოიხატება მათი განსაკუთრებულობა, და რამდენად გამძლეა ისინი გვესაუბრება “ნინო ბერიძის ორთოდონტიული ცენტრის” ორთოპედ-იმპლანტოლოგი პავლე ხუჯაძე

E-max ვინირების თვისებები

E-max გერმანული კომპანია  Ivoclar Vivadent – ინოვაციური სისტემაა ლითიუმის დისილიკატის ფუძეზე მინაკერამიკის ერთეული რესტავრაციების დასამზადებლად. E-max ვინირები გამოირჩევიან მაღალი სიმტკიცით (დაახლოებით 500მგპ (მეგა პასკალი)), საიმედოობით და ესთეტიურობით. მაღალი ბუნებრიობის მიზნით ექიმს საშუალება აქვს შეარჩიოს ნებისმიერი კბილის ფერი. ამასთან ექიმს შეუძლია არეგულიროს არა მარტო ფერი, არამედ გამჭვირვალობაც, რაც მაქსიმალურად აახლოებს მას ბუნებრივ მინანქართან. კარგად დამზადებული E-max ვინირები არაპროფესინალი თვალისთვის შეუჩნეველია პაციენტის პირის ღრუში.

E-max ტექნოლოგია საშუალებას იძლევა დამზადდეს ფირფიტა 0.3 მმ სისქით. მისი მაღალი სიმტკიციდან გამომდინარე ასეთი ვინირების ფიქსაცია საჭიროებს კბილების მინიმალურ პრეპარირებას. ხოლო რიგ შემთხვევაში საშუალებას იძლევა საერთოდ თავიდან ავიცილოთ კბილის დამუშავება.

როდის უნდა დავფიქრდეთ, რომ გვჭირდება E-max ვინირები?

IPS E-max პრესის ვინირები შესაძლოა დაყენდეს როგორც წინა ასევე მცირე საღეჭ კბილებზეც – მაღალი სიმტკიციდან გამომდინარე ისინი უძლებენ დიდ დატვირთვას. საერთო ჯამში E-max ფაიფურის ვინირების ფიქსაციის ჩვენება შემდეგია:

  • კბილის მინანქრის დაზიანება ან დათხელება;
  • ფერშეცვლილი ან ტეტრაციკლინის კბილები;
  • ფლუოროზი როდესაც კბილებზე აღინიშნება ლაქები;
  • კბილებს შორის არსებული სივრცეები: დიასთემები და ტრემები;
  • მოკლე ან პატარა კბილები;
  • კბილების მცირე დგომის ანომალიები.

E-max ვინირების დამზადების ტექნოლოგიები 

E-max Press ვინირები ითვლება რესტავრაციების დამზადების წამყვან მეთოდად. თავად ტექნოლოგია ხასიათდება შემდეგი პლიუსებით:

  • ჩვენებების ფართო დიაპაზონი;
  • ნატურალური კბილის ესთეტიკა;
  • ნაკლებ ინვაზიურობა;
  • კონსტრუქციის მაღალი სიმტკიცე.

E-max ვინირების ფიქსაციის ტექნოლოგია

E-max ვინირების ფიქსაცია ხდება ისევე როგორც სხვა ვინირების რამოდენიმე ეტაპში. როგორც წესი ეს მოითხოვს 1-2 კვირას.

I ეტაპი

თავდაპირველად ექიმი ახდენს იმ კბილების პრეპარირებას, რომლებზეც შემდგომში მოთავსდება ვინირები. არის შემთხვევები როდესაც ხდება ვინირების ფიქსაცია პრეპარირების გარეშეც. ხდება სასურველი ფერის შერჩევა, E-max სისტემას აქვს ფერების ყველანაირი ვარიანტი.

