Feeds:
Posts
Comments

Archive for the ‘სხვადასხვა’ Category

Read Full Post »

კბილებს შორის სივრცეები, ნაპრალები და ღრიჭოები. როგორ მოვაშოროთ ნაპრალი?
კბილთაშუა სივრცის მოშორება.
მხატვრული რესტავრაცია.
ქირურგიული პლასტიკა

კბილთაშუა სივრცეები უამრავ ადამიანს აღენიშნება. მათი გამოჩენის წინასწარ გათვლა თითქმის შეუძლებელია, სამწუხაროდ ეს უსიამოვნება მემკვიდრეობით გადადის.

ექსტრასენსები კი ფიქრობენ, რომ კბილთაშუა სივრცე, ნაპრალი – მიზანდასახული და წარმატებული ადამიანის ნიშანიაო.

ტრემებს (კბილთაშუა სივრცეები) და დიასთემებს (წინა კბილებს შორის არსებული ნაპრალი), რათქმა უნდა ბედის საჩუქარს ვერ დავარქმევთ. სილამაზით ნამდვილად არ გამოირჩევიან.
ნაპრალების გაჩენის მიზეზები (მემკვიდრეობითის გარდა):

  1. მავნე ჩვევების არსებობა;
  2. ნაწილობრივი ადენტია (კბილების ნაკლოვანება);
  3. ტუჩის ლაგამი (ზედა), თუკი იგი ძლიერ ქვევითაა მიმაგრებული. არსებობს დიასთემების ორი სახე: ცრუ და ჭეშმარიტი. ცრუ ძირითადად გვხვდება კბილთა ცვლის პერიოდში, როდესაც სარძევე კბილები იცვლება მუდმივით. ხოლო ჭეშმარიტი დიასთემა ჩნდება ან ნარჩუნდება რაიმე ფაქტორების ზემოქმედებით. აქ უკვე საჭიროა სტომატოლოგის დახმარება.
  4. გვერდითი საჭრელების ანომალური ფორმები და ზომები
  5. კბილის ამოღების შემდეგ, თუ არ ჩატარდა მისი ხელოვნურით ჩანაცვლება, ხდება გვერდზე მდგომი კბილების გადანაცვლება. დასკვნა: ასეთი პრობლემის თავიდან ასაცილებლად ჩაიტარეთ დროული პროთეზირება.
  6. საღეჭი კბილების არ არსებობა. ამ დროს ხდება ცენტრალური კბილები „გაშლა“.
  7. პაროდონტის არც თუ სახარბიელო მდგომარეობა. ღრძილების ანთების შემთხვევაში ხდება წინა კბილების მარაოსებრი გაშლა. ყველაზე ხშირად ამ პრობლემით იტანჯება ქვედა ყბა და ქალები. იმკურნალეთ ღრძილები და ჩაიტარეთ კბილების შინირება.

როგორ მოვიცილოთ კბილთაშუა ნაპრალები
არსებობს ამ პრობლემის გადაწყვეტის უამრავი გზა.

შესაძლოა მათი დაფარვა ვინირებით. თქვენი სტომატოლოგი კბილების წინა ზედაპირებზე დაგიწებებთ ფაიფურის ვინირებს და თქვენი ნაპრალიც დაიფარება. ამ მეთოდის ერთადერთი ნაკლი მდგომარეობს იმაში, რომ თქვენი ემალი უნდა დაიქლიბოს (დაახლოებით 0,5 სმ-ით). ვინირს ასევე შეუძლია ფერშეცვლილი ემალის დაფარვაც. ვინირებისათვის ხდება კბილების სპეციალური მომზადება: კბილის ზედაპირი ფტორირდება, იწმინდება და პოლირდება. შემდგომ კბილი იფარება დამცავი გელით. აი იწყებს სტომატოლოგი ვინირის დაწებებას, ამ პროცედურისთვის სპეციალური წებოს საშუალებით. მაქსიმალური ბუნებრიობის შესაქმნელად, კბილის ფერი და ფორმა წინასწარ ირჩევა პაციენტის თანდასწრებით.

ტრემებისა და დიასთემების მკურნალობის ერთ-ერთი მეთოდი ორთოდონტიულია. (შედარებით ხანგრძლივი, მაგრამ კბილების ქსოვილების მიმართ ყველაზე ლოიალური და ხარისხიანი). კბილებზე ხდება ბრეკეტების ან სპეციალური კაპების მოთავსება, რაც  ხელს უწყობს კბილების გადაადგილებას.
დღეისათვის ბრეკეტები საკმაოდ დაიხვეწა, მათი ტარება უკვე არ წარმოადგენს სირთულეს. შეგიძლიათ თამამად ატაროთ ისინი და არავის ეცოდინება ამის შესახებ. ისინი სრულიად უჩინარნი გახდნენ. მარლა მათ ასეც ეძახიან „უჩინარი“ ბრეკეტები, ლინგვალური ანუ ენისკენა ბრეკეტები მაგრდება ენის მხრიდან.

კიდევ რა მეთოდით შეიძლება კბილთაშუა სივრცეების მოშორება?
როგორ მოვიცილოთ წინა კბილებს შუა ნაპრალი?

არსებობს ბრეკეტებზე კიდევ უფრო უკეთესი გამჭვირვალე კაპები. ასეთი კაპები, შედგება მცირე ზომის შალითებისგან, რომლებიც ზუსტად იმეორებენ კბილის ფორმას. თითოეულ ქუდაკში კომპიუტერის დახმარებით ჩადებულია მიკრო-მოძრაობა. მისი დახმარებით კბილები გადაადგილდებიან სასურველი მიმართულებით.

მხატვრული რესტავრაცია თუ ქირურგიული პლასტიკა

მხატვრული რესტავრაცია თერაპიული მეთოდია.

ექიმი-სტომატოლოგი კომპოზიციური მასალის დახმარებით ახდენს ნაკლული ქსოვილების შევსებას. მისი შერჩევა ხდება პაციენტის კბილების ფერის მიხედვით. რესტავრაცია – პირველ ყოვლისა კბილის გარე იერსახის და ფუნქციის აღდგენის მეთოდია. აღდგენის მეთოდი ძალიან წააგავს არქიტექტორის შრომას. მკურნალობის დასაწყისში კურნავენ „ფუნდამენტს“, ანუ კბილის ფესვს. თუკი იგი არ საჭიროებს მკურნალობას მაშინ ხდება უბრალოდ გვირგვინოვანი ნაწილის აღდგენა. რესტავრაციას არანაირი უკუჩვენაბა არ გააჩნია, ამიტომ იგი შეუზღუდავად შეუძლიათ გაიკეთონ ფეხმძიმე ქალებმაც.

ქირურგიული პლასტიკა –
ანუ კბილების დაფარვა გვირგვინებით – ესეც გამოსავალია. აღნიშნულ მეთოდს თავისი მიმდევრები ჰყავს. მას მიმართავენ როდესაც ნაპრალი ჩნდება ხელმეორედ.

Read Full Post »

Read Full Post »

C:\Users\Pavle\Downloads\Century_Mag_St._Apollonia_Luini.pngრომში ერთ-ერთ ქალაქის დიდ ეკლესიაში იდგა სალოცავი რომელიც ეძღვნებოდა წმინდა აპოლონიას და ხალხი შორეული ადგილებიდან მოდიოდა სავედრებლად რომ წმინდანს ბოლო მოეღო მათი ტკივილისთვის. და ამ სიტყვებით მიმართავდნენ: ”ო, დიდო აპოლონია! სტომატოლოგიის მფარველო წმინდანო და ნუგეშის მცემელო ყველა სახის კბილის ტკივილისაგან, გთხოვ, მიმითვალო შენს პაციენტთა შორის, მიშუამდგომლე ღმერთთან და სთხოვე ჩემთვის მფარველობა ყოველდღიურ საქმიანობასა და ბედნიერი სიკვდილის მოპოვებაში. ვლოცულობ რომ ჩემი გული შენის მსგავსად იწვოდეს იესოს და მარიამის სიყვარულით, ამინ!

ო, უფალო ჩემო, მომეცი უსაფრთხოება განსაცდელით და გამაძლიერე ისე, როგორც ჩვენი მფარველი აპოლონია ქრისტეთი, ჩვენო უფალო, ამინ” – ლოცვა წმინდა აპოლონიასადმი.

C:\Users\Pavle\Downloads\Stadtkirche_Fresco-_Apollonia_und_Margarete.jpgდიდი ხნის წინათ, როცა ჯერ კიდევ არ არსებობდა ცალკე სტომატოლოგის პროფესია, ქალები და კაცები, რომელთაც კბილის ტკივილი აწუხებდათ წმინდა აპოლონიას შესთხოვდნენ დახმარებას. იმისათვის, რომ მიეღოთ შვება, წარმოთქვამდნენ ზემოთ მოხმობილი თანამედროვე ლოცვის მსგავს ლოცვას. მიუხედავად იმისა, რომ შორეულ წარსულში შეუძლებელი იყო ზღვრის გავლება თეოლოგიასა და მედიცინის მეცნიერებათა შორის, მათში მაინც არსებობდა კავშირი. როგორც ენდრიუ ვაითმა (Andrew White 1998 წ) აღნიშნა: მათ შორის კავშირი ყოველთვის არ იყო მეგობრული. მრავალი ურწმუნო ადამიანი ცდილობდა მოეძებნა მკურნალობის ბუნებრივი საშუალებები, ვიდრე (მიემართა ეკლესიისთვის) რელიგიური. სულიერი ლიდერები მეცნიერებს ყოფდნენ ჯადოქრებად და ვაჭრებად. ამან შედეგად გამოიღო ათეისტთა ასოციაციაში ექიმების გამრავლება, რაც ანდაზაშიც აისახა: ”სამი ექიმიდან 2 ათეისტიაო”. რელიგიური ალტერნატივა გვთავაზობდა წმინდანებს, რომლებიც მფარველობნენ სხვადასხვა დაავადებას: წმინდა რემი (St. Remy) მკურნალობდა სიცხეს, წმ. გალი (St. Gall) მკურნალობდა სიმსივნეს, წმინდა ვალენტინი (St.Valentine) – ეპილეფსიას. წმინდა ქრისტეფორე (St.Christopher) – ყელის დაავადებებს, წმინდა ეუტროპიუსი (St. Eutropius) მკურნალობდა წყალმანკს და ა.შ.

