Feeds:
Posts
Comments

Archive for the ‘სხვადასხვა’ Category

კბილები – შენი ორგანიზმის ერთადერთი ნაწილია, რომელსაც თვით აღდგენის უნარი არ გააჩნია, ამიტომ ისინი განსაკუთრებულ ყურადღებას ითხოვენ.

ალბათ ზედმეტია საუბარი, რომ კბილები დღეში ორჯერ, დილით და საღამოს უნდა იხეხოთ, ხოლო სტომატოლოგს მინიმუმ წელიწადში ორჯერ მიაკითხოთ. თუმცა არსებობს კიდევ რამოდენიმე რჩევა, რაც დაგეხმარებათ ჯანმრთელი კბილების კიდევ უფრო დიდი ხნით შენარჩუნებაში.

  1. კბილის ჯაგრისი არ უნდა იყოს ძალიან რბილი და არც ძალიან მაგარი, შესაძლოა ღრძილის დაზიანება. შეარჩიეთ კბილის ჯაგრისი სხვადასხვა დონიანი ჯაგრულებით, ასეთ დროს ისინი უკეთ ასუფთავებენ კბილის ყველა ზედაპირს. რბილი ჯაგრისები მიზანშეწონილია სარძევე კბილებისათვის, სუსტად მინერალიზებული კბილებისათვის და ღრძილების ანთების დროს, მათი ტრავმირების თავიდან აცილების მიზნით. ხისტი ჯაგრისები გამოიყენება უკვე ჩამოყალიბებული ემალის შემთხვევაში, როდესაც აღინიშნება მინერალიზებული და არამინერალიზებული კბილის ნადების გახშირებული წარმოქმნა. შეინახეთ კბილის ჯაგრისი ჯაგრულებით ზევით.
  2. კბილები უნდა გავიხეხოთ ზემოდან ქვევით ზედა ყბის შემთხვევაში და ქვევიდან ზევით – ქვედა ყბის. საღეჭი ზედაპირები უნდა გავიწმინდოთ უფრო გულდასმით. არ დაგავიწყდეთ ენის გაწმენდა.
  3. რომელი კბილის პასტით ვისარგებლოთ? კბილის პასტების უმრავლესობა შეიცავს სხვადასხვა სამკურნალო დანამატებს. მაგალითად კალციუმის მარილებისა და ფოსფატების შემცველი პასტა, იწვევს პირის ღრუს სითხის (ნერწყვის) გაჯერებას ამ მიკროელემენტებით, რაც შემდგომში აღწევს კბილის ქსოვილებში, ანუ ხდება მინანქრის მინერალიზაცია და კარიესის პროფილაქტიკა. სამკურნალო მცენარეების ექსტრაქტებზე დამზადებული კბილის პასტები ამცირებენ სისხლდენას ღრძილებიდან, ხოლო ტრიკლოზანის შემცველი პასტები უზრუნველყოფენ გახანგრძლივებულ ანტიბაქტერიულ მოქმედებას. ფერმენტების შემცველი კბილის პასტების გამოყენება, ხელს უშლის ნადების წარმოქმნას.
  4. კბილების გამოხეხვის შემდგომ, განსაკუთრებით საღამოს ძილის წინ, აუცილებელია კბილთაშუა სივრცეების გაწმენდა ფლოსის დახმარებით. კბილის ძაფები ანუ ფლოსები წარმოადგენენ კბილთაშუა სივრცეების გასაწმენდ, სხვადასხვა სტრუქტურის ძაფებს. ძაფები შეუცვლელია ძნელად მისადგომი, ვიწრო კბილთაშუა სივრცეების და მჭიდრო დგომის შემთხვევაში. თუ როგორ ისარგებლოთ ფლოსით, ჰკითხეთ თქვენს სტომატოლოგს, ვინაიდან მისი არასწორი მოხმარების შემთხვევაში, შესაძლოა ღრძილის დვრილის ტრავმირება.
  5. თუკი ხელთ არ აღმოგაჩნდათ კბილის ჯაგრისი, დაგეხმარებათ მაგარი ხილი და ბოსტნეული: ვაშლი, სტაფილო. კბილებს ისინიც კარგად წმენდენ.
  6. ყოველი ჭამის შემდგომ გამოივლეთ. აღნიშნული პროცესის შედეგად ხდება კბილების და კბილთაშუა სივრცეების მექანიკური გასუფთავება საკვების ნარჩენებისგან. სავლებად შესაძლოა გამოიყენოთ მცენარეების ნაყენი (გვირილა, კალენდულა). უნდა გახსოვდეთ, რომ აფთიაქებში არსებული სამკურნალო სავლებები, ხასიათდებიან ანტიბაქტერიული მოქმედებით და მათი გამოყენება მხოლოდ ექიმის დანიშნულების შემდეგაა შესაძლებელი.
  7. კბილების პროფესიული წმენდა, ქვებისა და ნადებების მოშორება წელიწადში ორჯერ აუცილებელი პროცედურაა.
  8. აუცილებელია არა მარტო პროფესიული ჰიგიენის ჩატარება, არამედ ძველი ბჟენების გამოცვლაც. მათ ქვეშ შესაძლოა მეორადი კარიესის განვითარება. ამიტომ სტომატოლოგთან პროფილაქტიკური ვიზიტისას სთხოვეთ მას დაგითვალიეროთ ძველი ბჟენებიც.