II ეტაპი

 პრეპარირების შემდეგ ექიმი იღებს ანაბეჭდს, რომელიც შემდგომ გადაეცემა სატექნიკო ლაბორატორიას, სადაც გარკვეული ტექნოლოგიით მზადდება ვინირები. სანამ მიმდინარეობს ვინირების დამზადების პროცესი პაციენტს უკეთდება დროებითი ვინირები. რაც ძალზედ მნიშვნელოვანი პაციენტი არც ერთი დღე არ დადის დაპრეპარირებული (დაქლიბული) კბილებით.

III ეტაპი

შემდგომი ეტაპი გახლავთ დამზადებული კონსტრუქციების მორგება და ფიქსაცია სპეციალური სხივგამყარებადი ცემენტის საშუალებით. ბოლოს ხდება ფიქსირებული ვინირების პოლირება.

E-max გვირგვინები თუ ვინირები?

არჩევანი შესაძლოა დადგეს მხოლოდ ჩვენებების მიხედვით. რიგ შემთხვევებში ვინირების ფიქსაცია უფრალოდ შეუძლებელია. თუკი კბილი ძალიან დაშლილია ექიმი შემოგთავაზებთ გვირგვინის გაკეთებას. ვინირი ფიქსირდება მხოლოდ კბილის წინა ზედაპირზე, პასუხს აგებს ესთეტიკაზე და არა ფუნქციაზე. პრინციპში არსებობს ვინირების ფიქსაციის რიგი უკუჩვენებები:

  • დიდი ზომის კარიესი;
  • ბრუქსიზმი (კბილების კრაჭუნი);
  • თანკბილვის ანომალიები;
  • ღრძილების დაავადებები

ასეთ შემთხვევებში ვინირები ვერ დაგეხმარებათ და სჯობს ჩაიტაროთ მკურნალობა და სხვა სახის კონსტრუქციებით მიიღოთ სასურველი შედეგი.

toduaiiitoduaaai

IMG_7295aaa

nona

 

IMG_0973a

tekliaa

aaaa

DSC_0034a

 

თანკბილვის და სხვა ორთოდონტიული პრობლემების მოგვარება ითხოვს დიდ მოთმინებას. ბრეკეტების ხანგრძლივი ტარების შემდეგ, მიღებული შედეგის შესანარჩუნებლად აუცილებელია მკურნალობის გაგრძელება რეტეინერებით. რა არის ბრეკეტების შემდგომი რეტეინერი, რამდენ ხანს უნდა ვატაროთ და რა სახის არსებობს ამ თემაზე გვესაუბრება 12308306_936373736449707_2386668960327849418_n.jpg“ნინო ბერიძის ორთოდონტიული ცენტრის” ექიმი-ორთოდონტი თამარ გაბელაშვილი.

რეტეინერი – სპეციალური კონსტრუქციაა, რომლის საშუალებითაც ბრეკეტების მოხსნის შემდეგ ხდება კბილების მდებარეობის შენარჩუნება. ორთოდონტიული მკურნალობის დროს ხდება კბილების გადაადგილება საჭირო მიმართულებით, ამ პროცესს ახლავს ძვლოვანი ქსოვილის, სისხლძარღვთა სისტემის და იოგების ცვლილებები. როგორც კი იხსნება ბრეკეტ სისტემება, ზეწოლა კბილთა რკალზე ქრება, ამან კი შესაძლოა გამოიწვიოს კბილების დაბრუნება არასწორ პოზიციაზე. ამის თავიდან ასაცილებლად ექიმი ბრეკეტების მოხსნის შემდეგ აფიქსირებს რეტეინრეს, რომელიც თავის მხრივ არ ამოძრავებს კბილებს და მხოლოდ აფიქსირებს სწორ პოზიციაში. ბევრ პაციენტს საერთოდ ეჭვი ეპარება მათ აუცილებლობაში და უჩნდებათ კითხვა იქნებ საერთოდაც არ გაიკეთონ რეტეინერი. რეტენციული პერიოდის თავიდან აცილება შეუძლებელია. თუკი ბრეკეტების მოხსნის შემდეგ არ ატარებთ რეტეინერს ეს დამთავრდება ბრეკეტების თავიდან გაკეთების აუცილებლობით. საქმე იმაშია, რომ კბილთა რკალი ასე მარტივად არ ნებდება და გარკვეულ წილად ცდილობს “წინააღმდეგების” გაწევას. კბილების სწორ პოზიციაში დასაფიქსირებლად საჭიროა ბევრი დრო და დიდი შრომა. ხოლო პროცესის დასრულება რეტეინერების გარეშე შეუძლებელია.