C:\Users\Pavle\Downloads\bartonturfrood.jpgთავის ნაშრომში ”დიდი კატეხიზმო” (The Large Catechism) რელიგიის რევოლუციონერი მარტინ ლუთერი (Martin Luther) არ მიიჩნევდა აუცილებლად მეცნიერების ჩართვას ბუნებაში არსებული დაავადებების პასუხის გასაცემად, მაგრამ ამავე დროს გმობდა ამ მიზნით ვედრებას და თხოვნას ისეთი არსებების მიმართ, როგორებიც იყვნენ წმინდანები, გარდა ღმერთისა და წმინდა სამებისა.  ის ზიზღით მოიხსენიებდა მათ, ვინც მარხულობდა და თაყვანს სცემდა წმინდა აპოლონიას კბილის ტკივილის გამო. ასეთებს იგი ადარებდა ჯადოქრებს და მისნებს. მიუხედავად სხვადასხვა შეხედულებისა, ისმის კითხვა:- რატომ მიიჩნევა, რომ ეს კონკრეტული წმინდანი  კურნავს კონკრეტულ დაავადებას. რამ გამოიწვია ის, რომ წმინდა აპოლონია გახდა კბილის მკურნალი, შესაძლოა, მფარველ წმინდანს თავად ჰქონდა მნიშვნელოვანი საკუთარი გამოცდილება ამ კუთხით.

C:\Users\Pavle\Downloads\apollonia.jpgკითხვა კროგველზე (Craughwell 2001) დაყრდნობით უკავშირდება 249 წელს. ის აღნიშნავდა, რომ ამ წელს დეციუსმა მემკვიდრეობით მიიღო რომის იმპერია. რომაელთა არმია იბრძოდა რომის იმპერიის ყველა საზღვართან ბარბაროსების წინააღმდეგ. შიდა დაპირისპირება კი იმპერიის რღვევას აძლიერებდა. დიდი ქალაქები, როგორებიც იყო კართაგენი, ეფესი და თავად რომიც, პოლიტიკური შიდა არეულობის გამო ერთმანეთს უპირისპირდებოდა. სასოწარკვეთილებაში ჩავარდნილმა დეციუსმა ხალხის თვალში ასამაღლებლად გამოსცა ედიქტი-ბრძანებულება, რომ მოქალაქეებს საჯაროდ უნდა ეცათ თაყვანი რომაელი ღმერთებისთვის. ამან გამოიწვია ქრისტიანების წინააღმდეგობა. ეკლესიამ თავისი 250 წლიანი ისტორიის მანძილზე დაიწყო ბრძოლა მტრების წინააღმდეგ. უნდა აღინიშნოს, რომ ამავე წელს, დეციუსის აღზევებამდე, იმპერატორ ფილიპეს დროსაც ადგილი C:\Users\Pavle\Downloads\Sainte_Apolline.jpgჰქონდა ქრისტიანების აქტიურ დევნას. ქრისტიანების სისხლიანი დარბევები  არ იყო დაცული ქალაქის მმართველების მიერ. ერთ-ერთი პირველი მსხვერპლი იყო მეტრანუსი (მეტრას), (Metranus, Metras), რომელმაც უარი თქვა რწმენის უარყოფაზე. იგი სასტიკად სცემეს, თვალებში გაუყარეს ლერწმის ღეროები, რითაც სიკვდილის პირამდე მიიყვანეს. შემდეგი მსხვერპლი იყო ქალი კოინტა (კინტა) (Cointa, Quinta), რომელმაც თაყვანი არ სცა ტაძარში შეყვანისას წარმართულ კერპს. იგი მიაბეს ცხენზე და უკანასკნელ ამოსუნთქვამდე ათრიეს ქალაქის ქუჩებში. მორიგი მსხვერპლი გახდა სერაფიონი(Serapion), რომელსაც ძვლები დაუმტვრიეს და საკუთარი სახლის სახურავიდან გადმოაგდეს.

როცა აპოლონია დაატყვევეს, მას მოსთხოვეს, თაყვანი ეცა წარმართული ქვის ღვთაებებისათვის, უარის ნიშნად მან პირჯვარი გადაიწერა, რომლის დროსაც ქვის წარმართი  ღვთაებები დაიფშვნა. შემდეგ დაუწყეს კბილის სათითაოდ  ამოგლეჯა. მოგვითხრობენ, თუ როგორ სცემდნენ ალექსანდრიელი ქრისტიანები აპოლონიას მისი რელიგიური ერთგულებისთვის და თავდადებისთვის, როგორ თქვა მან უარი წარმართული ღვთაებებისათვის მსხვერპლი შეეწირა და ამის გამო როგორ დაუმტვრიეს კბილები კეტით. ყველა ამბავი თუ ლეგენდა აპოლონიას შესახებ გადმოგვცემს თუ როგორი სისატიკით დაკარგა მან კბილები. შემდეგ მას დაუგლიჯეს ლოყები და დაემუქრნენ კოცონზე დაწვით. მოძალადეებმა იგი გაათავისუფლეს იმ იმედით, რომ აპოლონია გონს მოეგებოდა და  დანებდებოდა, მაგრამ იგი თავად გაექანა და ცეცხლის ალში გაეხვია. რითაც დაიმკვიდრა თავისი ადგილი ქრისტიანული რელიგიის ისტორიაში.

ო კონელის (O’connel 1956) აზრით, ამ მოქმედებამ შეაშინა და საგონებელში ჩააგდო სისხლის მსმელები. მათ დაინახეს, რომ ქალი მზად იყო სიკვდილს შეხვედროდა უფრო მარტივად ვიდრე, სჯულის შეცვლას. ამ ამბის უტყუარობას ასაბუთებს აპოლონიას თანამედროვის დიონისიუსის (Dionysius) ნაამბობი, რომელიც იყო ანტიოქიის ეპისკოპოსი 247 წლიდან 265 წლამდე. მან მისწერა წერილი ფაბიუსს (Fabius), სადაც აღწერა მეტრა და კინტას წამება და აღნიშნა შემდეგი: „მთელი ამ დროის განმავლობაში აპოლონია დიდ პატივისცემაში იყო, ამ კაცებმა დაიჭირეს და ერთი მეორის მიყოლებით დაუმსხვრიეს კბილები. მერე ქალაქის ჭიშკართან დაანთეს კოცონი და დაემუქრნენ, რომ დაწვავდნენ, თუ ქრისტეს საგინებელ სიტყვებს არ გაიმეორებდა ან თაყვანს არ სცემდა წარმართულ ღვთაებებს. მისი თხოვნით ხელ-ფეხი შეუხსნეს, აპოლონია სწრაფად გაექანა და ჩახტა ცეცხლში და თავი დაიწვა.”
C:\Users\Pavle\Downloads\Francisco_de_Zurbarán_035.jpgბეკეეტმა (Beckett 1998) სცადა უფრო მეტი სიცხადე შეეტანა ამ სიბნელით მოცულ ტრაგედიაში. აპოლონიამ მიიღო ეს გამოწვევა, მაგრამ უფრო ღრმა ჩანაფიქრი ჩადო თავის გადაწყვეტილებაში, რომ მისი მკვლელობით მათ ცოდვა ჩაედინათ.

აპოლონიას თავგადასავლის ნაკლებად ცნობილი ვერსია მოგვითხრობს: „წმინდა აპოლონია იყო მდიდარი, უნაყოფო მშობლების სასწაულებრივი გზით ჩასახული ასული. როდესაც აპოლონიას დედამ წარმართული ღვთაებებისაგან ვერ მიიღო შვილი, მიმართა წმინდა მარიამს დასახმარებლად. ბავშვის ჩასახვის შემდგომ კი გაქრისტიანდა. ანგელოზი წარუძღვა მას წმინდა ლეონინასთან, წმინდა ანტონის მოციქულთან (მოსწავლესთან), რომ მონათლულიყო. მონათვლის შემდეგ, წმინდა ლეონინემ უთხრა, წასულიყო ალექსანდრიაში და ელოცა. რაც მან შეასრულა. ამბავი მთავრდება ისე, რომ მამამ მისცა მმართველებს შვილი საწამებლად.“

ამ საშინელი ამბისგან წარმოიშვა ლეგენდა წმინდა აპოლონიას შესახებ, რომელმაც ქრისტიანული რელიგიის გარიჟრაჟზე თავად განიცადა კბილის ტკივილი.