  9. გახსოვდეს შაქარი კბილების პირველი მტერია. აუცილებელია გვახსოვდეს, რომ გადამწყვეტია არა მიღების რაოდენობა, არამედ სიხშირე. დღის განმავლობაში, რაც უფრო ხშირად მიირთმევთ ტკბილებულს (შოკოლადის კანფეტები, შაქარ-ყინულები, კრეკერები) მით უფრო მატულობს კარიესის საშიშროება. აღსანიშნავია, რომ ნერწყვის გამწმენდი თვისებები, ყველას ერთნაირად კარგად არა აქვს გამოხატული. ამიტომ აუცილებელია ყოველი საკვების შემდეგ გავიხეხოთ ან გამოვივლოთ მაინც. სასურველია დღეში ერთხელ მიირთვათ შოკოლადი ვიდრე ყოველ საათში თითო კანფეტი.
  10. კბილების მტერი ნომერი ორი – ლიმონ მჟავაა. ტყუილად არ ხმარობენ მას ჩაიდანების ნალექისგან გასაწმენდად, ასევე მოქმედებს იგი კბილების ემალთან შეხებისას – არბილებს მას. ამიტომ მიაქციეთ ყურადღება შემადგენლობას, თუ რას სვამთ – ლიმონ მჟავა მრავალი სასმისის შემადგენლობაშია (ლიმონათი, კოლა და ა.შ.) და ძირითადად ეტიკეტზე შენიღბულია E-330 ის სახით. რათა თავიდან ავიცილოთ მათი მავნე ზემოქმედება, სასურველი აღნიშნული სასმელები მივიღოთ მილაკის (საწრუპუნოს)  საშუალებით, რაც მინიმუმამდე ამცირებს კბილებთან მჟავას კონტაქტს (რა თქმა უნდა არ იცავს თქვენს კუჭს).
  11. ბოროტად ნუ გამოიყენებთ საღეჭ რეზინს. დადებითი მხარეების (გამწმენდი თვისება, მადეზოდორირებელი მოქმედება) გათვალისწინებით არ უნდა დაგავიწყდეთ უარყოფითი მხარეც – კუჭის წვენის აქტიური გამოყოფა. გახანგრძლივებული ღეჭვა იწვევს სანერწყვე ჯირკვლების გაძლიერებულ სტიმულაციას, რამაც შესაძლოა მათი გამოფიტვა და პირის სიმშრალე გამოიწვიოს.
  12. აუცილებლად ჩართეთ საკვებ რაციონში ხილი და ბოსტნეული, რაც უზრუნველყოფს ღრძილების გამაგრებას – ვაშლი, კომბოსტო, ბოლოკი და ა.შ.
  13. ალბათ თქვენთვის ცნობილია, თუ რაოდენ მნიშვნელოვან როლს თამაშობს კალცი, კბილების ჩამოყალიბებასა და განვითარების პროცესში. კალცის აღდგენაში დაგეხმარებათ რძე და რძის პროდუქტები. ყველი კბილებზე ქმნის დამცავ ფენას და ანეიტრალებს პირის ღრუს მჟავიანობას. რაც განსაკუთრებით სასარგებლოა ტკბილეულის და ლიმონ მჟავას შემცველი პროდუქტების მიღების შემდგომ.
  14. ასევე აუცილებელია შენს რაციონში ხაჭოს არსებობა. ამასთან სასურველია ახალი, თბური დამუშავების გარეშე და ცხიმის თუნდაც მცირე შემცველობით, სხვა შემთხვევაში სასარგებლო კალცი არ შეიწოვება ორგანიზმის მიერ საჭირო რაოდენობით.
  15. ხაჭოსა და ყველის გარდა, თქვენს საკვებ რაციონში სასურველია ზღვის პროდუქტების არსებობა. ეს პროდუქტები შეიცავენ თევზის ცხიმს, რაც ასევე ხელს უწყობს ორგანიზმის მიერ კალცის შეთვისებას.
  16. კბილების გამაგრებისათვის სტომატოლოგები ხშირად იყენებენ ფტორს. შენ შიგიძლია იგი მიიღო საკვებთან ერთად. საკვების მომზადებისას გამოიყენეთ ფტორირებული მარილი. ფტორის ნატურალური მომწოდებელი გახლავთ ზღვის თევზი, მწვანე ჩაი და მინერალური წყლის ზოგიერთი სახეობა.
  17. უშაქრო მწვანე ჩაი ხასიათდება სხვა დადებითი თვისებებითაც, პირველ რიგში ეს მისი ბაქტერიოციდული მოქმედებაა, რაც ხელს უშლის პირის ღრუში ბაქტერიების გამრავლებას, განსაკუთრებით ტკბილის მიღების შემდგომ.
  18. კბილებზე ზრუნვა ასევე შესაძოა შავი ჩაის დახმარებითაც. ჩაის ნაყენი სავლების სახით დაგეხმარებათ ღრძილებიდან სისხლდენის შემთხვევაში.
  19. არომათერაპიას ასევე შეუძლია დადებითი ზეგავლენა მოახდინოს კბილებზე. იაპონელი მეცნიერების აზრით როზმარინის და ლავანდის სურნელს შეუძლია ადამიანის ნერწყვის შემადგენლობის შეცვლა – მასში ჩნდებიან ანტიბაქტერიული კომპონენტები  და კბილის ემალის დაშლა ჩერდება.
  20. „ნინო ბერიძის ორთოდონტიული ცენტრი“ გისურვებთ ჯანმრთელობას!