როგორც წესი რეტეინერების ტარება პაციენტებს დიდ დისკომფორტს არ უქმნის. ადამიანი მალე ეჩვევა ორთონტიულ კონსტრუქციას, ის ხომ მიეჩვია ბრეკეტ-სისტემას. მოუხსნელი რეტეინერი გაცილებით პატარაა ზომაში და ამასთან ემაგრება კბილებს შიგნიდან.

რეტეინერების სახეები

რეტეინერები ყენდება ბრეკეტების მოხსნის, კბილების პოლირების, წმენდის და მინანქრის რემთერაპიის შემდეგ. რეტეინერები  არის ორი სახის: მოსახსნელი და მოუხსნელი. როგორც სათაურიდან ჩანს პირველი შეუძლია გაიკეთოს და მოიხსნას პაციანტმა, ხოლო მეორეს აფიქსირებს ექიმი და დამოუკიდებლად მისი მოხსნა შეუძლებელია.

ბრეკეტების მოხსნის შემდეგ კბილებზე მოუხსნელი რეტეინერები უფრო ხშირად ყენდება. ერთი შეხედვით ეს გახლავთ მავთული, დამზადებული სამედიცინო ლითონისგან, რომელიც ფიქსირდება კბილების შიდა ზედაპირებზე. იგი პრაქტიკულად უხილავია, მაგრამ საჭიროებს კარგ ჰიგიენას.

მოსახსნელი რეტეინერი არის პლასტიკური კაპა. რომელიც პაციენტმა უნდა ატაროს დღეში რამოდენიმე საათი. როგორც წესი კონსტრუქცია  მზადდება ინდივიდუალურად პაციენტისთვის.

დამზადება და ფიქსაცია

მოსახსნელი რეტეინერები არ საჭიროებენ ფიქსაციის სპეციალურ პროცედურებს – პაციენტი თავად იკეთებს მათ საჭიროების შემთხვევაში. მოუსხნელი რეტეინერები როგორც წესი ფიქსირდება ბრეკეტების მოხსნის და ყველა შემდგომი პროცედურის მერე. რეტეინერის ფიქსაცია ხდება 2 მეთოდით – პირდაირი და არაპირდაპირი. პირველი გულისხმობს რეტეინერის ფიქსაციას უშუალოდ პირის ღრუში დამატებითი პროცედურების გარეშე, ხოლო მეორე საჭიროებს რამოდენიმე ეტაპს:

  • ანაბეჭდის აღება
  • მოდელის მიხედვით რეტეინერისთვის ყბის ფორმის მიცემა
  • ფიქსაცია კბილებზე
  • პოლირება

დამზადების მეთოდს ირჩევს ექიმი-ორთოდონტი. როგორც წესი რეტეინერის ფიქსაცია არ საჭიროებს დიდ დროს

მოვლის რეკომენდაციები

რეტეინერების მოვლის თავისებურებები დამოკიდებულია მის სახეობაზე. მოუხსნელ რეტეინერზე ნადების თავიდან აცილების მიზნით საჭიროა დამატებითი ჰიგიენური საშუალების ირიგატორის გამოყენება. მოსახსნელი კონსტრუქციებიც აუცილებლად რეგულარულად უნდა იწმინდოთ და დაამუშაოთ სპეციალური ხსნარით.

კონსტრუქცია უნდა შეინახოთ სპეციალური ყუთში. ორივე შემთხვევაში თუკი ჰიგიენაა იქნება არადამაკმაყოფილებელია, ეს გამოიწვევს კბელებზე ნადების და შემდგომში ანთებადი პროცედურების გაჩეას.