C:\Users\Pavle\Downloads\Tooth-of-saint-apollonia.jpgმფარველობდა რა კბილის ტკივილს, მან მოიპოვა ტიტული სტომატოლოგიის მფარველისა და პიროვნების, როგორც რელიგიური იმპორტისა. სტომატოლოგიურმა ჟურნალმა New England პატივი მიაგო წმინდა აპოლონიას და უწოდა ჟურნალს აპოლონია. მისი თავგანწირვა წარმოდგენილია ძველ ხელოვნებაში, სადაც იგი გამოსახულია, როგორც ახალგაზრდა ასული და არა მოხუცი, როგორიც ის იყო სინამდვილეში. არმსტრონგი (Armstrong 1995) აღნიშნავს, რომ ნახატებში მას ყელზე უკეთია კბილის ყელსაბამი და ხელში უჭირავს კბილი მაშით. ხელთ ასევე უპყრია პალმის ფოთოლიც, რაც განასახიერებს მის გამარჯვებას სიკვდილზე. სტატიაში წმინდა აპოლონიას უნიკალური ღვინის ეტიკეტი აღბეჭდავს წმინდა აპოლონიას. აღნიშნულია მისი მსგავსება და სახელისაც ღვინის ეტიკეტთან ასეთი ეტიკეტები ეძღვნებოდა მნიშვნელოვან პიროვნებებს სტომატოლოგიის ისტორიაში. ბანი 2003წ. ამბობს, რომ აპოლონიას კბილები და მისი ყბის ნაწილები შეიძლება აღმოვაჩინოთ ევროპის რიგ ეკლესიებში, როცა 9 თებერვალს აღინიშნება მისი ხსენების დღე. რამდენადაც წმინდანი პოპულარული იყო ხელოვნებაში, კოხენი აღნიშნავს, რომ არის რამდენიმე წმინდანისადმი მიძღვნილი დღემდე შემონახული ეკლესია. უძველესი სამლოცველო არის სოფელ პერელეში, ქრისტეს სახელობის ეკლესიაში, გერნსის კუნძულზე. წმინდა აპოლონიას წამება ბევრი ხელოვანისა და ლიტერატორისათვის იქცა შემოქმედების წყაროდ. ბევრსაც ჩაუსახა რწმენა, იმედი და დაახლოვა მედიცინის ფილოსოფია და რელიგია.

Read Full Post »

იმპლანტანტები, ან როგორც მათ უწოდებენ – იმპლანტები, ასრულებენ ნორმალური კბილის ფესვის ფუნქციურ იმიტაციას.

როგორ წესი მათ ათავსებენ დაკარგული კბილების ადგილას. იმპლანტები – არის ტიტანის „ფესვები“, მოთავსებული ყბის ძვლოვან მასაში, ღრძილქვეშ. იმპლანტების დაფიქსირების შემდეგ, ხდება მათი მიერთება ყბის ძვალთან და უკვე წარმოადგენენ კბილების ხელოვნურ ფესვებს. შემდგომ მათ გარკვეული ტექნოლოგიით და გარკვეული თანმიმდევრობით უერთდებათ ხელოვნური კბილები (გვირგვინები) – ერთეული ან ხიდის სახით.

რა თქმა უნდა, ვერაფერი ვერ შეცვლის ჯანმრთელ კბილს, მაგრამ თუკი უბედურმა შემთხვევამ ან სტომატოლოგიურმა დაავადებამ შეიწირა თქვენი კბილი, კარგია იცოდეთ, რომ  არსებობს თანამედროვე მეთოდები თქვენი ღიმილის აღსადგენად.

იმპლანტების მთავარი პრიორიტეტი მდგომარეობს იმაში, რომ ისინი მყარად არიან დაფიქსირებულები ყბის ძვალში. აქედან გამომდინარე, ისინი ახდენენ კბილების იდეალურ ფიქსაციის. გვირგვინები არ მოძრაობენ და არ ცურავენ პირის ღრუში, ეს ფაქტი ძალიან მნიშვნელოვანია ღიმილისა და საუბრის დროს.

როგორც წესი იმპლანტები მზადდება ტიტანისაგან, ვინაიდან ძვალიც და ღრძილიც მათ უკეთ ეგუება, ხოლო უკვე იმპლანტებზე მაგრდება ლითონის ან ფაიფურის კბილები. ხელოვნური საყრდენის მოთავსებიდან 3-6 თვეში ხდება უკვე გვირგვინების დამაგრება. ეს დრო აუცილებელია იმპლანტის ძვალში გამყარებისათვის. იშვიათად კბილის გვირგვინი მაგრდება უშუალოდ ოპერაციის შემდეგ, ხოლო ტიტანის ფესვი კი ავადმყოფი კბილის ექსტრაქციის შემდგომ. ოპერაციის ამ დეტალებს წყვიტავს ექიმი კონკრეტული სიტუაციიდან და პაციენტის მოთხოვნიდან გამომდინარე.
არსებობს შემთხვევები, როდესაც იმპლანტის მოთავსება შეუძლებელია ძვლის ნაკლებობის გამო. ასეთ დროს ხდება ძვლის ხელოვნურად დამატება და მხოლოდ მას შემდეგ იმპლანტების მოთავსება.
როგორც წესი, იმპლანტების მოთავსება, როგორც ყველა სხვა სამედიცინო ან სტომატოლოგიური პროცედურა ვერ იქნება 100% გარანტირებული, თუმცა სტატისტიკის მონაცემებით იმპლანტების 96-98%-ს ორგანიზმი უპრობლემოდ ეგუება.

კბილის ამოღების შემდეგ, ძვალი, რომელიც დატვირთული იყო და ეჭირა ფესვი, ორგანიზმს „აღარ სჭირდება“, ვეღარ იღებს საჭირო კვებას და იწყებს განლევას. იმპლანტები იმის გარდა, რომ ესთეტიკურად ახდენენ კბილის ფესვების იმიტაციას, ყბის ძვალს აძლევენ შანსს მიიღოს დატვირთვა და იფუნქციონიროს, როგორც ბუნებრივ პირობებში, რითაც ხელს უწყობენ სახის პროპორციების შენარჩუნებას.


იმპლანტები სტომატოლოგიაში: მითი და რეალობა

Ничто искусственное не может
быть лучше естественного

სტომატოლოგიაში, როგორც ყველა სხვა სპეციალობაში უამრავი მითი, ლეგენდა და მოგონილი ისტორიებია.

რომ ჩავატაროთ გამოკითხვა 10 ადამიანიდან 8 გვიპასუხებს, რომ ეშინია კბილის გაკეთება. მეტიც, ეშინიათ უფრო ქირურგის, ვიდრე თერაპევტის. ადამიანი დაჯილდოებულია ასოციაციური აზროვნებით. ადრინდელ და თანამედროვე სტომატოლოგიას შორის პარალელების გავლება არც შეიძლება. აქ პაციენტის ასაკი ნაკლებ როლს თამაშობს, საქმე ინფორმაციაშია, რომელიც მოსახლეობაში ტრიალებს. განიცდის შეფერადებას, სამწუხაროდ უარესი მიმართულებით და იშვიათად ასახავს რეალობას.  როგორც წესი ეს ერთი ადამიანის აზრია, რომელიც „გაფუჭებული ტელეფონის“ პრინციპით ვრცელდება.

არის შემთხვევები, როცა დედა უხსნის შვილს, რომ თუ წყნარად არ იჯდება სავარძელში, მაშინ ექიმი მას ატკენს. მემგონი არც ისე კარგი ახსნაა ბავშვისთვის, რომელიც პირველად მიდის ექიმთან. ეს მას მთელი ცხოვრება დაამახსოვრდება და მუდმივი შიში დარჩება.

მითი პირველი. ეს საშინლად მტკივნეულია.
არანაკლებ მტკივნეული, ვიდრე იმკურნალოთ კარიესი ნორმალური ანესთეზიით.
არანაკლებ მტკივნეული, ვიდრე გაიწმინდოთ კბილები და მოიშოროთ ნადები.  თანამედროვე ანესთეტიკები, მაგალითად ყველაზე გავრცელებული ულტრაკაინი, 6-8 ჯერ ძლიერია ვიდრე ნოვოკაინი. ბევრი პაციენტი კითხულობს, გვაქვს თუ არა რამე ნოვოკაინზე თანამედროვე. თითქმის აღარავინ არ მუშაობს ნოვოკაინით. არსებობს ანესთეზიისათვის მოწოდებული კარპულები, რომელთა მოხმარება უსაფრთხო და პრაქტიკულია. ჩვენების არსებობის და უკუჩვენების არ არსებობის შემთხვევაში (პაციენტის მოთხოვნით) იმპლანტაცია შეიძლება ჩატარდეს ნარკოზის საშუალებითაც.

მითი მეორე. ეს ძალიან დიდხანს გრძელდება.
პაციენტის შეკითხვაზე: „რამდენ ხანს გაგრძელდება იმპლანტაცია?“, იბადება შემხვედრი შეკითხვა: „გინდათ სწრაფად თუ ხარისხიანად?“. ყველა შემთხვევა ინდივიდუალურია და დროსაც შესაბამისად მოითხოვს. თუმცა საშუალოდ ერთი იმპლანტატის მოთავსებას 20-დან 40 წუთამდე სჭირდება, უფრო ნაკლები, ვიდრე ხარისხიანად სამ არხიანი კბილის დაბჟენას. რა თქმა უნდა ბევრია დამოკიდებული ყბის ანატომიაზე, იმპლანტის პოზიციასა და პაციენტის ფსიქო-ემოციურ მდგომარეობაზე.


მითი მესამე. ყველა ერთნაირია! 