Read Full Post »

თვალისმომჭრელი „ჰოლივუდის ღიმილი“, წარმატების და მიმზიდველობის სიმბოლოა. თუკი ადრე ეს მხოლოდ ვარსკვლავების პრიორიტეტი იყო, დღეისათვის – უკვე ყველასთვის ხელმისაწვდომია. როგორც „ნინო ბერიძის ორთოდონტიულ ცენტრში“ თვლიან – არაუშავს, თუ თქვენ ბუნებამ არ დაგაჯილდოვათ ლამაზი ღიმილით, ამის გამოსწორებაში ჩვენ დაგეხმარებით.

ხერხი პირველი: მარტივი

თუ დაბადებიდან თქვენ ჯანმრთელი, თეთრი კბილები გაქვთ, სასურველია უბრალოდ მათი მოწესრიგება. „ნინო ბერიძის ორთოდონტიულ ცენტრში“, ჩაგიტარდებათ პირის ღრუს პროფესიული ჰიგიენა, ანუ მოგაშორებენ ნადებს, კბილის ქვას, ჩაის, ყავისა და სიგარეტის პიგმენს და ყველაფერი მზადაა.

ხერხი მეორე: ქიმიური 

თუ თქვენი კბილების წყობა სწორია და არანაირი დეფექტი არ აღგენიშნებათ, მაგრამ თქვენი ემალი არასათანადოთ თეთრია, მაშინ თქვენ ქიმიური გათეთრება გესაჭიროებათ. ჩვენი კლინიკა გთავაზობთ გათეთრებას კაპების მეშვეობით. ყველაზე უსაფრთხო, ნაკლებ აგრესიულ და საიმედო მეთოდს. გათეთრება წარმოებს, კბილის ფორებში წყალბადის ზეჟანგის შეღწევით, რომელიც რეაქციაში მოდის მღებავ პიგმენტთან, აუფერულებს მას და იშლება ჟანგბადის და წყლის სახით. კბილი არანაირად არ ზიანდება, უბრალოდ იცვლება მისი ფერი.

ხერხი მესამე: ორთოდონტიული

თუკი თქვენ გაქვთ თეთრი, მაგრამ არასწორად განლაგებული კბილები. „ნინო ბერიძის ორთოდონტიულ ცენტრში“ შეგვიძლია შემოგთავაზოთ კბილების ფორმისა და დგომის ანომალიების გასწორების ყველა თანამედროვე მეთოდი თუ აპარატი. მეტალის, გამჭვირვალე, საფირის, ლინგვალური, თვითლიგირებადი ბრეკეტები. ტრეინერების ფართო არჩევანი. მოსახსნელი ფირფიტოვანი აპარატები და სხვა. კბილების გასწორება არასოდეს ყოფილა ასე მარტივი, სწრაფი და მხიარული.

ხერხი მეოთხე: ვინირება

თუკი არ გაგიმართლათ არც კბილებში, გაქვთ დეფექტები და არც ემალი გამოირჩევა სითეთრით, დაგეხმარებათ ვინირები. სათანადო მოვლის შემთხვევაში, ვინირები არ ტყდება, არ იტკიჩება, მათ მოხმარების ვადაათწლეულებით განისაზღვრება. ახასიათებთ ბიოშეთავსება და არ აღიზიანებენ ღრძილს. კბილის წინა ზედაპირზე მოთავსებით, ამ თხელ ფირფიტებს შეუძიათ მრავალი დეფექტის დაფარვა. ყველაფერს, რომ თავი დავანებოთ – ვინირები, ხომ მუდმივი გათეთრებაა. ქიმიური გათეთრება გარკვეული პერიოდით მოქმედებს, რის შემდგომაც უნდა გავიმეოროთ პროცედურა. ვინირები მზადდება თანამედროვე ტექნოლოგიებით, არ იცვლის ფერს და არ იცვითება.

ხერხი მეხუთე: აღდგენითი

თუკი ესთეტიკის გარდა კბილების აღდგენაც გესაჭიროებათ, გთავაზობთ ლითონ და ულითონო ფაიფურს, იმპლანტაციას და ორთოპედიული სტომატოლოგიის სრულ სპექტრს.

უნდა გვახსოვდეს, რომ კბილების გათეთრების შემდგომ, როგორც წესი ჩნდება აწეული მგრძნობელობა, თერმულ და ქიმიურ გამღიზიანებელზე. პრაქტიკული გამოცდილებით, როგორც წესი ჰიპერმგრძნობელობა თავისით გადის რამოდენიმე დღეში, თუმცა არის შემთხვევები როცა საჭირო ხდება მგრძნობელობის საწინააღმდეგო პასტების დანიშვნა ან რემთერაპია – კბილების ფტორირება.

კონკრეტული გზის არჩევაში რა თქმა უნდა, ჩვენი ექიმი დაგეხმარებათ. მთავარია გახსოვდეთ, რომ „ჰოლივუდის ღიმილი“, ეს არ არის მხოლოდ ოცნება, იგი რეალურია.

Read Full Post »

ყველაზე ხშირ არაკარიესულ დაავადებებს მიეკუთვნება სოლისებრი დეფექტი და ემალის ეროზია.

სოლისებრი დეფექტი გვხვდება კბილის ყელის მიდამოში. ასეთი პათოლოგია ხშირად ვითარდება ფრონტალური კბილების და პრემოლარების არეში, ვესტიბულარული მხრიდან. ვიზუალურად დაზიანებას აქვს „სოლის“ ფორმა, აქედან მომდინარეობს მისი სახელიც. აღნიშნულმა დაავადებამ შესაძლოა გამოიწვიოს, როგორც მცირე ზომის დეფექტი, ასევე მთლიანი გვირგვინის მოტეხილობაც. სოლისებრი დეფექტით დაზიანება უფრო ხშირად გვხვდება საშუალო და ხანდაზმულ ასაკში. დაავადების ძირითადი გამომწვევი ჯერ-ჯერობით უცნობია. თუმცა სპეციალისტების უმრავლესობაემხრობა აზრს მისი მექანიკურად გაღიზიანების შესახებ.

საწყის სტადიებზე იკურნება დამუშავების გარეშე, რემთერაპიის გამოყენებით. ღრმა შემთხვევებში აუცილებელია დეფექტის დამუშავება შემდგომი დაბჟენით.

ემალის ეროზია – მჟავეებით კბილის მაგარი ქსოვილების დაშლა, პროცესში ბაქტერიების ჩარევის გარეშე. ეროზიები ხშირად უვითარდებათ უფროსი ასაკის პაციენტებს ზედა ყბის ცენტრალურ და გვერდით საჭრელებზე, ვესტიბულარული მხრიდან. ასევე გვხვდება ეშვებზეც და პრემოლარებზეც. ეროზიების განვითარება შესაძლოა დაკავშირებული იყოს მინერალური ცვლის დარღვევებთან, ენდოკრინული და სხვა დარღვევების დროს.

ეროზიის საწყის ეტაპზე, ემალი კარგავს მის სიპრიალეს. ჩამოყალიბებული ეროზია წარმოადგენს ემალის ოვალური ფორმის დეფექტს, რომელიც განლაგებულია კბილის ემალის გამობურცულ ვესტიბულარულ მხარეზე. ჩვეულებრივ ეროზიის ფსკერი კრიალა და მაგარია. ეროზიის თანდათანობითმა ზრდამ და ჩაღრმავებამ შესაძლოა გამოიწვიოს ემალის სრული განლევა და დენტინის გაშიშვლება.