აგრეთვე აუცილებელია ორთოდონტის რეგულარული მონახულება, მკურნალობის პროცესის კონტროლირებისთვის. მინიმუმ წელიწადში ორჯერ პროფესიული წმენდის ჩატარება.

ბრეკეტების შემდეგ რა დროით უნდა ვატაროთ რეტეინერები?

რამდენი ხანი უნდა გვეკეთოს რეტეინერები წყვეტს ექიმი ორთოდონტი. როგორც წესი რეტენციული პერიოდი უდრის ბრეკეტების ტარების გაორმაგებულ დროს. თუმცა რიგ შემთხვევებში რეტეინერებს ატარებენ მთელი ცხოვრება. ტარების ხანგრძლივობაზე ზეგავლენას ახდენს ერთდროულად რამოდენიმე ფაქტორი, მათ შორის:

  • პაციენტის ასაკი (რაც უფრო მეტია ასაკი მით უფრო ხანგრძლივია ორთოდონტიული მკურნალობა);
  • პათოლოგიის სირთულე;
  • ამოღებული კბილების არსებობა;
  • პაროდონტის მდგომარეობა;
  • მავნე ჩვევები.

არ შეიძლება დამოუკიდებლად გადაწყვეტა თუ რამდენი ხანი უნდა ატაროთ რეტეინერი. ამას წყევეტს მხოლოდ სპეციალისტი. ორთოდონტის ინსტრუქციების უგულებელყოფა გამოიწვევს სავალალო შედეგებს.

 

 

 

ჰიგიენური წმენდა 

PROPHYflex3_PROPHYpearls

კბილების პროფესიონალური წმენდა საშუალებას იძლევა მოიშოროთ ნადები კბილების ყველა ზედაპირიდან, აგრეთვე კბილთაშუა სივრცეებიდან. აღნიშნული პროცედურა უნდა ჩატარდეს ექიმის რეკომენდაციით, 3-6 თვეში ერთხელ.

ჰიგიენური წმენდის დროს კბილის ზედაპირიდან ხდება ნადების და ქვების მოშორება, ხოლო მინანქრის ფერი ღიავდება. ბევრ პაციენტს, რომლებიც ყოყმაობენ კბილების გათეთრებაზე სრულებით აკმაყოფილებთ მიღებული შედეგი. პროცედურა საჭიროებს ერთ სეანსს და გრძელდება 40-50 წუთი.

კბილების გათეთრება

კბილების გათეთრება საშუალებას იძლევა მომენტალურად შევიცვალოთ ღიმილი. ამ პროცედურის დახმარებით სტომატოლოგიურ კლინიკაში კბილები ფერს იცვლის დაახლოებwhiteningი 3-5 ტონით.  პროცედურა ყოველთვის ტარდება პროფესიული წმენდის შემდეგ და ძირითადად საჭიროებს 1 ვიზიტს. გათეთრებიდან პირველი დღეები რეკომენდებულია თავი შევიკავოთ საკვები საღებავებისაგან. პროცედურას აქვს რამოდენიმე უკუჩვენება და ამასთან საჭიროებს სპეციალისტის დაკვირვებულ მუშაობას მათეთრებელი ნივთიერების მოთავსების და გაჩერების დროის მხრივ.

ვინირები

veneers2jjთუკი პაციენტს კბილებზე არ აქვს ბზარები, ჩამოტეხილი ადგილები, ლაქები და სხვა ესთეტიური პრობლემები, ჰიგიენური წმენდის შემდეგ პაციენტს შეუძლია მთელი ზაფხულით წავიდეს დასასვენებლად. წინააღმდეგ შემთხვევაში ნებისმიერი ზემოთ ჩამოთვლილი პრობლემის მოგვარება შესაძლოა თერაპიული ვინირების საშუალებით. ისინი მზადდება კომპოზიციური მასალებისგან ერთ სეანსში. ფენა-ფენა ხდება კბილის მთლიანობის აღდგენა პირდაპირ პაციენტის პირის ღრუში.