როცა თქვენ რაიმე ნივთს ყიდულობთ, წარმოებულს სადმე სარდაფში, არც იმის იმედი უნდა გქონდეთ, რომ ის დიდხანს გაგიძლებთ. იმპლანტები თავსდება მინიმუმ 7-9 წლით. ბრენდის უკან დგას მრავალწლიანი კლინიკური გამოცდილებები, გამოკვლევები, მაღალი ტექნოლოგიები, მოკლედ ხარისხი. აქედან ჩნდება არჩევანი. მაგრამ რეალობაში, იაფის გადახდით თქვენ ხარისხ ვერ იღებთ.

მითი მეოთხე. არ ჩერდება და ხშირ შემთხვევაში ორგანიზმი მათ აძევებს.
ვინ გითხრათ? მეგობარმა, რომელმაც რეკლამა ნახა ტელევიზორში?
ოფიციალური სტატისტიკა შემდეგია: ხორცდება 96-98% დაყენებული იმპლანტებისა, რომლებიც მოუთავსდათ გარკვეული წილად ჯანმრთელ ადამიანებს, ნივთიერებათა ცვლის და ენდოკრინული სისტემის მძიმე პათოლოგიის გარეშე. ე.ი. ვარდება 2-4 იმპლანტი 100 დან. 100% გარანტია არ არსებობს. იმპლანტების 85%-დან 87%-მდე ძლებს 25 წლის განმავლობაში.
ეს უბრალოდ ციფრები არ გეგონოთ. მათ უკან სერიოზული გამოკვლევები და მსოფლიო გამოცდილებაა.

ახლა კითხეთ თქვენ თავს, რა ჯობია: 2-4% რისკი თუ მოსახსნელი პროთეზი და ლითონ-ფაიფურის ქვეშ დაქლიბული კბილები?

იქნებ ღირს მოსინჯვა? მოსახსნელ პროთეზს ყოველთვის დაუბრუნდებით.

Read Full Post »

აღნიშნული ტერმინი ჩამოყალიბდა ბერძნული სიტყვა brychein, რაც აღნიშნავს კბილების კრაჭუნს. სამეცნიერო აღსნა შემდეგია – ძილის დროს საღეჭი კუნთების შეტევითი ხასიათის შეკუმშვები. დამტკიცებულია, რომ პლანეტის მოსახლეობის 15% აკრაჭუნებს კბილებს ძილის დროს. ბავშვებში ბრუქსიზმი გვხვდება უფრო ხშირად ვიდრე მოზრდილებში. მეცნიერების აზრით, ეს პრობლემა აწუხებს ყოველ მესამე სკოლამდელ და ყოველ მეორე მცირე კლასების მოსწავლეს.

აღნიშნული პრობლემის შესახებ ხალხში ამბობენ, რომ ძილში კბილების კრაჭუნი ორგანიზმში ჭიების არსებობის უტყუარი ნიშანიაო, თუმცა ეს აზრი მეცნიერებმა ვერ დაამტკიცეს. საერთოდ, კბილების კრაჭუნის მიზეზი დღემდე უცნობია.

 
ბრუქსიზმის სახეები

არსებობს ბრუქსიზმის ორი სახე:

·   დღის ბრუქსიზმი

·   ღამის ბრუქსიზმი

დღის ბრუქსიზმი გამოიხატება დღის განმავლობაში, როდესაც ადამიანს ახასიათებს ძლიერი ემოციური დაძაბულობის დროს კბილების დიდი ძალით დაჭერა, კრაჭუნამდე.

ღამის ბრუქსიზმი  გამოიხატება ღამით, ძილის დროს კბილების კრაჭუნში. ამასთან ღამის განმავლობაში შესაძლოა მოხდეს რამოდენიმე შეტევა.

როგორ ვითარდება ბრუქსიზმი – ზუსტი მიზეზი უცნობია. გავრცელებული ვერსიით აღნიშნული მოვლენას შესაძლოა ადგილი ჰქონდეს ძილის სიღრმის რეგულაციის დარღვევისას. ისეთები, როგორიცაა სომნამბულიზმი (მთვარეული), ხვრინვა, ღამის ენურეზი და შიშის მომგვრელი სიზმრები.

შესაძლოა აღნიშნული სიმპტომი გამოიწვიოს, საფეთქელ-ქვედა ყბის სახსრის აგებულების თავისებურებამ, თანკბილვის პათოლოგიამ ან სახის ჩონჩხის სხვა პათოლოგიებმა. მეცნიერების უმრავლესობას მიაჩნია, რომ ბრუქსიზმი უვითარდებათ ადამიანებს, რომლებიც განიცდიან გამუდმებულ სტრესს, რასაც მოსდევს შინაგანი აშლილობა, დაძაბულობა, სიბრაზე, ძილის წინა აღგზნებულობა.

ბრუქსიზმის შესაძლო გართულებები

თუკი ბრუქსიზმი ადამიანი თანმხვედრ დაავადებად იქცა დიდი ხნით,  შესაძლოა სერიოზული გართულებებიც გამოიწვიოს:

·   კბილების პათოლოგიური ცვეთა

·   კბილების მორყევა და მოტეხილობა

·   თანკბილვის დარღვევა

·   საფეთქელ–ქვედა ყბის სახსრის პათოლოგია

·   თავის ტკივილი

·   სახის კუნთების სპაზმები და ტკივილები

ამას გარდა ბრუქსიზზმა შესაძლოა საკმაოდ სერიოზული ფსიქოლოგიური პრობლემებიც გამოიწვიოს.

ბრუქსიზმთან დამოუკიდებლად ბრძოლა, პრაქტიკულად შეუძლებელია, როგორც კი შეამჩნევთ აღნიშნულ პრობლემას, მიმართეთ თქვენს სტომატოლოგს პროფესიული რჩევისთვის და სათანადო მკურნალობის დასანიშნად.

ამასთან გახსოვდეთ, რომ ბავშვების ბრუქსიზმი, არ ითხოვს რაიმე სპეციალურ მკურნალობას, შესაძლოა თავისით გაიაროს.

ხოლო ბრუქსიზმი მოზრდილ ასაკში უკვე ითხოვს აუცილებელ მკურნალობას.

როგორ ვიმკურნალოთ?

ძილის დროს თქვენი კბილების დასაცავად შესაძლოა დაინიშნოს სპეციალური პირშიგნითა აპარატები. ძირითადად აღნიშნული აპარატი მზადდება რბილი პლასტიკისაგან, რომელიც მჭიდროდ ეკვრის კბილებს (დაახლოებით იგივეს დამცავ საშუალებას ხმარობენ ბოქსიორები ბრძოლების დროს).

ბრუქსიზმი ხშირად ვითარდება და ძლიერდება სტრესის დროს. თქვენ დაგჭირდებათ გარკვეული ძალისხმევა, რათა დასძლიოთ სტრესი ან შეამციროთ მისი ნეგატიური ეფექტი. ეს დაგეხმარებათ ბრუქსიზმის პროფილაქტიკაში და მოგიხსნით მასთან დაკავშირებულ ყბების ტკივილებს.

სტრესთან ბრძოლისათვის არსებობს მრავალი საშუალება. ხშირად გამოიყენება თვით დახმარების მეთოდები. სასარგებლო შესაძლოა გამოდგეს რელაქსაციის და ბიოლოგიური უკუკავშირის მეთოდები. ფსიქოლოგს და ფსიქოთერაპევტს ასევე შეუძლიათ დიდი დახმარების გაწევა.

გთავაზობთ უცხოელი სპეციალისტების მიერ მოწოდებულ მეთოდებს.

დღის განმავლობაში გქონდეთ პირი „ჯანმრთელი დასვენების“ მდგომარეობაში. „კბილები ერთმანეთს უნდა ეხებოდეს მხოლოდ საკვების მიღებისას, – აღნიშნავს ენდრიუ ს. კაპლანი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის, მაუნტ სინაის სამედიცინო სკოლის სტომატოლოგიის დოცენტი. – თუკი მიაჩვევთ თქვენ თავს, რომ არ შეახოთ კბილები, ეს შეამცირებს მათი კრაჭუნის სურვილს. რომ არ დაგავიწყდეთ სახლში და სამსახურში განათავსეთ შემახსენებელი წარწერები“.

ახრამუნეთ ვაშლი.  თუკი ღამით კბილებს აკრაჭუნებთ, შეეცადეთ ძილის წინ მაქსიმალურად დაღალოთ თქვენი საღეჭი აპარატი ვაშლის ან უმი ყვავილოვანი კომბოსტოს ჭამით, ამან შესაძლოა დაამშვიდოს თქვენი ჰიპერაქტიური პირის ღრუ.

ღამის კრაჭუნისას სცადეთ „პირისდარაჯი“. სპორტული ინვენტარის მაღაზიებში იყიდება მოწყობილობა, რომელსაც ათავსებთ ცხელ წყალში, შემდგომ იდებთ პირის ღრუში და კბეჩთ. შელდონ გროსი, ნიუ ჯერსის სამედიცინო უნივერსიტეტის და ტუფტსას უნივერსიტეტის ლექტორი, ამტკიცებს, რომ აღნიშნული საშუალების დახმარებით შესაძლოა მოიშოროთ ღამის კრაჭუნი და დაიცვათ კბილები ცვეთისაგან. თუკი ამან გაამართლა მიმართეთ თქვენს სტომატოლოგს და დაგიმზადებთ თქვენი კბილების მიხედვით დამცავ კაპას.