კბილების პათოლოგიური ცვეთის
 დროს აღინიშნება კბილის მაგარი ქსოვილების ინტენსიური კლება ერთ, რამოდენიმე ან ყველა კბილზე. პათოლოგიური ცვეთა გვხვდება მოსახლეობის 11,8%, უფრო ხშირად მამაკაცებში (62,5%).

დაავადების მიზეზი შესაძლოა იყოს: კბილების დაკარგვის ფონზე დანარჩენების გადატვირთვა, პროთეზების არასწორი კონსტრუქცია, თანკბილვის ანომალიები, ბრუქსიზმი, პროფესიული მავნე ჩვევები, აგრეთვე კბილის ქსოვილების არასაკმარისი სიმკვრივე (ფლუოროზი, ჰიპოპლაზია).

პირდაპირი თანკბილვის შემთხვევაში, ცვეთას განიცდიან გვერდითიკბილების საღეჭი ბორცვები და წინა კბილების საჭრელი კიდეები. საჭრელების გვირგვინოვანი ნაწილის სიგრძე 35–40 წლის ასაკისთვის მცირდება 1/3–1/2 მდე.

კბილების ცვეთა ასევე გამოხატულია, გარკვეული კბილების არ ქონის შემთხვევაში. კერძოდ საღეჭი კბილების არ ქონის შემთხვევაში აღინიშნება საჭრელებისა და ეშვების მკვეთრი ცვეთა, მათი გადატვირთვის შედეგად.

ორგანულ და განსაკუთრებით არაორგანულ მჟავეებთან მომუშავე პირებს აღენიშნებათ ყველა ჯგუფის კბილების თანაბარი ცვეთა.

პათოლოგიური ცვეთა ასევე გვხვდება სისტემური დაავადებების დროს (ენდოკრინული დარღვევები, ფლუოროზი, სტეიტონ–კაპდეპონის სინდრომი), როდესაც მცირდება კბილების სიმყარე ცვეთის მიმართ.

ნეკროზი

ყელის მიდამოს ნეკროზი –  კბილის მაგარი ქსოვილების ნეკროზული ცვლილებები მიმდინარეობს, შინაგანი სეკრეციის ჯირკვლების (ფარისებრი, სასქესო) ფუნქციის დარღვევის ფონზე, ფეხმძიმობის დროს ჰორმონალური ცვლილებების შედეგად.

ნეკროზი ვლინდება ემალის სიპრიალის დაქვეითებით, ცარცისებრი ლაქების გაჩენით, რომლებიც შემდგომ იღებენ მუქ–ყავისფერ შეფერილობას.

დაზიანებული უბნის ცენტრში კბილის ქსოვილები რბილდება, რასაც მოსდევს დეფექტის ჩამოყალიბება. ემალი ხდება მსხვრევადი და მარტივად იხსნება ექსკავატორის საშუალებით. დენტინი მუქი და პიგმენტირებულია. დამახასიათებელია ნეკროტული უბნების გაჩენა კბილის ყელის არეში და კბილების მრავლობითი დაზიანებები. შედარებით ნაკლებად ზიანდება მოლარები, ვიდრე საჭრელები, ეშვები და პრემოლარები. პაციენტები აღნიშნავენ ტკივილს თერმულ, მექანიკურ და ქიმიურ გამღიზიანებლებზე.

მჟავე ნეკროზი – კბილების მჟავე ან ქიმიური ნეკროზი ვითარდება, ადგილობრივი მავნე ფაქტორების (მჟავეები, მედიკამენტები და ა.შ.) ზემოქმედების შედეგად. მჟავე ნეკროზის დროს ადგილი აქვს ქსოვილების ზედაპირულ კლებას და ემალის დემინერალიზაციას. განსაკუთრებით ზიანდება ეშვები და საჭრელები. გვირგვინი თანდათან იფშვნება და იშლება ღრძილამდე. პაციენტები უჩივიან კბილების დაშლას, ანტაგონისტი კბილების ერთმანეთთან მიწებებას.
ასეთი დაზიანება უვითარდებათ აქილიური გასტრიტით დაავადებულ პაციენტებს, რომლებიც მკურნალობის მიზნით იღებენ 10% მარილ მჟავას. ამის თავიდან ასაცილებლად სასურველია კოქტეილის „მილაკით“ სარგებლობა.

Read Full Post »

უხსოვარი დროიდან მატყუარა ითვლებოდა ახალშობილებისა და პატარების აუცილებელ ატრიბუტად. პირველ თვეებში იგი არა მარტო აწყნარებს პატარას არამედ მრავალი უსიამოვნებისაგანაც იცავს. თუმცა უკანასკნელ ათწლეულებში ექიმების აზრი რადიკალურად შეიცვალა!

არაა საჭირა და მორჩა!
ყველაზე პირველად შეძრწუნდნენ ბავშვთა სტომატოლოგები: მატყუარას დიდი ხნით მოხმარება არასწორი თანკბილვის განვითარების მიზეზია (სპეციალისტები მას ღია თანკბილვას ეძახიან). საჭრელი კბილები წინაა დახრილი და ერთმანეთს არ ეხება, ბავშვის სახე დეფორმირდება და კურდღლისას ემსგავსება. ამასთანავე ძალიან მაგარი და დიდი მატყუარა იწვევს ყბების განვითარების დარღვევას.  დღეისათვის მატყუარები გამოდის 3 ზომის ბავშვებისათვის 4 თვემდე, წლამდე და ერთი წლის და 6 თვის ბავშვებისათვის. მიუხედავად ამისა უკანასკნელით ჯობია არ ისარგებლოთ.

წინააღმდეგობები ლოგოპედებსაც ააქვთ: მატყუარის დიდ ხნიანი მოხმარებით გამოწვეული კბილთა დგომის ანომალიები, ბავშვებს ხელს უშლის ბგერების წარმოქმნაში.

პრეტენზიები ნევროლოგებსაც ააქვთ: მათი აზრით მატყუარის დიდხნიანი მოხმარება ხელს უშლის ბავშვის ფსიქიკურ განვითარებას.