მაგრამ როდესაც საქმე ეხება მთლიან ღიმილის ზონას და პაციენტს აქვს მაღალი ესთეტიური მოთხოვნები, ასეთ შემთხვევაში სასურველია კერამიკული ვინირების გაკეთება. ეს გახლავთ თხელი ფირფიტები, რომლებიც სპეციალური სტომატოლოგიური ადგეზივების საშუალებით ეწებება კბილებზე. მათი საშუალებით შესაძლოა კბილის ნატურალური ფერის, ფორმის და გამჭვირვალობის აღდგენა ან შეცვლა სურვილის შემთხვევაში. თუმცა მათი ფიქსაცია გაცილებით მეტ დროს მოითხოვს 1-2 კვირა. თავიდან საჭიროა კბილების დაქლიბვა, ანაბეჭდების აღება, ვინირების დამზადება და ბოლოს მათი ფიქსაცია პირის ღრუში.

ერთმომენტიანი იმპლანტაცია

ხშირად სტომატოლოგიურ კლინიკებში პაციენტები მოდიან არა ესთეტიკის არამედ არსებული პრობლემების მოსაგვარებლად. ბევრ პაციენტს აკლია კბილები, ბევრსაც ესაჭიროება ამოღება. კბილთა მწკრივის აღდგენაში და სიცარიელის შევსებაში გვეხმარება დენტალური იმპლანტაცია.  ერთმომენტიანი იმპლანტაცია გულისხმობს იმპლნატის მოთავსებას და მასზე დროებითი გვირგვინის ფიქსაციას. ასეთ შემთხვევაში არ გვიწევს უკბილოდ სიარული და ამასთან მომენტალურად ხდება ღრძილის ესთეტიკის აღდგენაც. უკუჩვენების არ არსებობის და კეთილსაიმედო პირობების შემთხვევაში იმპლანტაცია შესაძლოა ჩატარდეს ერთ სეანსში. უნდა გვახსოვდეს, რომ ხელოვნური ფესვის წარმატებით შეხორცება დამოკიდებული პაციენტის მიერ ექიმის დანიშნულებების ზუსტად შესრულებაზე. აღსანიშნავია, რომ იმპლანტაციის შემდეგ რიგ შემთხვევებში აკრძალულია ფრენა, ყვინთვა, ძლიერი ფიზიკური დატვირთვები და ცხელი ქვეყნების მონახულება.

კბილების პროთეზირება

casoIMG_1806

 

 

 

რა თქმა უნდა კლასიკურ პროთეზირებას სწრაფ პროცედურას ვერ დავარქმევთ: კბილის აღდგენას შესაძლოა დასჭირდეს თვე – თვენახევარი, მაგრამ ზაფხული შესაძლოა გამოვიყენოთ სასარგებლოდ. როგორც წესი შვებულებების გამო ზაფხულში სტომატოლოგები ისეთი გადატვირთულები არ არიან. ექიმი რომელთანაც ჩაწერას თვე სჭირდება შესაძლოა იმავე დღესვე მოხვდეთ. ეს კი შესანიშნავი საშუალებაა მკურნალობის დროის შესამცირებლად. ასევე სტომატოლოგიურ კლინიკაში მარტივად ჩაწერა შესაძლო საახალწლო არდადეგებზე.

თანამედროვე სტომატოლოგიას პრაქტიკულად შეუძლია პირის ღრუს თითქმის ყველა პრობლემის მოგვარება. ბევრი პროცედურა ტარდება სწრაფად და მაღალი შედეგით. მთავარია თქვენი სტომატოლოგი წლის მანძილზე 2 ჯერ მაინც მოინახულოთ.