მიიდეთ ყბებთან სითბო. „დაკეცეთ პირსახოცი, დაასველეთ ცხელ წყალში, გაწურეთ და დაიდეთ სახის ორივე მხარეს, – გვთავაზობს კენეტ რ. გოლიანი, სტომატოლოგი ტულსადან, ოკლაჰომა, რომელიც ძლიერ დაინტერესებულია ბრუქსიზმით. – დაიდეთ ცხელი კომპრესები, ხშირად, როგორც შესძლებთ, გაიჩერეთ რამდენ ხანსაც გაუძლებთ, ეს მოადუნებს კუნთების დაძაბულობას, რაც ხშირად თავის ტკივილებს იწვევს.“ 

პირველ რიგში დამშვიდდით. ექსპერტები თვლიან, რომ უმეტეს შემთხვევაში ბრუქსიზმი დაკავშირებულია სტრესთან. ასე, რომ მოდუნდით, მოეშვით და დამშვიდდით. ამისათვის საჭიროა:

·   კოფეინის და ნახშირწყლებით მდიდარი, როგორიცაა კანფეტები და ტკბილებული პროდუქტების მიღების შემცირება. რაც დაგეხმარებათ კვების გაუმჯობესებაში;

·   მიიღეთ თბილი აბაზანები;

·   არ გადაიტვირთოთ;

·   დაეუფლეთ რომელიმე კარგ რელაქსაციის ან მედიტაციის მეთოდს.

Read Full Post »

მარტივი ჰერპესი (herpex simplex) ადამიანის ყველაზე გავრცელებული ვირუსული დაავადებაა, იგი გამოწვეულია მარტივი ჰერპესის ვირუსით, ვლინდება მოზრდილების 75-90%-ში. ინფექციის წყაროა ავადმყოფი და ვირუსმატარებელი. პირველადი ინფიცირება, ძირითადად, ხდება სიცოცხლის მე-6 თვის შემდეგ, რადგან ამ დრომდე ახალშობილთა უმრავლესობას სისხლში აქვს დედისგან მიღებული მარტივი ჰერპესის საწინააღმდეგო ანტისხეულები. სიცოცხლის პირველ თვეებში ეს დაავადება ძალზე იშვიათია და გამოვლინდება კანის, ლორწოვანი გარსის, ღვიძლის, თავის ტვინის, თვალისა და სხვა ორგანოების მძიმე გენერალიზებული დაზიანებით. მარტივი ჰერპესისადმი ყველაზე მეტად მგრძნობიარენი არიან 6 თვიდან 3 წლამდე ასაკის ბავშვები. შეინიშნება მწვავე ჰერპესული სტომატიტის აფეთქებები სკოლამდელ საბავშვო დაწესებულებებში. 3 წლის ასაკის შემდეგ პირველადი ინფიცირება სულ უფრო იშვიათია, თუმცა, შეიძლება დაინფიცირდეს მოზრდილიც. ძალიან ხშირად პირველადი ინფიცირება მიმდინარეობს სუბკლინიკურად ან უსიმპტომოდ. მარტივი ჰერპესის ვირუსი მოხვდება რა ორგანიზმში, რჩება იქ მთელი სიცოცხლის განმავლობაში. ჰერპესული სტომატიტი მიეკუთვნება ჰერპესის ვირუსით გამოწვეულ იმუნოინფექციურ დაავადებებს. იგი ვითარდება როგორც მწვავე დაავადება ან ლატენტური ვირუსული ინფექციის აქტივიზაციის შედეგად.

ჰერპესული ინფექცია პირის ღრუში კლინიკურად ვლინდება 2 ფორმით: პირველადი ჰერპესული ინფექციის – მწვავე ჰერპესული სტომატიტის და ქრონიკული რეციდიული ჰერპესის (რეციდივული ჰერპესული სტომატიტი) სახით.

მწვავე ჰერპესული სტომატიტი

დაავადება იწყება მწვავედ, სხეულის ტემპერატურის მომატებით (37-41°C ) და ზოგადი სისუსტით. 1-2 დღის შემდეგ იწყება ტკივილი პირის ღრუში, რომელიც ძლიერდება ჭამის და საუბრის დროს. ლორწოვანი გარსი წითლდება და შეშუპებულია. მასზე ჩნდება ერთეული ან ჯგუფურად განლაგებული წვრილი ბუშტები, რომელთა რაოდენობა მერყეობს 2-3 დან რამოდენიმე ათეულამდე.
მწვავე ჰერპესული სტომატიტის პირველ დღეებში, ასევე რეციდივების დროს, ჰერპესის ვირუსი ადვილად გამოიყოფა ბუშტუკების შიგთავსიდან.

დაავადების პროგნოზი საიმედოა, 1-3 კვირაში ყალიბდება კლინიკური გამოჯანმრთელება, აფთები ხორცდება უნაწიბუროდ, ღრძილის კიდე ინარჩუნებს თავის ფორმას.

შესაძლებელია მწვავე ჰერპესული სტომატიტის თვითგანკურნება, თუმცა მკურნალობა ხელს უწყობს დაავადების უფრო მსუბუქ მიმდინარეობას, უზრუნველყოფს გართულებების თავიდან აცილებას, ამსუბუქებს პაციენტის მდგომარეობას. სამკურნალო ღონისძიებების მოცულობა და ხასიათი დამოკიდებულია დაავადების სტადიაზე, მიმდინარეობის სიმძიმესა და მეორად ინფიცირებაზე.

ეფექტურია ანტივირუსული და იმუნოკორელაციური პრეპარატები. გამონაყარის პირველ დღეებში ინიშნება ანტივირუსული პრეპარატები.

ქრონიკული რეციდივული ჰერპესი

ქრონიკული რეციდივული ჰერპესი საკმაოდ ხშირი მოვლენაა ნებისმიერი ასაკის ადამიანებში, რომლებიც ადრე იყვნენ ინფიცირებული მარტივი ჰერპესის ვირუსით და არა აქვთ ამ ვირუსის საწინააღმდეგო ანტისხეულები. ორგანიზმისთვის არახელსაყრელ ზოგად ან ადგილობრივ პირობებში არამყარი იმუნიტეტი სუსტდება. ამას ხელს უწყობს ორგანიზმის გადაცივება, ზოგადი დაავადებები (გრიპი და ადენოვირუსული დაავადებები, პნევმონია, მალარია და სხვა.), ინტოქსიკაცია, სტრესული მდგომარეობა სენსიბილიზაცია.

ტუჩების, ლოყების, ენის, მაგარი სასის ლორწოვან გარსზე ჩნდება 2-3-დან რამოდენიმე ათეულამდე ერთმანეთის გვერდით მდებარე წვრილი ბუშტუკები, რომლებიც სწრაფად სკდება. მათ ადგილზე წარმოიქმნება ზედაპირული ეროზიები, რომლებიც შემდგომ ერწყმიან ერთმანეთს და იწყება დაავადების განვითარების პერიოდი.

მკურნალობა ძირითადად მიმართულია რეციდივების თავიდან აცილებისაკენ. ამ მიზნით აღმოფხვრიან ორგანიზმში არსებულ ინფექციის ყველა კერას, მათ შორის პირის ღრუში (პერიოდონტიტი, პაროდონტიტი, ტონზილიტი) აღმოფხვრიან გამონაყარის წარმოქმნის ხელისშემწყობ ადგილობრივ მიზეზებს (ტუჩების სიმშრალე, ტუჩების ქრონიკული ნახეთქები). თუ რეციდივები ვლინდება ხშირად, მაშინ წარმატებით იყენებენ ჰერპესის საწინააღმდეგო პოლივაქცინას.

შემომსარტყვლელი ჰერპესი

შემომსარტყვლელი ჰერპესი (herpes zoster), ანუ შემომსარტყვლელი ლიქენი გამოწვეულია ვირუსით varicella zoster. არსებობს ამ ვირუსით გამოწვეული დაავადების ორი ფორმა: ჩუტყვავილა და შემომსარტყვლელი ჰერპესი. ჩუტყვავილა ვითარდება ვირუსთან პირველადი კონტაქტის დროს. შემომსარტყვლელი ჰერპესი უვითარდებათ მხოლოდ იმ პაციენტებს, რომლებმაც ადრე იავადმყოფეს ჩუტყვავილით და აქვთ ვირუსის გამანეიტრალებელი ანტისხეულები. დაავადება ჩნდება ლატენტური ვირუსული გააქტიურების შედეგად ან მეორადი ეგზოგენური ინფექციების გამო. შემომსარტყვლელი ჰერპესის გენერალიზებული ფორმის დროს შერწყმულია დაავადების ორივე კლინიკური ფორმა.

შემომსარტყვლელი ჰერპესით ავადდებიან ბავშვები და მოზრდილები, უფრო ხშირად კი ხანდაზმულები. ინფექცია ვრცელდება კონტაქტური ან ჰაერ-წვეთოვანი გზით. შემომსარტყვლელი ჰერპესი ხშირია შემოდგომაზე და ზამთარში, ახასიათებს ცხელება, თავის ტვინისა და ხერხემლის ზოგიერთი ნერვის განგლიების ანთება, ერითემულ-ვეზიკულური გამონაყარი კანსა და ლორწოვან გარსზე დაზიანებული მგრძნობიარე ნერვების გასწვრივ. პირის ღრუს ლორწოვანი გარსის დაზიანება უკავშირდება პროცესში გასერის კვანძის (ჰეპესული განგლიოიტი), სამწვერა ნერვის მეორე და მესამე ტოტების ჩართვას ერთდროულად ზიანდება კანის შესაბამისი უბნები.