ბავშვთა ინფექციონისტებიც უერთდებიან მატყუარის წინააღმდეგ წამოწყებულ კამპანიას და თავის წილ ამატებენ, რომ რაც უფრო მოზრდილ ასაკში ატარებს მას ბავშვი მით უფრო რთულდება კონტროლი მატყუარას ჰიგიენაზე. როდესაც ბავშვი იწყებს ხოხვა, ან სიარულს ძალიან ძნელია გააკონტროლო თუ როდის და სად დაუვარდა მას სოსკა. შემდგომ კი მშობლებს უკვირთ თუ საიდან გაუჩნდათ ბავშვებს კუჭ-ნაწლავის ინფექციები.

განსაკუთრებულად აგრესიული მოწინააღმდეგეები კი ამბობენ, რომ ყველაფერში დამნაშავე მშობლები არიან და ბავშვი მშვენივრად გაძლებს მის გარეშე. რომ მშობლები ძალით აჩვევენ ბავშვს მატყუარას და შემდგომად ძალიან უჭირთ მისი გადაჩვევა. მართლაც ბავშვების ნაწილი თავიდანვე  უარს ამბობს მატყუარას მოხმარებაზე, ხოლო უმრავლესობა არა ორაზროვნად გვატყობინებს, რომ საჭიროებენ მატყუარას, უკიდურეს შემთხვევაში კი იწყებენ, თითების, ენის, ტუჩის, ტანსაცმლის და გადასაფარებლის წოვას.

მივცეთ, მაგრამ ყურადღებით!

თანამედროვე პედიატრებმა მოახდინეს მატყუარას რეაბილიტაცია (თუმცა გარკვეული მოთხოვნებით). ამას წინ მრავალი მიზეზი ჰქონდა, მთავარი კი შემდგომში მდგომარეობს – გარკვეული პრობლემების აღმოფხვრის მიზნით მატყუარას აკრძალვით, ჩვენ ვბადებთ ახალ პრობლემებს.

საუკუნოვან გამოცდილებას ვერსად გავექცევით – მატყუარა მართლაც, რომ ამშვიდებს ბავშვს. ამის მიზეზი კი ისაა, რომ ბუნებამ ბავშვი აქტიური წოვის რეფლექსით დააჯილდოვა. როდესაც პატარა წოვს, იგი მთლიანად ჩართულია ამ საქმეში, მობილიზებულია და მთლიანად  წყდება მის გარშემო არსებულ გამაღიზიანებელ და უსიამოვნო გარემოცვას.

ზუსტად ეს მობილიზება, გულისყურით წოვაა, რომ აიძულებს ბავშვს ნაკლებად დაინტერესდეს გარეშემო მყოფი სიტუაციით, ადუნებს მის აქტიურობას. ამასთანავე ეს კომფორტული მდგომარეობა იმდენად მიმზიდველი ხდება, რომ ჩნდება სურვილი, რაც შეიძლება დიდხანს გასტანოს მას.

ბავშვს უკვე მხოლოდ მატყუარით სძინავს, ხოლო თუ შემთხვევით გადმოუვარდა იწყებს წუხილს და ტირილს. ასე, რომ სიმშვიდის ნაცვლად ვიღებთ – გაღიზიანებას.

ხელოვნურების პრობლემა

დამტკიცებულია, რომ მატყუარას ყველაზე მარტივად ემშვიდობებიან ბავშვები, რომლებიც წლამდე ძუძუთი იკვებებოდნენ. ამისათვის საკმაოდ შრომაა საჭირო, მინიმუმ 15-20 წუთი, ამ ხნის განმავლობაში ბავშვი ასწრებს დაიკმაყოფილოს წოვის სურვილი. ბოთლის შიგთავსს კი ბავშვი ერთი მოყუდებით სვამს, რის შემდგომაც რჩება დაუკმაყოფილებელი წოვის სურვილი. წოვის რეფლექსი კი უმთავრესია და ფარავს ყველა სხვა არსებულ სურვილს. მისი დაუკმაყოფილებლობით, თქვენ ქმნით საფუძველს უამრავი პრობლებისათვის, რომელთა შორისაცაა მომატებული აღგზნებულობა და თითის წოვა. მომავალში კი გადაიზრდება ფრჩხილების კვნეტაში, თმების ღეჭვაში, საღეჭი რეზინის პათოლოგიურ სიყვარულში და სიგარეტისკენ მიდრეკილებაში. ამ მავნე ჩვევების დაკავშირება მატყუარის ადრეულ გადაჩვევასთან შეუძლებლად მიგვაჩნია, თუმცა ფსიქოლოგები საწინააღმდეგოს ამტკიცებენ.

ვმოქმედებთ არსებული სიტუაციიდან გამომდინარე

ძუძუთი კვებისას მატყუარით ისარგებლეთ მხოლოდ განსაკუთრებულ შემთხვევებში (ავადაა, დაიღალა, თავს ცუდად გრძნობს, ვერ იძინებს). ნუ შესთავაზებთ მატყუარას თუ ამის არანაირი მოთხოვნა არ არსებობს. მთავარი – მიეხმარეთ პატარას მის დროულად მოცილებაში.

სასურველი მომენტი დგება 4-6 თვის ასაკში. 3 თვის შემდგომ პატარას აღარ აწუხებს მუცლის ტკივილები, იგი ხდება უფრო მშვიდი და ნაკლებად იწევს მატყუარისაკენ. თუ ამ პერიოდში გამოგვივიდა მისი მოცილება, ხომ ძალიან კარგი, თუ არა დრო კიდევ გვაქვს. ძალიან მალე პატარას ეწყება კბილების ამოჭრა, ამ პერიოდში ნამდვილად დასაშვებია, ბუნებრივი დამამშვიდებლის სახით მატყუარას ხმარება. ყველა შემთხვევაში მასთან განშორება უნდა მოხდეს პირველი წლის განმავლობაში, შეუმჩნევლად და კეთილი ნების პირობებში – ყველანაირი ძალადობის გარეშე.