 

rentgenovskij_snimok_zuba_1

თანამედროვე სტომატოლოგია წარმოუდგენელია რენტგენოგრაფიის გარეშე. დღეისათვის დიაგნოსტიკის ამ მეთოდის დახმარებით შესაძლებელია დავინახოთ პირის ღრუს ისეთი ადგილები, რაც ადრე თვალისთვის უხილავი იყო. კბილის რენტგენოლოგიური სურათი – ერთის მხრივ უკვე ჩვეული და ამავდროულად საშიში სიტყვათა შეთავსება, რომელიც ადამიანებში იწვევს სხვადასხვა ასოციაციებს. რენტგენი – რადიაცია – სხივური დაავადება – დაახლოებით ასეთი წარმოდგენების სია უყალიბდებათ სტომატოლოგიური კლინიკების პაციენტებს. საშიშია თუ არა კბილის რენტგენი, შეიძლება თუ არა რენტგენის გადაღება ფეხმძიმობისას და რა საჭიროა ბავშვის სარძევე კბილების რენტგენი გაეცანით ჩვენს სტატიაში.

რა ჩანს კბილების რენტგენზე?

არხების მკურნალობა, იმპლანტაცია, პროთეზირება, სინუს-ლიფტინგი,  – ყველა ზემოთ ჩამოთვლილი ოპერაცია შეუძლებელია რენტგენის გარეშე. კბილების რენტგენის გადაღება აუცილებელია რათა შეფასდეს ძვლოვანი ქსოვილის მდგომარეობა, არხების შევსების ხარისხი (ფესვების სურათი), ფარული კარიესის აღმოსაჩენად, რომელიც შესაძლოა გაჩნდეს: ძველი ბჟენის, გვირგვინის ან კბილითაშუა სივრცეში. კბილის რენტგენზე ასევე ჩანს პერიოდონტის (ფესვის ირგვლივი ქსოვილები) და პაროდონტის (მთლიანად კბილის ირგვლივი ქსოვილები) მდგომარეობა, ბზარები ან არხების ანთებადი პროცესები. რენტგენის საშუალებით სტომატოლოგს შეუძლია დასვას ზუსტი დიაგნოზი, განსაკუთრებით მაშინ როდესაც პაციენტის ჩივილები და სიმპტომები მიუთითებს რამოდენიმე დაავადებას ერთდროულად ან როდესაც არ გვაქ მკვეთრად გამოხატული დაზიანება. ასეთ დროს სტომატოლოგს არ უწევს გამორიცხვის მეთოდით კბილის ბურღვა.

tomo

როგორი სახის რენტგენები არსებობს?

  იმის მიხედვით თუ რა ამოცანა დგას ექიმის წინაშე, მას შეუძლია დაუნიშნოს პაციენტს რენტგენოგრაფიის ერთ-ერთი სახე: პირშიგნითა ანუ დენტალური, პანორამული ანუ ორთოპანთომოგრამა, კომპიუტერული ტომოგრაფია. პირშიგნითა ანუ დენტალური რენტგენი გამოიყენება, როდესაც აუცილებელია მიზანმიმართული სურათი კონკრეტული კბილის ან რამოდენიმე გვერდით მდგომი კბილების. თუკი საჭიროა ზოგადი წარმოდგენა ყბებზე, ანთების კერებზე, ჰაიმორის წიაღებზე, საფეთქელ-ქვედა ყბის სახსრებზე, პერიოდონტის ქსოვილებზე ინიშნება პანორამული ანუ ორთოპანთომოგრაფიული სურათი. კომპიუტერული ტომოგრაფია (კტ) შეუცვლელია იმპლანტაციის, ძვლის აუგმენტაციის, სინუს-ლიფტინგის დროს. კომპიუტერი აკეთებს ყბის სურათებს სხვადასხვა პროექციით და შემდგომ ადგენს პაციენტის ყბის 3D-მოდელს. ასეთი კბილების 3D რენტგენი საშუალებას იძლევა უფრო ფართო და მოცულობითი წარმოდგენა ვიქონიოთ პაციენტის პირის ღრუს შესახებ.

ნინო ბერიძერამდენად მავნეა კბილის რენტგენი?