ინკუბაციური პერიოდი გრძელდება 7-10 დღე. შემდეგ გამოვლინდება ზოგადი სისუსტე, თავის ტკივილი, შემცივნება, ტემპერატურა იმატებს 38-39°C -მდე, მაგრამ ინტოქსიკაციის მოვლენები შეიძლება იყოს უმნიშვნელო. ზოგად სიმპტომებთან ერთად (ან ცოტა მოგვიანებით), ვითარდება მწვავე შეტევითი ნევრალგიური ტკივილი დაზიანებული ნერვების გასწვრივ, ტკივილის ირადიაცია კბილში. კანზე გამონაყართან ერთად წარმოიქმნება მრავლობითი ვეზიკულური გამონაყარი პირის ღრუს ჰიპერემიული და შეშუპებული ლორწოვანი გარსის ფონზე.

შემომსარტყვლელი ჰერპესი მიმდინარეობს საშუალოდ 2-3 კვრია. პროგნოზი, ძირითადად საიმედოა. იშვიათია გართულებები რამდენიმე თვის ან წელიწადის განმავლობაში ნევრალგიების, დაზიანებულ მიდამოებში ტროფიკული დარღვევების, ჰიპერპათიისა და ჰიპერესთეზიის სახით.

დაავადება ტოვებს ხანგრძლივ იმუნიტეტს, თუმცა ცნობილია რეციდივული მიმდინარეობის შემთხვევები.

Read Full Post »

თანამედროვე სტომატოლოგიამ კბილების ჯანმრთელობისა და სილამაზისათვის, დიდი ნაბიჯი გადადგა წინ. კბილები, რომლებიც ადრე უნდა ამოგვეღო, თანამედროვე ტექნოლოგიების დახმარებით დღეისათვის განკურნებადია. ნაკლული კბილები მოსახსნელი პროთეზების ნაცვლად ჩაანაცვლეს იმპლანტებმა. ჯანმრთელი კბილები – ეს არა მხოლოდ მოვლილი იერსახის ნიშანია, არამედ – ცხოვრების ხარისხის. ძნელი აღსაქმელია წარმატებული ადამიანი – მოუვლელი კბილებით და პირის ღრუდან უსიამოვნო სუნით.

დამტკიცებულია, რომ პირის ღრუს ხარისხიანი მოვლისათვის არა საკმარისია მხოლოდ ჯაგრისი და კბილის პასტა. თუკი თქვენი სურვილია შედეგიანად მოუაროთ თქვენს კბილებს და ღრძილებს, აუცილებელია ჰიგიენის ინტერდენტალური (კბილთაშუა) საშუალებების რეგულარული გამოყენება. როგორც არ უნდა ეცადოთ გამოისუფთაოთ კბილთაშუა სივრცეები, იქ მაინც რჩება ყველაზე ძვირიანი და თანამედროვე კბილის ჯაგრისისთვისაც მიუწვდომელი ადგილები. მოუხერხებლობის გამო, როგორც წესი შედარებით გაუწმენდავი გვრჩება კბილების შიგნითა ზედაპირები (სასიკენა და ენისკენა) და უკანა კბილები. აი, გამოვიდა, რომ კარგად ვიხეხავთ მხოლოდ მარტივად მისაწვდომ ადგილებს, ხოლო რთულად მისაწვდომს, რაც უმრავლესობას წარმოადგენს უმეტეს წილად გვრჩება გამოუწმენდავი. ამას უკვე მოსდევს არა მხოლოდ ნადების წარმოქმნა და ემალის ფერის ცვლილება, არამედ უფრო სერიოზული პრობლემებიც. რთულად მისადგომი ადგილების გასაწმენდად არსებობს უამრავი საშუალება. ერთ-ერთ მათგანს მიეკუთვნება ირიგატორი.

რა არის ირიგატორი?

ირიგატორი – პირის ღრუს ჰიგიენისათვის განკუთვნილი მოწყობილობაა. საშუალებას იძლევა უფრო სასიამოვნოდ და ხარისხიანად ჩავიტაროთ კბილებისა და ღრძილების წმენდის სტანდარტული პროცედურა. ირიგატორის საცმი ახდენს რეზერვუარში არსებული სითხის წნევით (0,7 დან 4,8 ბარ) მიწოდებას. ჭავლი შესაძლოა იყოს ცენტრირებული („ჭავლის“ რეჟიმი) ან გაფანტული („შხაპის“ რეჟიმი), მუდმივი ან პულსირებადი. „ჭავლის“ რეჟიმით მუშაობისას ძლიერი წნევით ხდება საკვების ნარჩენების და ნაწილობრივ რბილი ნადების მოშორება კბილის ზედაპირებიდან, კბილთაშუა სივრცეებიდან, ენიდან, ღრძილებიდან და პირის ღრუს ლორწოვანის ზედაპირიდან. როდესაც ირიგატორი მუშაობს რეჟიმში „შხაპი“ სრულდება ღრძილების, ენის ლორწოვანი გარსის მასაჟი, შედეგად უმჯობესდება და ნორმალიზდება სისხლის მიმოქცევა. შედეგად ვიღებთ გასუფთავებულ კბილებს, კბილთაშუა სივრცეებს, ლორწოვანის ნაოჭებს და ენას. მიიღება გამოხატული გამაგრილებელი ეფექტი.

სითხის სახით გამოიყენება გასუფთავებული წყალი ან სპეციალური სამკურნალო ან პროფილაქტიკური სავლებები. როგორც წესი ჩვეულებრივი წყლის გამოყენება არასაკმარისია, რადგან მას არ შეუძლია პათოგენური მიკროფლორის განადგურება. როცა სწორედ ეს მიკროორგანიზმები არიან პაროდონტის დაავადებების, კარიესის, არასასიამოვნო სუნის გამომწვევი. ირიგატორის ხსნარის სახით შესაძლოა სხვადასხვა სითხეების გამოყენება. ყველაფერი დამოკიდებულია პაციენტის მოთხოვნებზე – ანტისეპტიკური და ანტიბაქტერიული პაროდონტის დაავადებების დროს, ფტორი და კალცის შემცველი სითხეები კარიესის პროფილაქტიკისათვის, კბილეის მგროძნობელობის დამწევი და რემთერაპიის საშუალებები, მადეზოდორირებელი და ა.შ. სამკურნალო სავლებების გამოყენების დროს, ხდება პრეპარატის მოქმედების და ჰიდრო მასაჟის კომბინირება. ირიგატორის სავლების არჩევისას აუცილებლად გაეცანით ინსტრუქციას, რადგან არასწორმა მოხმარებამ შესაძლოა მწყობრიდან გამოიყვანოს აპარატი. სამკურნალო საშუალებებიც აუცილებლად უნდა შეათანხმოთ თქვენს მკურნალ ექიმთან.

ირიგატორები შეიძლება დაიყოს შემდეგ ჯგუფებად:

- სტაციონარული (რომლებიც ერთდება დენში);

- პორტატულები (მცირე ზომის, მუშაობენ ავტონომიურ ელექტრო წყაროზე – ელემენტზე ან აკუმულატორზე). მისი საშუალებით შესაძლოა მოახდინოთ ირიგაცია მოგზაურობისას, სამსახურში ელექტრო ქსელის გარეშე. თუმცა მათი მცირე ზომებიდან გამომდინარე ასეთ ირიგატორებს ნაკლები ძალა აქვთ და მცირე ზომის რეზერვუარი.

- წყლის მილთან შეერთებადი. სამწუხაროდ ასეთი ჯგუფის ირიგატორების გამოყენება ძალიან შეზღუდულია. ონკანის წყლის ხარისხზე თავს ვერავინ დადებს. წყლის ხარისხი ასევე აისახება აპარატის მუშაობაზეც, იგი შესაძლოა მალე გამოვიდეს მწყობრიდან.

ვისთვის და რისთვისაა ირიგატორი?

ირიგატორის გამოყენება საჭიროა:

- კარიესის და პაროდონტის დაავადებების პროფილაქტიკისათვის;

- პაციენტები, რომლებსაც ხელოვნური გვირგვინები, ხიდები, იმპლანტები და გადიან ორთოდონტიულ მკურნალობას მოუხსნელი, ორთოდონტიული აპარატებით (ბრეკეტ სისტემები);

- ფეხმძიმეები;

- დაქვეითებული იმუნიტეტის დროს;

- მწეველები;

- ქრონიკული პერიკორონარიტები (სიბრძნის კბილის გაძნელებული ამოჭრა).

ირიგატორით სარგებლობის აბსოლუტური უკუჩვენება არ არსებობს. არასწორმა მოხმარებამ შესაძლოა ზიანი მოიტანოს. თუმცა რევმატიზმის და გულ-სისხლძარღვთა პრობლემების მქონე პაციენტებმა და მათ ვისაც გულის ხელოვნური სარქველი აქვთ სასურველია ირიგატორის მოხმარების საკითხი შეათანხმონ სტომატოლოგთან. ასევე არა სასურველია ირიგატორის გამოყენება პაროდონტიტის მწვავე ფაზის დროს და სტომატოლოგთან მოუხსნელი კონსტრუქციების (ხიდები, გვირგვინები და ა.შ.) დამაგრებიდან 24 საათის განმავლობაში.

როგორ გამოვიყენოთ ირიგატორი?