ხელოვნურ კვებაზე მყოფ ბავშვებს, აუცილებლად შესთავაზეთ მატყუარა კვების შემდგომ, რათა მან მოახდინოს წოვის რეფლექსის დაკმაყოფილება. როცა დაიღლება გამოუღეთ პირიდან. არაა სასურველი ძალიან ადრე მისი მოშორება, დაიცადეთ თუნდაც 6 თვემდე, შემდგომ ნელ-ნელა დაიწყეთ მისი გადაჩვევა. ამ პერიოდში იკლებს წოვის მოთხოვნა და სასურველია ბავშვის ყურადღება უფრო მნიშვნელოვან და საინტერესო მოქმედებებზე გადაიტანოთ.

და რისგან შედგება?

თეთრი ფერის მატყუარები მზადდება სილიკონისგან, ყვითელი – ლატექსისაგან.  ეს უკანასკნელი ხანდახან ალერგიის მიზეზიც ხდება, რაც ხშირად რძიანაშიც ერევათ. თუ მკურნალობის მიუხედავად მან არ გაიარა, სცადეთ მისი გამოცვლა სილიკონის მატყუარით. ბავშვთა დაცვის კვლევით ცენტრში, რეგულარულად ხდება მათი შემოწმება ტოქსიური ელემენტების, მათ შორის N-ნიტროამინური ელემენტის არსებობაზე, რაც შეიძლება ლატექსის შემადგენლობაში იყოს. თუ მისი შემცველობა დაშვებულზე მაღალია (10მკგ/კგ), მატყუარების პარტია მთლიანად ნადგურდება, აფთიაქების დახლზე მოხვედრილი სერტიფიცირებული მატყუარები საშიშროებას არ წარმოადგენს.

არჩევანის საიდუმლო

  1. კითხეთ პედიატრს ან ბავშვთა სტომატოლოგს, თუ როგორი მატყუარა სჭირდება თქვენს პატარას, – „ალუბლის“ თუ „წვეთის“ ფორმის.
  2. შეიძინეთ მატყუარა მხოლოდ აფთიაქებში და დიდ მაღაზიებში, სადაც ხარისხი გარანტირებულია.
  3. კარგად გაეცანით შეფუთვაზე არსებულ ინფორმაციას: უნდა იყოს მითითებული ბავშვის ასაკი.
  4. შეამოწმეთ, ხომ არააქვს მატყუარას ნახეთქები ან ბუშტუკები, რაც ვერ გაუძლებს დუღილს და გამოიწვევს მწყობრიდან გამოსვლას.
  5. დააკვირდით, ხომ არ იქნება მატყუარას პირგარეთა ნაწილი ძალიან დიდი თქვენი პატარას სახისათვის, თუმცა არც ცხვირს არ უნდა ებჯინებოდეს.
  6. დარწმუნდით, რომ მატყუარას ფუძეში ნამდვილად არის სარქველი ჰაერის გამოსასვლელად.

გადავაჩვიოთ სწორად
ბავშვი უკვე ერთი წლისაა და არც აპირებს მატყუარასთან განშორებას?  დაიყოლიეთ, რომ გაატანოთ ბაჭიას ან ჩიტს. ხოლო როცა დაიწყებს მის ძებნას, შეახსენეთ, თუ  „როგორ გაატანეთ იგი ბაჭიას, მას კი პატარა ბაჭიები შეეძინა …“.

ზოგიერთი მშობელი მატყუარას მდოგვს და ნიორს უსმევს… ასე არ გამოვა: ბავშვმა შეიძლება პირი დაიწვას, რომ არაფერი ვთქვათ ფსიქიკურ ტრავმაზე. სცადეთ რაიმე ხერხს მიმართოთ, მაგ.: ყოველდღიურად მოაჭერით მცირეოდენი ნაწილი – როდესაც შეუძლებელი გახდება მისი წოვა, ბავშვი მას თავად გადააგდებს. ხოლო თუ ეცდება მისთვის შეცვლის მოძებნას – ეცდება ძილის წინ წოვოს თითი ან საბნის კუთხე, ამ შემთხვევაში ნელნელა გამოაცალეთ და სცადეთ ყურადღების გადატანა საწოლის დარწევით და იავნანით.

5 მოსაზრება მატყუარას დასაცავად

    • მატყუარა ამცირებს ბავშვთა აღგზნებადობისა და ტკივილის შეგრძნების ზღურბლს. თუ დედა დადგება არჩევანის წინაშე: მისცეს შვილს წამალი თუ მატყუარა, ეს უკანასკნელი უმჯობესია.
    • იცავს ბავშვთა უეცარი სიკვდილის სინდრომისაგან (SAS). უკვე მხოლოდ ამისთვის შეიძლება მას სრული ამნისტია გამოეცხადოს. მეცნიერებმა დაამტკიცეს, რომ მატყუარა პირველ რიგში, ხელს უშლის ენის უეცარ გადავარდნას (მან შეიძლება სასუნთქი გზები გადაკეტოს), ხოლო მეორე პატარას ძილს არ აძლევს საშუალებას გადაიზარდოს პათოლოგიურად ღრმა ძილში და ეხმარება დროულად გამოფხიზლებაში, სუნთქვის უეცარი გაჩერების (აპნოე) შემთხვევაში, რითაც ფაქტიურად მის სიცოცხლეს იცავს.
    • უსაფრთხოს ხდის ზურგზე ძილს. ექიმები არ ურჩევენ ჩვილის დაწვენას ზურგზე, რათა თავიდან ავიცილოთ სასულეში გადაცდენა, უეცარი ამოღებინების შემთხვევაში ან ენის გადაყლაპვა. ხოლო თუ პატარა სარგებლობს მატყუარით ასეთი გართულებების საშიშროება საგრძნობლად მცირდება.
    • ეხმარება ემოციების ჩამოყალიბებაში. სანქტ-პეტერბურგის მთავარი გინეკოლოგის, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორის ი.ა. გურკინის მრავალწლიანმა დაკვირვებებმა გამოავლინა 12 მიზეზი, რის გამოც მომავალი დედა იქნებოდა ნაკლებ ალერსიანი შვილების მიმართ. მათ შორის ერთ-ერთი მიზეზი იყო ჩვილობა მატყუარის გარეშე.
    • აუმჯობესებს თანკბილვას. ჩვენ მივეჩვიეთ, რომ იგი მხოლოდ მის გაუარესებას იწვევს, მაგრამ ეს ყოველთვის ასე არაა. ბავშვთა ორთოდონტებმა შეიმუშავეს სპეციალური პროფილაქტიკური წვეთი-მატყუარები წაკვეთილი თავით, რაც გვიცავს ზედა ყბის განუვითარებლობისაგან, რამაც ძალიან იმატა ხელოვნურ კვებაზე მყოფ ბავშვებში. ასეთი მატყუარას დაუფლებისათვის, ბავშვს უწევს კარგად გაისარჯოს – გამოსწიოს წინ ქვედა ყბა. ხოლო ძუძუზე მყოფ ბავშვებს, რომლებსაც ისედაც კარგადააქვთ განვითარებული უმჯობესია ალუბლის ფორმის მატყუარა ვახმაროთ. დედისთვის რთულია იმის გარკვევა თუ როგორაა მისი პატარას ყბების მდგომარეობა, ამ პრობლემის გადაწყვეტაში მას ბავშვთა სტომატოლოგი უნდა დაეხმაროს.