პაციენტების უმეტესობას აწუხებს კითხვა: მავნეა თუ არა კბილის რენტგენი? არსებობს აზრი რომ კბილის რენტგენი საზიანოა. დღეისათვის ეს მხოლოდ მითია. რაც ეხება დასხივების დოზას, რომელსაც იღებს ადამიანი ასეთი კვლევის დროს ეს არის 0,002 – 0,003x მზვ (მილიზივერტი – ერთეული, რომელიც გამოიყენება დასხივების რაოდენობის აღსანიშნავად), ხოლო წელიწადში დასაშვები დოზა არის 1 მზვ. ასე, რომ კბილის რენტგენი შეგიძლიათ გადაიღოთ რამდენიც გნებავთ, მთავარი მიზანი ამ კვლევის ხომ – მკურნალობის ხარისხის ამაღლება და პირის ღრუს დაავადებების მკურნალობაა. ასევე აღსანიშნავია, რომ გარემოდან ჩვენ ისედაც ვიღებთ დასხივებას დაახლოებით 2-3 მზვ წელიწადში, ამდენივეს 2-3 საათიანი ფრენის დროს.

ლეტალობის ანუ სიკვდილიანობის გამომწვევი მუტაციის ან სხივური დაავადების შიში საჭიროა როდესაც დასხივება 1000მზვ მეტია. გაეროს ატომური რადიაციის სამეცნიერო კომიტეტის მონაცემებით ერთდროულად 500მზვ დასხივებისას ხდება მცირეხნიანი სისხლის შემადგენლობის ცვლილება, რომელიც თავისით აღდგება.

ადრე რენტგენის სურათის მისაღებად გამოიყენებოდა ფირი, დაახლოებით ისეთი, რომელიც იდება ფოტოაპარატში. მასზე ხდებოდა სურათის პროეცირება. თანამედროვე ციფრული ტექნოლოგიები საშუალებას იძლევა შევცვალოთ ტრადიციული რენტგენის ფირი სენსორით, რომელიც გარდაქმნის რენტგენის სხივს ციფრულ სიგნალში. ამასთან აპარატი რჩება იგივე, იცვლება მხოლოდ ამღმქმელი მოწყობილობა. მაგრამ ციფრულ სენსორს სჭირდება 5 ჯერ ნაკლები დრო ვიდრე ფირს, შესაბამისად დასხივების დოზაც მცირდება პროპორციულად. აღსანიშნავია, რომ საქმე ეხება დასხივებას, რომელიც გრძელდება წამის მეასედები: 0,05-0,3 ციფრული ვიზიოგრაფი და 0,5-1,2 ფირის შემთხვევაში. რთული არაა იმის გამოთვლა თუ წელიწადში რამდენჯერ შეიძლება რენტგენის გადაღება უსაფრთხოდ: 300-500 ჯერ ციფრულ აპარატზე და 100 ჯერ ფირზე.

რატომ უნდა მოვიხსნათ საყურეები რენტგენის გადაღებისას?

მთელი ყბის გადაღების დროს რენტგენოლოგები პაციენტებს თხოვენ მოიხსნან სამკაულები. ეს ხდება იმისთვის, რომ გამოსახულებაზე არ გამოჩნდეს ჩრდილები ან ე.წ. “არტეფაქტები”, რაც უარყოფითად აისახება სურათის ხარისხზე და შეიძება შეცდომაში შეიყვანოს ექიმი. რენტგენოლოგიურ სურათზე უცხო სხეულების არსებობამ შესაძლოა გამოიწვიოს არასწორი დიაგნოსტირება

როგორ გამოიყურება კბილების სურათი: რენტგენის ფოტო

f3de43c063ed93b201cbeb653e0022ce7922ee4d

შესაძლოა თუ არა რენტგენის გადაღება ფეხმძიმობისას?