მოხმარების მხრივ, როგორც წესი არანაირ სირთულეს არ წარმოადგენს და ძალიან მარტივია. გვინდა გაგაფრთხილოთ, რომ იმის და მიხედვით თუ რა მიზნით აპირებთ თქვენ ირიგატორის გამოყენებას (მკურნალობა თუ პროფილაქტიკა) გამოყენების თავისებურებები უმჯობესია შეათანხმოთ მკურნალ ექიმთან, ყოველი შემთხვევისათვის შესაძლოა არსებობდეს მოხმარების თავისებურებები. სტანდარტული, პროფილაქტიკური სიტუაციისათვის აუცილებელია შემდგომი, მარტივი წესების დაცვა:

- გამოიყენეთ აპარატი მწარმოებლის ინსტრუქციის მიხედვით;

- გამოიყენეთ ირიგატორის რეზერვუარისათვის მხოლოდ დაშვებული სითხეები;

- გამოიყენეთ თბილი წყალი ან ხსნარი;

- ჭავლის მიმართულება ღრძილის კიდესთან 90 გრადუსიანი კუთხით;

- პროცედურის ჩატარება თანმიმდევრობით (უფრო მოხერხებულია დაყოთ პირის ღრუ სეგმენტებად, ასე აღარ გამოგრჩებათ და აგერევათ მონაკვეთები);

- თავის მდგომარეობა საშუალებას უნდა აძლევდეს სითხეს, რომ თავისუფლად გამოვიდეს;

- ძნელად მისადგომ ადგილებში ირიგაცია მოახდინეთ უფრო დიდი დროით;

- არასასურველია ირიგატორით სარგებლობა პატარა ბავშვებისათვის;

- სასურველია, თავიდან მოზრდილი ასაკის ბავშვებმა ირიგატორით სარგებლობა მოახდინონ უფროსების მეთვალყურეობის ქვეშ.

ირიგატორის გამოყენება სტანდარტულ პროფილაქტიკურ შემთხვევაში შესაძლებელია და აუცილებელია 2-4 ჯერ კვირაში. საჭიროების შემთხვევაში ექიმი დაგინიშნავთ სხვა სიხშირეს. აუცილებელი გვახსოვდეს, მიუხედავად იმისა თუ რამდენჯერ იყენებთ ირიგატორს, კბილების სტანდარტული ხეხვა ჯაგრისით და პასტით, ასევე ფლოსების გამოყენება რჩება აუცილებელ პირობად.

რა სიხშირით გამოვიყენოთ ირიგატორი?

პირის ღრუს მოსავლელად, ირიგატორის გამოყენების სიხშირე აუცილებელია შეათანხმოთ თქვენს მკურნალ ექიმთან. მაგალითად, კარიესისა და პაროდონტიტის დაავადებების პროფილაქტიკისათვის საკმარისია კვირაში 2-3 გამოყენება. მაშინ, როდესაც ირიგატორის მოხმარება პაროდონტიტის მკურნალობისას საკმაოდ ხშირად ხდება. ირიგატორი გვევლინება შეუცვლელ “თანამებრძოლად” პაროდონტიტის წინააღმდეგ. ფიზიოთერაპიული პროცედურების ეფექტიანობა უკვე დიდი ხანია ცნობილია. პრობლემას შეიძლება შეადგენდეს ფიზიო კაბინეტების ხშირი ვიზიტები. ეხლა ღრძილების ჰიდრომასაჟი უკვე სახლის პირობებშიც ხელმისაწვდომია.

ირიგატორის მოხმარების შედეგები

ირიგატორის მოხმარების შედეგები, დამოკიდებულია სტომატოლოგის მიერ მოცემული რეკომენდაციების სრულად შესრულებაზე, ხსნარის სწორ შერჩევაზე აღნიშნულ სიტუაციაში და შემთხვევაში. ხსნარის სახეობიდან გამომდინარე შესაძლოა შემდგომი ირიგაციული ეფექტები:

- ანტიბაქტერიული და კარიესის საწინააღმდეგო;

- კბილების მგრძნობელობის დაქვეითება;

- ღრძილებიდან სისხლდენის შემცირება;

- პირის ღრუს დაზიანებული ლორწოვანის აღდგენა;

- კბილის რბილი ნადების მოშორება;

- პირიდან უსიამოვნო სუნის მოშორება.

სასურველია იცოდეთ, რომ ირიგატორი ვერ უმკლავდება უკვე არსებულ ქვებს, ამიტომ მისი მოხმარების წინ აუცილებელი ჩაიტაროთ კბილების პროფესიული წმენდა და ექიმი-სტომატოლოგის კონსულტაცია, აღნიშნულ შემთხვევაში ირიგატორის გამოყენების შესახებ. აუცილებელია ინდივიდუალურად შეირჩეს წყლის მიწოდების ოპტიმალური რეჟიმი, ხსნარის სახეობა სამკურნალო თუ პროფილაქტიკური, გამოყენების სიხშირე. კომპლექსური მიდგომის შემთხვევაში ირიგატორის მოხმარება იქნება უფრო ეფექტური.

დაე თქვენმა კბილებმაც ჩაიტარონ SPA-პროცედურები!

Read Full Post »

კარიესისა და სხვა სტომატოლოგიური დაავადებების განვითარების პროფილაქტიკაში, ძალიან მნიშვნელოვან როლს თამაშობს სწორად შერჩეული საბავშვო კბილის პასტა და ჯაგრისი. მშობლების გარკვეული ნაწილი არც ფიქრობს, რომ ბავშვებს საკუთარი ჰიგიენური საშუალებები სჭირდებათ და მათ თავიანთი კბილის პასტით და ჯაგრისით უხეხავენ.

დღეისათვის საბავშვო ჰიგიენური საშუალებების უზარმაზარი არჩევანია წარმოდგენილი ჩვენს ბაზარზე, მაგრამ ყველას არ შეუძლია მისი სწორად შერჩევა.

საბავშვო კბილის ჯაგრისი
კბილის ჯაგრისი შედგება რამოდენიმე ნაწილისაგან: სახელური, სამუშაო ზედაპირი და ყელი. სახელური უნდა იყოს ისეთი, რომ ბავშვს შეეძლოს მისი მოხერხებულად დაჭერა. ამიტომ სასურველია ბავშვიც ჩართოთ მის არჩევაში. სამუშაო ზედაპირი უნდა წვდებოდეს საშალოდ 2 კბილს. კბილის ჯაგრისები ასევე იყოფა ჯაგრულების სიხისტის მიხედვით: ძალიან რბილები, რბილები, საშუალო სიხისტის, მაგრები და ძალიან მაგრები. გვინდა წინასწარ გაგაფრთხილოთ, რომ ბავშვებისათვის სასურველია შეირჩეს ჯაგრისები ძალიან რბილიდან საშუალომდე.

ყველაზე პატარებისათვის არსებობს სპეციალური, თითზე ჩამოსაცმელი ჯაგრულები – პირველი კბილებისა და ენის გასაწმენდად. უმჯობესია შევიძინოთ ჩოთქი ხელოვნური ჯაგრულებით, ეს რჩევა არა მხოლოდ საბავშვო არამედ დიდების ჯაგრისებსაც ეხება. ბავშვებისათვის სასურველია შეირჩეს მკვეთრი ფერების, ლამაზი ჯაგრისი, რათა კბილების ხეხვა სასიამოვნო თამაშად იქცეს. არ დაგვავიწყდეს, რომ კბილის ჯაგრისები გამუდმებით უნდა ვცვალოთ, რადგან მათზე რჩება საჭმლის ნარჩენები და მიკროორგანიზმები კბილის ნადებიდან. კბილის ჯაგრისი სასურველია გამოიცვალოს ყოველ 2-3 თვეში. ნუ გააკეთებთ შეღავათებს საკუთარ და მით უმეტეს თქვენი პატარას ჯანმრთელობაზე. გადავიდეთ ჰიგიენური პროცედურის, არანაკლებ მნიშვნელოვან კომპონენტზე, რომლის გარეშეც ყველა ჩატარებულიპროცედურის ეფექტი მცირდება.

საბავშვო კბილის პასტები
ალბათ უკვე ყველამ იცის, რომ კბილის პასტები ორ დიდ – ჰიგიენურ და სამკურნალო პროფილაქტიკურ ჯგუფებად იყოფა. ჰიგიენური პასტების გამოყენება მიმართულია პირის ღრუს გაწმენდასა და დეზოდორირებაზე. ისინი არ შეიცავენ არანაირ სამკურნალო დანამატებს. მათი გამოყენება შეუძლიათ ჯანმთელი კბილებისა და ღრძილების მქონე ადამიანებს.

სამკურნალო-პროფილაქტიკური პასტები ხასიათდებიან სამკურნალო და პროფილაქტიკური მახასიათებლებით. ამ ჯგუფში შედის პასტები შემდეგი შემადგენლობით:

  • სამკურნალო მცენარეების და ბიოლოგიურად აქტიური ნივთიერებების შემცველი. ეს კომპონენტები ახდენენ ანთების საწინააღმდეგო მოქმედებას ღრძილებსა და პირის ღრუს ლორწოვანზე.  ამ კბილის პასტებს მიეკუთვნება: „დენტაგარდი“, „ლესნოი ბალზამი“, „სპლატი“ და სხვა.
  • მარილები და მინერალური კომპონენტები. ეს შემადგენლობა აუმჯობესებს სისხლის მიმოქცევას, სტიმულაციას უწყობს ნივთიერებათა ცვლას ღრძილებსა და პირის ღრუს ლორწოვანში, აძლიერებს ანთებადი უბნებიდან ზედმეტი სითხის გატანას. ყველაზე ცნობილი ასეთი პასტებიდან გახლავთ – „პაროდონტაქსი“.
  •  კალციუმის მარილები და ფოსფატები, ფტორიდები, მინერალიზაციის დამაჩქარებელი კომპონენტები. კბილის პასტები: „კოლგეიტი“, „ბლენდამედი“,  „პეპსოდენტი“, „ჟემჩუგი“, „აკვაფრეში“.