Read Full Post »

თანამედროვე სტომატოლოგიაში მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია გამოკვლევის რენტგენოლოგიურ მეთოდს.

ექიმი რომელიც არ სარგებლობს რენტგენით განწირულია შეცდომებზე და გართულებებზე. რენტგენის აპარატი, (უმჯობესია ვიზიოგრაფი) უნდა იყოს ყველა კლინიკაში

რა უპირატესობა აქვს ვიზიოგრაფს?


• 
დასხივების დროის შემცირება წამის მეასედამდე.
 დასხივების არეალის შემცირება.
 გამჟღავნების ეტაპის გამოტოვება, რაც საკმაოდ აჩქარებს მუშაობის პროცესს.
 დამატებითი დამუშავების შესაძლებლობა პროგრამული უზრუნველყოფის საშუალებით. სურათი გადაღებული ვიზიოგრაფით უფრო ინფორმატიულია, ექიმს შესაძლებლობა აქვს კომპიუტერის ეკრანზე დაინახოს პათოლოგია რაც მცირე ზომის რენტგენის ფირზე შეიძლება არ გამოჩნდეს.
• დაარქივების და მოძებნის საუკეთესო საშუალება კომპიუტერის საინფორმაციო ბაზის დახმარებით.

Read Full Post »

არასასიამოვნო სუნი პირის ღრუდან (სამედიცინო ენაზე ჰალითოზი) მიგვითითებს, რომ თქვენს ორგანიზმს შველა ესაჭიროება. რომ მივხვდეთ, თუ რომელ ექიმს მივმართოთ, აუცილებელია გავარკვიოთ, რამ გამოიწვია ეს დაავადება.

არასასიამოვნო სუნის პირველ წყაროს კბილის ნადები წარმოადგენს. ნადები ანაერობული (უჟანგბადოდ მცხოვრები) მიკრობების ცხოვრებისა და გამრავლებისათვის იდეალურ ადგილს წარმოადგენს. ანაერობები ცხოვრების მანძილზე გამოყოფენ მომწამლავ ტოქსინებს, რაც ზოგადად უარყოფითად მოქმედებს ორგანიზმზე. ტოქსინები და სხვა მუტირებადი მიკრობები, ორგანიზმში მოხვედრის შემდეგ ახდენენ შინაგანი სნეულებების პროვოცირებას. ამასთანავე ტოქსინებმა შეიძლება ხელი შეუწყონ ორგანიზმის ნაადრევი დაბერების პროცესს.

როგორც გავიგეთ ანაერობული მიკროფლორა, ფართოდაა წარმოდგენილი უჟანგბადო ან ნაკლებ ჟანგბადიან ადგილები, ასეთი ადგილები პირის ღრუში მრავლადაა – ნადები, პათოლოგიური ჯიბეები, კარიესული ღრუები, ორთოპედიული და ორთოდონტიული კონსტრუქციების ირგვლივ და სხვა.
კიდევ ერთი მიკრობებისათვის სასურველი ადგილი ენის ზურგია. ენის ზედაპირის უსწორმასწორობებიში დიდი რაოდენობით საკვები გროვდება, რაც ბაქტერების საკვებს წარმოადგენს. დალასის ამერიკის სტომატოლოგიური კვლევების ყოველწლიურ შეკრებაზე, ბუფალოს უნივერსიტეტის მეცნიერებმა, ენის ზედაპირზე მცხოვრები ბაქტერია Solobacterium moorei ჰალითოზის ძირითად გამომწვევად დაასახელეს. სპეციალისტებმა ექიმი ბეტსი კლარკის (Betsey Clark) მეთაურობით შეისწავლეს 21 ჰალითოზიანი და 36 (საკონტროლო) ჯგუფის პაციენტების მდგომარეობა. მოხალისეებს უღებდნენ ნაცხს ენიდან ზემოთ აღნიშნული მიკრობის გამოსავლენად. ასევე ადგენდნენ, სუნის გამომწვევი გოგირდმჟავა აირების არსებობას. Solobacterium moorei აღმოაჩნდათ ჰალითოზით დაავადებული პაციენტების 100% და ჯანმრთელების – 14%. ამას გარდა საკონტროლო ჯგუფის პაციენტებს ვისაც აღმოაჩნდათ ბაქტერია აღენიშნებოდათ ასევე – პაროდონტიტი.

სტატისტიკის მიხედვით 85% შემთხვევაში, პირის ღრუდან უსიამოვნო სუნის  მიზეზი სტომატოლოგიური პრობლემებია.  ეს კი ნიშნავს, რომ ყოველივე ჩვენს პირის ღრუში არსებული მიკრობების დამსახურებაა.

და რაც შეეხება დარჩნილ 15%? ჰალითოზი შესაძლოა ორგანიზმის ზოგადი დაავადებების მიზეზიც იყოს. მაგალითად ყელ–ყურ–ცხვირის მიდამოს პრობლემები: სინუსიტი, რინიტი, ტონზილიტი. ამ დაავადებებს თან ახლავს ანთებადი პროცესები ცხვირ–ხახაში. ასეთი ადამიანის სუნთქვასაც შესაძლოა ჰალითოზი ახლდეს.