ფეხმძიმობისთვის საჭიროა წინასწარ მომზადება, ამ მომზადების გეგმაში აუცილებლად უნდა შედიოდეს ვიზიტი სტომატოლოგთან. თუმცა თუკი ისე მოხდა, რომ საჭიროა რენტგენის გადაღება ფეხმძიმობისას, აუცილებელია კონკრეტული დანიშნულების შესრულება და ექიმის რჩევების მოსმენა. არ არის სასურველი პირველ ტრიმესტრში სურათის გადაღება, სჯობს 5 თვემდე თავის შეკავება. ასევე უნდა გაითვალისწინოთ, რომ დასხივების საერთო დოზა ფეხმძიმობისას არ აღემატებოდეს 1მზვ. როგორც დავითვალეთ ეს არის დაახლოებით 300 სურათი თანამედროვე ციფრულ აპარატზე ან 80 პანორამა ან 20 კომპიუტერული ტომოგრაფია. ამასთან სასურველია გამოვიყენოთ ყველანაირი დამცავი საშუალებები: სპეციალური ტყვიის წინსაფარი მუცელზე და საყელო. უნდა გვახსოვდეს, რომ რენტგენზე მეტი ზიანი ორსულისთვის არის ექიმთან მისვლის და ამა თუ იმ მანიპულაციის უსაფრთხოების სტრესი, არაფერი რომ არ ვთქვათ ტკივილზე.

საშიშია თუ არა რენტგენი ძუძუთი კვების დროს?

რენტგენოლოგიური გამოსხივება არ რჩება გარემოში, შუქის ტალღებივით გადის ობიექტებში, მკვრივ საგნებში და სხეულებში ჩერდება მეტხანს, ხოლო უფრო ფაშარში ნაკლებხანს. ასე, რომ ყველას ვისაც აწუხებს კითხვა შეიძლება თუ არა ძუძუთი კვების დროს რენტგენის გადაღება შეგვიძლია უპასუხოთ: რა თქმა უნდა შეიძლება. რძეს დასხივება არ “გააფუჭებს” 🙂 იგი შესაძლოა მცირე ხნით გაჩერდეს სარძევე ჯირკვლებში. სტომატოლოგიაში და საერთოდ მედიცინაშიც გამოიყენება დასხივების მინი დოზები, რამოდენიმე ათეულით ნაკლები ვიდრე საშიშ დოზებად მიღებული დასხივებები. ამიტომ ჩვენების არსებობისას და სათანადოდ აღჭურვილი კლინიკის პირობებში იგი საკმაოდ უსაფრთხოა. საკუთარი თავის დამშვიდების მიზნით კი შეგიძლიათ ერთი კვება ჩააგდოთ.

goroxovi_giorgi_20151113_2700aრატომ უნდა გადაუღოთ რენტგენი ბავშვებს?

ბავშვების და მოზარდების პირის ღრუს დაავადებების ადექვატური დიაგნოსტირებისათვის აუცილებელია რაც შეიძლება მეტი ინფორმაციის არსებობა. ასეთი ინფორმაციის მოცემა შეუძლია პანორამულ სურათს. კბილების 50% დაფარულია და სტომატოლოგი უბრალოდ ვერ ხედავს მათ. ასეთ შემთხვევებში ექიმის დამხმარედ გვევლინება რენტგენი. პანორამულ სურათზე გამოჩნდება კბილთა შუა სივრცეებში კარიესი ხომ არაა, ფესვების მდგომარეობა, მუდმივი კბილების ჩანასახები. სურათის მიხედვით სტომატოლოგს შეუძლია ივარაუდოს მოცვლის ვადები, აღმოაჩინოს რეტენციული ან გადახრილი ჩანასახები. ასეთი ადრეული დიაგნოსტიკა საშუალებას იძლევა გამოვიცნოთ თანკბილვის შესაძლო ანომალია და თავიდან ავირიდოთ იგი. ამ სტადიაზე თანკვილვის გამოსწორება გაცილებით იოლია და რიგ შემთხვევებში საშუალებას იძლევა თავიდან ავიცილოთ ბრეკეტებით მკურნალობა.