ცალკე გვინდა ვისაუბროთ საბავშვო კბილის პასტებზე, ვინაიდან ეს ჩვენთვის ყველაზე საინტერესო თემაა. დავიწყოთ ყველაზე პატარებით.

ეგრეთ წოდებული (0+) ჯგუფის საბავშვო კბილის პასტა, განკუთვნილია ყველაზე პატარებისათვის 4 წლამდე. ზუსტად ასეთ ბავშვებს ესაჭიროებათ ჰიგიენური კბილის პასტები, ყველანაირი საღებავების, არომატიზატორების და აბრაზივების გარეშე. ამას თავისი მიზეზიც გააჩნია – მიჩნეულია, რომ ბავშვები 4 წლამდე კბილის პასტის 50% ყლაპავენ.

საბავშვო კბილის პასტების ეს კატეგორია ყველაზე მცირე რიცხოვანია. რადგან დედების უმრავლესობამ არ იცის, რომ პირველი კბილების ამოსვლისთანავე მათ უნდა მოუარონ.

ასევე აღსანიშნავია, რომ არის ევროპული ქვეყნები სადაც, საერთოდ 2 წლამდე არ ურჩევენ კბილის პასტის გამოყენებას. ხოლო  ხეხვითი მანიპულაციის ჩასატარებლად დედის თითზე დახვეული ბინტის გამოყენებას ურჩევენ.

შედარებით უფროსმა ბავშვებმა უნდა იხმარონ კბილის პასტები 4+ ჯგუფიდან. ასე კბილის პასტები მიზანშეწონილია ბავშვებისათვის 4 დან 7 წლამდე. ამ ჯგუფის საბავშვო კბილის პასტის არჩევისას ყურადღება უნდა მიექცეს მინერალების არსებობას და აბრაზივების არ არსებობას, რადგან სარძევე კბილები საკმაოდ სუსტია. ასეთი კბილის პასტები შეიცავენ მინერალებს კბილის ქსოვილების დროული ჩამოყალიბებისათვის. კიდევ ერთი არა ნაკლებ მნიშვნელოვანი მომენტი: ამ კბილის პასტების აქტიური კომპონენტები, ხასიათდებიან მაღალი შეღწევადობით და უკვე 40 წამში ახდენენ კბილის ქსოვილების გაჯერებას. (ეს ყოველივე გათვალისწინებულია, რადგან ბავშვები კბილებს არა საკმარისი დროით იხეხავენ)

უკვე 7 წლიდან ბავშვს შეუძლია ისარგებლოს დიდების კბილის პასტებით.

არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ ჰიგიენისათვის აუცილებელია არა მარტო კბილის პასტების და ჯაგრისების გამოყენება, ასევე უნდა მოვიხმაროთ სავლებები, კბილის ძაფები, კბილთაშორისი ჯაგრულები და სხვა ჰიგიენური საშუალებები. მათ გამოყენები მიზანშეწონილია ბავშვებისათვის უკვე 10 წლიდან.

კბილის პასტის, რომელი კომპონენტები შეიძლება იყოს საშიში პატარებისათვის
ყველა ბავშვი ყლაპავს კბილის პასტას, განსაკუთრებით გემრიელს. ჩვენც ვიცით, რომ ეს არაა კარგი, მაგრამ რა ვქნათ? როგორი კბილის პასტა ვიხმაროთ, რომ კბილებიც ჯანმრელი იყოს და არც ბავშვი მოგვეწამლოს?

Environmental Working Group (EWG) მიერ ჩატარებული, არა კომერციული კვლევების მიხედვით, საბავშვო კოსმეტიკის ხმარებისას, დღეში ბავშვის ორგანიზმში შესაძლოა 60-მდე უსაფრთხოებაზე გამოუკვლევი ინგრედიენტი მოხვდეს.

ამის ერთ-ერთი ყველაზე ნათელი მაგალითი, ერთი შეხედვით „უსაფრთხო“ საბავშვო კბილის პასტაა.

  • საქარინი.

რათა ბავშვებმა უფრო დიდი სიამოვნებით იხეხონ კბილები, მწარმოებლები ხშირად კბილის პასტებშუმატებენ საქარინს. ამასთანავე უნდა ვიცოდეთ, რომ არის ქვეყნები სადაც მისი გამოყენება საერთოდ აკრძალულია, რადგან მისი გადაჭარბებული რაოდენობით შემცველობა კანცეროგენულია.

  • ნატრიუმის ლაურეალ სულფატი

საბავშვო კბილის პასტების კიდევ ერთი მავნე კომპონენტი – ნატრიუმის ლაურეალ სულფატი. ეს იაფფასიანი ამაქაფებელი გვხვდება, როგორც კბილის პასტებში, ასევე შამპუნებსა და დუშგელებში. ამ ნივთიერებას ასევე იყენებენ ავტო წარმოებაში, ძრავების ზეთისგან გასაწმენდად. იგი აშრობს კანს, ხელს უწყობს ნახეთქების წარმოშობას და აღიზიანებს ლორწოვან გარსს.

  • ქლორჰექსიდინი

ანტიმიკრობული კომპონენტი. სამწუხაროდ პათოგენური მიკროფლორის გარდა ანადგურებს არაპათოგენურსაც. პირის ღრუს დისბაქტერიოზი კი იწვევს ლორწოვანისა და კბილების დაზიანებას. იძლევა საფუძველს კანდიდოზის (რძიანას) განვითარებისათვის. ხოლო მისმა დიდ ხნიანმა გამოყენებამ შეიძლება გამოიწვიოს ნაწლავების გაღიზიანება და დისბაქტერიოზი.

  • ტრიკლოზანი 
  • ხელოვნური საღებავები

შეიძლება გახდეს ალერგიის მიზეზი

ცოტა რამ ფტორის შესახებ

კარიესის პროფილაქტიკისათვის, უმჯობესია ფტორირებული კბილის პასტების გამოყენება (კბილის პასტის შემადგენლობაში უნდა იყოს ოლაფლური ან ამინოფტორიდი), ბავშვებისათვის წარმოებს სპეციალური პასტები ფტორის ნაკლები შემცველობით. კბილის პასტებს შეუძლიათ მოამარაგონ კბილები კალცით და ფტორით არა უმეტეს 30%.

ეს მხოლოდ ნაწილია იმ უსიამოვნობებისა, რაც შეიძლება მოჰყვეს კბილის პასტების გამოყენებას, რომელთა წარმოებაში გამოიყენება იაფფასიანი ინგრედიენტები.

აქედან გამომდინარე მშობლების უმრავლესობა უფრო მეტ ყურადღებას აქცევს ჰიგიენური საშუალებების შემცველობას.

რომელია სასარგებლო ?

  • საბავშვო პროდუქტები შეიძლება შეიცავდნენ ფერმენტებს (მაგალითად პაპაინს), რომლებიც არბილებენ და მთლიანად შლიან ნადებს.
  • უნიკალური რძიანი ფერმენტები (ლაქტოფერინი, ლაქტოპეროქსიდაზა, ლიზოციმი და გლუკოზის ოქსიდაზა) უზრუნველყოფენ ბაქტერიებისაგან დაცვას, აშორებენ ნადებს, უზრუნველყოფენ ნერწყვის დაცვითი ფუნქციების გააქტიურებას და აძლიერებენ ადგილობრივ იმუნიტეტს. იგი უზრუნველყოფს ემალის გაწმენდას ძნელად მისაწვდომ ადგილებში.
  • ნატურალური ცილა კაზეინი, რომელსაც ამატებენ კბილის პასტებში, ხელს უშლის კარიესოგენული ბაქტერიების მიწებებას კბილის ზედაპირზე და ემალის მაგარ შრეებში ამაღლებს კალცისა და ფტორის კონცენტრაციას.
  • კარგია, თუ კბილის პასტაში არის ბიოაქტიური ორგანული კალციუმი კვერცხის ცილიდან. იგი ეხმარება სარძევე კბილის ემალის ჩამოყალიბებაში.

თუკი პატარამ შეჭამა კბილის პასტა!
თუკი პატარამ შეკამა საბავშვო კბილის პასტა (ტუბის 1/3 ოდენობით), უბრალოდ დააკვირდით. თუ მისმა ჯანმრთელობის მდგომარეობამ ნორმიდან გადაუხვია მიმართეთ თერაპევტს. თუკი გადაყლაპულია დიდების პასტის 1/3-ზე მეტი, ფტორის მაღალი შემცველობით, დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს!

Read Full Post »

ალბათ შეუძლებელია გვერდი აუაროთ ინდოეთის „ქუჩის სტომატოლოგიის“ მარგალიტებს.

კბილების შერჩევითი მოქლიბვა. სრული ამ სიტყვის მნიშვნელობით „მოქლიბვა“ – ქლიბით. მე დამბურძგლა, თქვენ?

პროთეზის მორგება.

ქუჩის სტომატოლოგის დახლი.

ეს კი თავად სტომატოლოგი. თეთრი ხალათიც ჩაუცვია, უკვე კარგია. ალბათ შორიდან შესამჩნევად.

პაციენტების მომლოდინე „ექიმი“. ყურადღება მიაქციეთ სარეკლამო სტენდს.

საპროთეზო ლაბორატორია და შეთავსებით ქირურგიული განყოფილება.

Read Full Post »

« Newer Posts - Older Posts »

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 662 other followers