უსიამოვნო სუნის კიდევ ერთი მიზეზი – საჭმლის მომნელებელი ტრაქტის დაავადებებია.
დიაბეტი და იმუნოდეფიციტური დაავადებები, ღვიძლის ზოგიერთი დაავადება, ცალმხრივად ხელს უწყობს ჰალითოზის განვითარებას. როგორ? ეს დაავადებები ასუსტებენ ორგანიზმის დაცვით ფუნქციას, შედეგად იცვლება ლორწოვანის მდგომარეობა, ირღვევა ნორმალური ნერწყვდენა. შესაბამისად უარესდება თვითწმენდა, კბილის ნადები გეომეტრიული პროგრესით იწყებს ზრდას, რაც უდავოდ უსიამოვნო სუნს იწვევს.

გამომწვევ მიზეზებს განპირობებს არა მარტო, ანთებადი პროცესების სიმრავლე, არამედ ორგანიზმის საერთო მდგომარეობა. აქედან გამომდინარე მკურნალობის გეგმაც აუცილებლად უნდა შემუშავდეს იდივიდუალურად ყველა პაციენტისათვის.

ჰალითოზთან საბრძოლველად რეკომენდებულია სპეციალური ჩოთქებით კბილების გამოხეხვის შემდეგ გავიხეხოთ ენის ზედაპირიც დღეში ორჯერ. ამასთანავე ვიხმაროთ ანტიბაქტერიული კბილის პასტა.

რთულ შემთხვევებში ინიშნება კომპლექსური მკურნალობა: კბილის ქვებისა და ნადების საფუძვლიანი მოშორება, ღრძილქვეშა ცვლილებების მკურნალობა, არასწორად გაკეთებული ბჟენებისა და ორთოპედიული კონსტრუქციების გამოცვლა. ჩვენების მიხედვით ინიშნება ადგილობრივი, ანთების საწინააღმდეგო, მედიკამენტური მკურნალობა – მაზების, სავლებების და გელების სახით.

Read Full Post »

არის თუ არა რაიმე კავშირი, ადამიანის ტვინის მუშაობასა და კბილების რაოდენობას შორის? თურმე არსებობს. შვედმა მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ კბილებ ნაკლულ ადამიანს მეხსიერების პრობლემები ექმნება, მათ ავიწყდებათ თუ სად იყვნენ და რას აკეთებდნენ დროის კონკრეტულ მომენტში. თურმე კბილები არა მარტო საჭმლის დასაღეჭადაა აუცილებელი, არამედ თავის ტვინის ნორმალური ფუნქციონირების შესანარჩუნებლადა. ე.ი. კბილების არსებობა გონიერების ნიშანია????

Read Full Post »

საყვარელ მანდილოსანზე დასაქორწინებლად ინგლისელ გორდონ ტეილორს მოუწია სტომატოლოგთან ვიზიტი. საქმე იმაში იყო, რომ მომავალი სიმამრი – პროფესიით სტომატოლოგი – დათანხმდა შვილის გათხოვებაზე იმ პირობით, რომ სიძეს აუცილებლად უნდა მოენახულებინა მისი კაბინეტი, სადაც მას კბილთა რიგის დეფექტები გამოუსწორეს.

- იმის გაფიქრებაც კი, რომ ჩემი შვილი თხოვდება ადამიანზე, რომელსაც ცუდი კბილები აქვს, არ მაძლევდა მოსვენებას – ხსნის თავის პოზიციას ექიმი. – ქორწილი ხომ შესანიშნავი პირობაა საკუთარი ღიმილის გასაუმჯობესებლად.

თავად გორდონი გაგებით მოეკიდა სასიმაროს თხოვნას და რამოდენიმე კვირა დადიოდა მასთან მიღებაზე.

- მე მიყვარს და მეყვარება იგი მისი გარეგნობის და მიუხედავად, მაგრამ ძალიან ვაფასებ მის ნაბიჯს, რომელიც მან გადადგა ჩემი ოჯახის პატივსაცემად. დარწმუნებული ვარ, რომ რეზულტატი მასაც მოეწონება – აღნიშნა სარძლომ.

Read Full Post »

საინტერესო გამოკითხვა ჩაატარეს დიდ ბრიტანეთში. რესპოდენტებს უნდა დაედგინათ ქალბატონის ასაკი ამ სურათების მიხედვით…

… როგორც ჩანს ერთ სურათზე მას ყვითელი კბილები აქვს, ხოლო მეორეზე კომპიუტერით გათეთრებული.

რამდენი წლისაა ქალბატონი? გამოკითხულების უმრავლესობამ გამოთქვა აზრი, რომ თეთრ კბილებიანი მოდელი 13 წლით უმცროსია. მათი აზრით ქალბატონი არაუმეტეს 31 წლისაა, მაშინ როდესაც ყვითელ კბილებიანი ქალბატონის ასაკი შეფასდა 44 წლით.

საინტერესოა გამოკითხვის სხვა დეტალებიც. გამოკითხულების უმრავლესობა დარწმუნებულია, რომ თეთრი კბილების მქონე მოსახლეობას უკეთესი ფინანსური მდგომარეობა აქვს. ამასთან უნდა აღინიშნოს რომ კარიერული წინსვლა პირდაპირ დაკავშირებულია კბილების მდგომარეობასთან. რესპოდენტთა 80% დარწმუნებულია, რომ კრიზისის პერიოდში ჰოლივუდის ღიმილის მქონეებს მეტი შანსი აქვთ მიიღონ მაღალ ანაზღაურებადი სამსახური.

გამოკითხულთა ნახევარი დარწმუნებულია, რომ თეთრ კბილებიან მოსახლეობას უმაღლესი განათლება და ფასიანი სკოლები აქვს დამთავრებული. 10-დან ყოველმა მეოთხემ აღნიშნა, რომ ცუდი კბილების მქონე ქალბატონი ალბათ გაუთხოვარია, ხოლო ყოველმა მესამე – რომ გაშორებულია.

Read Full Post »

Read Full Post »

« Newer Posts - Older Posts »

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 695 other followers